ΤΩΡΑ |
Η μητέρα του έλεγε να μείνει μακριά από την πολιτική διότι ο πατέρας του είχε φυλακιστεί, ο ίδιος ωστόσο δε μπόρεσε να μείνει μακριά, πίσω από την κάμερα καταγράφει εδώ και σχεδόν 50 χρόνια τις πολιτικοκοινωνικές συνθήκες που διαμορφώνονται.
Σε λίγες ημέρες θα γιορτάσει τα 80 του χρόνια, την ίδια στιγμή η νέα του ταινία “Le Capital” παίζεται στις σκοτεινές αίθουσες αφήνοντας για άλλη μια φορά το στίγμα του.
Ο ίδιος θυμάται ακόμη το σκληρό βλέμμα όσων πρωτοαντίκρισε, όταν από τα Λουτρά Ηραίας στην Αρκαδία μετά από μια σύντομη στάση στην Αθήνα έφτασε το 1954 στη Γαλλία, επειδή δε μιλούσε Γαλλικά. Σήμερα το Παρίσι αποτελεί το μόνιμο τόπο κατοικίας του και οι Γάλλοι τον έχουν τιμήσει με δεκάδες διακρίσεις η μεγαλύτερη όμως διάκριση για τον ίδιο είναι οι ήχοι που κατακλύζουν το σπίτι του από τα παιχνίδια και τις φωνές των εγγονιών του.
Κύριε Γαβρά γιατί επιλέξατε το Παρίσι, πως βρεθήκατε εδώ ;
Η μητέρα μου ήταν μια γυναίκα που δεν μπόρεσε ποτέ να σπουδάσει. Το άγχος της και η επιμονή της ήταν ..
να μάθουμε γράμματα. Αυτό την ενδιέφερε, αυτός ήταν ο στόχος της και για τους τρεις γιούς της. Βρέθηκα στο Παρίσι λόγω του ότι τα γαλλικά πανεπιστήμια δε ζητούσαν δίδακτρα, η οικογένεια μου δεν ήταν σε θέση να με σπουδάσει και το παραπάνω γεγονός ήταν εξαιρετικά σημαντικό. Τις καθημερινές παρακολουθούσα μαθήματα και τα Σαββατοκύριακα εργαζόμουν σε διάφορες δουλειές προκειμένου να καλύψω τα έξοδα μου, να σπουδάσω, να ζήσω και να ξεκινήσω την επαγγελματική μου σταδιοδρομία. Ο Απόστολος έγινε δικηγόρος, ο Χαράλαμπος γιατρός και εγώ ασχολήθηκα με τον κινηματογράφο
Σε μια δύσκολη εποχή, σωστά ;
Όχι πολύ διαφορετική από το σήμερα. Στην Ελλάδα του ‘40 και του ‘50 επικρατούσε ανέχεια και ο κόσμος έφευγε. Όπως και σήμερα. Ξέρετε δεν είναι μόνο το οικονομικό πλήγμα είναι και οι άνθρωποι, οι νέοι, η δύναμη της Ελλάδας, φεύγουν, αυτό το κομμάτι είναι εξίσου αν όχι ισχυρότερο πλήγμα.
Και σε ότι αφορά τον κοινωνικό ιστό της χώρας, τι βλέπεται ;
Αναμφίβολα υπάρχουν δύο κομμάτια Ελλάδας. Το ένα αποτελείται από αυτούς που πραγματικά υποφέρουν, αυτούς που δυσκολεύονται για την καθημερινή επιβίωση και την κάλυψη των άμεσων αναγκών τους. Το δεύτερο κομμάτι αποτελείται από αυτούς που έχουν την ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση. Αυτοί που οδήγησαν τη χώρα σε αυτό που βιώνουμε. Ενδεχομένως να αντιλαμβάνονται την κρίση αλλά δεν τη βιώνουν στο μέγεθος της.
Αναφέρεστε στους πολιτικούς ;
Και όχι μόνο. Σε ότι αφορά στους πολιτικούς θα ήθελα να σημειώσω το εξής, οι ευθύνες που έχουν οι πολιτικοί απέναντι στον κόσμο είναι εξίσου σημαντικές με τις ευθύνες για τις επιλογές που έκανε ο κόσμος. Είναι αλληλένδετα.
Θα βγούμε από αυτή την κρίση;
Όπως έλεγε και η μητέρα μου, “Θα περάσει και αυτός ο καημός”. Θα δούμε φως αλλά πρέπει να αλλάξουμε και εμείς. Να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης, να πάρουμε θέση απέναντι σε αυτά που μας αφορούν.
Η κρίση είναι και το θέμα της νέας σας ταινίας που ήδη προβάλετε στις αίθουσες.
Le Capital, το κεφάλαιο, πρόκειται για μία ταινία που πραγματεύεται τη σχέση μας με το χρήμα, τον τρόπο που το διαχειριζόμαστε, το πώς γινόμαστε σκλάβοι του κεφαλαίου και πως κάθε μικρή ή μεγάλη μεταβολή μας επηρεάζει άμεσα. Ποιοι το διαχειρίζονται, ποιους εξυπηρετεί. Μια ταινία η υπόθεση της οποίας εκτυλίσσεται στην πραγματικότητα που γνωρίζουμε όλοι πλέον. Η κρίση είναι το αποτέλεσμα.
