ΤΩΡΑ |
Ανήκω στη γενιά του ’70 με τα ακούσματα της γενιάς του ’30. Από Σεφέρη και Ελύτη, όχι Σικελιανό και Παλαμά. Λέξεις καθημερινές που με τον τρόπο χρήσης τους, μας δίνουν ένα αποτέλεσμα κοντά στο νόημα του συγγραφέα. Πρέπει να βρεθούν γέφυρες που να καλύπτουν το χάσμα των αιώνων, μεταξύ των συγγραφέων. Αν δεχτούμε ότι οι μεταφράσεις συγγραφέων, όπως ο Σαίξπηρ ή ο Ευρυπίδης, είναι καταδικασμένες να πεθάνουν, είναι σαν να δεχόμαστε ότι και ο Σαίξπηρ ή ο Ευρυπίδης θα πεθάνουν. Μπορεί να συμβεί κι αυτό. Κανείς δεν εγγυάται την αιωνιότητα κανενός.
Ο Ερρίκος Μπελιές είπε τα παραπάνω λόγια σε συνέντευξή του το 2007. Με πολύχρονη πορεία στο θέατρο, κυρίως στον τομέα της μετάφρασης, καθηγητής σε Δραματικές Σχολές και ποιητής, ο Ερρίκος Μπελιές μετάφρασε 159 θεατρικά έργα, 24 πεζογραφήματα και έχει εκδώσει 6 ποιητικές συλλογές. Ιδιαίτερα αγαπητός στον καλλιτεχνικό χώρο, με καλοπροαίρετο βιτριολικό χιούμορ, οι απόψεις του υιοθετήθηκαν από πολλούς και βρήκαν ανταπόκριση από το κοινό. Ο σπουδαίος Ερρίκος Μπελιές κατοικεί πλέον στο θίασο της αιωνιότητας, κι όσο κι αν πίστευε ότι κανείς δεν εγγυάται την αιωνιότητα κανενός, έκανε λάθος. Στη δική του περίπτωση, το έργο που μας άφησε, έχει ακριβώς αυτή την εγγύηση…
Ας θυμηθούμε με δικά του λόγια τις απαράμιλλες απόψεις του: Η μετάφραση δεν είναι διερμηνεία. Στο θέατρο πρέπει και να το δεις και να το σκεφτείς, αλλά κυρίως να το ακούσεις. Πολλές φορές ανατρέπονται ολόκληρες φράσεις προκειμένου να αποκτήσουν την αμεσότητα του προφορικού λόγου. Εκείνο που δεν δέχομαι στο θέατρο είναι να προσπαθεί ο καθένας να φανεί περισσότερο από τους άλλους. Πρέπει όλοι εμείς να συνειδητοποιήσουμε ότι εκπρόσωποί μας πάνω στη σκηνή είναι μόνο οι ηθοποιοί και κανείς άλλος. Αυτοί είναι που εισπράττουν το χειροκρότημα ή το γιουχάρισμα.
Η γενιά μου είχε τα Κλασικά Εικονογραφημένα. Μέσα σε σαράντα σελίδες το παιδλι νόμιζε ότι μάθαινε τον Ντίκενς ή τον Ουγκό. Δεν είναι έτσι. Ένα θεατρικό έργο δεν είναι η υπόθεσή του. Είναι μια συνεχής διαδικασία από την αρχή ως το τέλος. Έχει χαρακτήρες, κανόνες και δεν μπορούμε να δρούμε πάνω του αυθαίρεται. Πάνω από όλα, το θέμα είναι να βγει ανάγλυφη η ουσία του έργου. Αλλιώς δεν έχει λόγο να ανέβει
Η γραφή δεν διδάσκεται. Είναι η μόνη τέχνη που δεν διδάσκεται. Είναι θέμα ταλέντου και πείρας. Η συνεχής άσκηση με το χαρτί, είναι καθαρά εμπειρική ενασχόληση
Οι συγγραφείς χρειάζονται να έχουν πολλούς παρελθόντες ανθρώπους μέσα τους. Το καινούριο έρχεται μόνο αν ξέρεις καλά το παλιό. Μόνο αν ξέρουμε καλά τι έγινε μέχρι χθες. Αν δεν ξέρουμε πώς χτίζεται ένα διώροφο, είναι αδύνατον να φτιάξουμε έναν ουρανοξύστη. Και εμείς σήμερα, θέλουμε να πάμε κατευθείαν στον ουρανοξύστη.
H ταχύτητα της κοινωνίας θέλει τους νέους γρήγορα αναγνωρίσιμους και φτασμένους κάπου. Πράγμα, που ο ίδιος τους ο εαυτός δεν τους το επιτρέπει. Στην Καβαφική Ιθάκη, οι νέοι θέλουν να φτάσουν αεροπορικώς.
Στην εποχή μας που η οικονομική αποκατάσταση ταλαιπωρεί όλους μας, είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν νέοι, που αγωνίζονται με πολλές στερήσεις για να δημιουργήσουν κάτι στο θέατρο. Αν δεν πιστέψουμε ότι κάθε νεότερη γενιά οφείλει να είναι καλύτερη από την προηγούμενη, δεν έχουμε λόγο ύπαρξης ως πλανήτης.
Σχόλια για αυτό το άρθρο