Πρωταγωνιστής ο Γκαντ Ελμαλέχ, θα τολμήσω να πω κωμικός ηθοποιός, στο ρόλο του Μαρκ Τουρνέιγ, ενός οικογενειάρχη, η καριέρα του οποίου απογειώνεται όταν αναλαμβάνει τη διεύθυνση μιας ισχυρής τράπεζας στην Ευρώπη.
Πρόκειται όντως για έναν κωμικό ηθοποιό, τον οποίο πλησίασα προκειμένου να συνεργαστούμε. Στην αρχή ήταν διστακτικός, όταν όμως του έδειξα ένα απόσπασμα από τα γυρίσματα της ταινίας “O Αγνοούμενος” με τον Τζακ Λέμον, δέχτηκε να το κάνει. Ο ίδιος αντιμετώπισε το νέο ρόλο με έντονο ενθουσιασμό και δημιουργικότητα, έπαιξε, πειραματίστηκε και τελικά βρήκε τον τρόπο να υποδυθεί τον Μαρκ Τουρνέιγ. Να βρεθεί μέσα στο κλίμα της ταινίας και να αποδώσει το ρόλο του με μία εξαιρετική ερμηνεία.
Μετά από τόσες ταινίες και τόσες επιτυχίες, έχετε καταλήξει στα βήματα που φέρνουν την επιτυχία; Έχουν υπάρξει αλλαγές απέναντι στον τρόπο που δουλεύετε, είτε στο σενάριο είτε πίσω από την κάμερα, προκειμένου το αποτέλεσμα να είναι “επιτυχημένο”;
Πριν χρόνια είχα ακούσει το εξής “Δεν υπάρχουν νόμοι που να διασφαλίζουν την επιτυχία”. Αυτή λοιπόν είναι η απάντηση. Δεν υπάρχουν τρόποι να τη διασφαλίσουμε, δεν υπάρχει τρόπος να τη θεωρήσουμε δεδομένη. Προσπαθώ να παραμένω σταθερός πίσω από την κάμερα, να δουλεύω με το σενάριο και να δημιουργώ ταινίες όπως ακριβώς όταν ξεκίνησα. Το αποτέλεσμα με δικαιώνει και πολλές φορές φέρνει και την επιτυχία. Δε μπορείς να δουλεύεις με αυτοσκοπό την επιτυχία.
Υπάρχει κάποια ταινία σας που δεν έτυχε της αναγνώρισης που τις άξιζε ;
Υπάρχει μια ταινία που δεν κέντρισε ιδιαίτερα το ενδιαφέρον και μπορώ να πω ότι περίμενα κάτι παραπάνω σε ότι αφορά τη συζήτηση γύρω από αυτή. Πρόκειται για τη “Hanna K.” το 1983. Μια Ισραηλινή δικηγόρος αναλαμβάνει την υπεράσπιση ενός Παλαιστινίου σε δικαστήριο του Ισραήλ.
Έχει να κάνει πιστεύετε με το θέμα της ταινίας;
Δεν το γνωρίζω. Δε μπορώ να πω με σιγουριά αν ευθύνεται το θέμα, η εποχή, η ταινία. Σίγουρα όμως δεν έτυχε προβολής και μεγάλης αρθρογραφίας.
Και μια οικογένεια που αποτελείται από μια γυναίκα συμπαραστάτη, ένα γιο και μια κόρη στα χνάρια του πατέρα τους.
Έχω τη χαρά και την ευτυχία να έχω δίπλα μου όλα αυτά τα χρόνια την Μισέλ, έναν άνθρωπο με επιμονή και συνεχή προσπάθεια για κάθε τι που αναλαμβάνει, και δύο παιδιά που αποφάσισαν να ασχοληθούν και αυτά με τον κινηματογράφο.
Βρίσκεται τη δουλειά του γιού σας εξαιρετικά βίαιη και προκλητική;
Αυτό που κάνει ο Ρομάν είναι να καταγράφει την εποχή του. Αυτή είναι η εποχή που ζούμε. Δυστυχώς οι εικόνες αυτές αποτελούν μέρος της καθημερινότητας μας.
Τον συμβουλεύετε, συζητάτε τις δουλείες του;
Συζητάμε για τον κινηματογράφο, παρακολουθούμε ταινίες μαζί και σχολιάζουμε, αλλά δεν επεμβαίνω σε αυτά που κάνει και τις ταινίες που αναλαμβάνει.
Κύριε Γαβρά, κλείνοντας θα ήθελα να μάθω, ποια είναι η ερώτηση που σας κάνουν πιο συχνά;
(γέλια) Τον τελευταίο καιρό όλοι με ρωτάν αν έχω χρήματα στην Ελβετία και για να προλάβω την επόμενη ερώτηση όχι δεν έχω. Τα χρήματα μου, όσα είναι, βρίσκονται σε Γαλλική τράπεζα, όπως προβλέπει η γαλλική νομοθεσία.
Συνέντευξη του Κώστα Γαβρά στον Παναγιώτη Σωπιάδη.
Σχόλια για αυτό το άρθρο