“Παύλος, ένας ασυνήθιστος βασιλιάς”

Ενα ντοκιμαντέρ για τον Παύλο που θα ενώσει ξανά την οικογένειά του στην Αθήνα

Του Σταύρου Παπαντωνίου, εφημερίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ

Ενα ιστορικό ντοκιμαντέρ, που θα παρουσιαστεί στην Αθήνα τον ερχόμενο Μάρτιο, θα αποτελέσει την αφορμή για ένα ραντεβού γαλαζοαίματων, καθώς στην εκδήλωση αναμένεται να παρευρεθεί σύσσωμη η βασιλική οικογένεια, ακόμα και η βασίλισσα της Ισπανίας, Σοφία. Το γεγονός θα λάβει χώρα με αφορμή το έργο του Νίκου Πολίτη, ο οποίος, αναζητώντας τα ίχνη και τα αποτυπώματα μιας προσωπικότητας που σφράγισε τη μεταπολεμική Ιστορία της χώρας, του βασιλέως Παύλου, δημιούργησε ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή του «Ασυνήθιστου βασιλιά», όπως τιτλοφορείται η ταινία. Για τις ανάγκες της, μάλιστα, συνάντησε και συνομίλησε με ολόκληρη την τέως βασιλική οικογένεια, η οποία αποδέχτηκε με χαρά την πρωτοβουλία του σκηνοθέτη να επαναφέρει στο προσκήνιο την περίοδο εκείνη.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ. Ο βασιλιάς Παύλος, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, έμεινε στη σκιά της συζύγου του Φρειδερίκης, που, όπως είναι γνωστό, πρωταγωνιστούσε στα πολιτικά παρασκήνια της εποχής. Ο Παύλος, ο οποίος υπήρξε βασιλιάς της Ελλάδας κατά την περίοδο 1947-1964, δεν μνημονεύτηκε σχεδόν ποτέ. Το «κενό» αυτό ανακάλυψε πριν από περίπου τρία χρόνια ο σκηνοθέτης Νίκος Πολίτης, ο οποίος μπήκε στη διαδικασία να μαζέψει όλα τα χαμένα κομμάτια που συνθέτουν το παζλ της ζωής του και να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ για εκείνον.

Ο τίτλος που επέλεξε να του δώσει είναι χαρακτηριστικός της προσέγγισης που κάνει ο σκηνοθέτης: «Παύλος, ένας ασυνήθιστος βασιλιάς».

Μιλώντας o ίδιος στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», μας εξήγησε πώς οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση:

«To ντοκιμαντέρ λέγεται “Παύλος, ένας ασυνήθιστος βασιλιάς” γιατί πάνω από όλα αυτό ήταν. Ασυνήθιστος και ως άνθρωπος και ως βασιλιάς. Είχε γυρίσει όλο τον κόσμο, είχε δουλέψει και ανέλαβε τον θρόνο σε μια ηλικία που ήταν ώριμος, καθώς είχε φτάσει 47 ετών». Ο Νίκος Πολίτης λέει πως αυτό που τον ενδιέφερε πάνω από όλα ήταν να καταγράψει τις μνήμες που χάνονται. Ετσι, επέλεξε να κάνει το αφιέρωμα στον Παύλο σε μια σημαδιακή χρονιά, αφού φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον θάνατό του.

«Ολοι ανέφεραν τη Φρειδερίκη, αλλά όχι τον Παύλο. Εψαξα αρχεία και άρχισα να ανακαλύπτω πράγματα για αυτόν που με οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ήταν ένας ασυνήθιστος άνθρωπος. Παράλληλα με την πορεία του Παύλου, ωστόσο, βλέπουμε και την πορεία της Ελλάδας», μας είπε και συμπλήρωσε: «Ο Παύλος έκανε τη βασιλεία του να φαίνεται εύκολη, γιατί παρενέβαινε σε πολλά ζητήματα. Δούλευε με γνώμονα το συμφέρον της Ελλάδας».

Ξεκινώντας τη διαδρομή αυτή, ο Νίκος Πολίτης ζήτησε τη συνδρομή ανθρώπων που γνωρίζουν τη βασιλική ιστορία. Ανάμεσά τους, ο Χρήστος Ζαμπούνης και ο Κώστας Σταματόπουλος, οι οποίοι γνωρίζουν από πρώτο χέρι τα μικρά και μεγάλα μυστικά του Τατοΐου.

«Πριν από περίπου δύο χρόνια ήρθε και με βρήκε ο Νίκος Πολίτης και μου εξέφρασε την επιθυμία του να κάνει το ντοκιμαντέρ. Τον Παύλο τον έλεγαν καλό καγαθό και η βασιλεία του χαρακτηρίστηκε από ηρεμία», μας είπε ο Χρήστος Ζαμπούνης. Ο Κώστας Σταματόπουλος, από τη μεριά του, ιστορικός σύμβουλος στο ντοκιμαντέρ, ανέφερε: «Η Ελλάδα αυτή είναι πολύ κοντινή μας, αλλά και πολύ μακρινή μας. Τον θαύμαζα ως άνθρωπο, αλλά όχι ως πολιτικό. Με έπεισε για το αντίθετο ο καθηγητής Ευάνθης Χατζηβασιλείου». Ο τελευταίος είναι ένας από τους ιστορικούς που μιλούν για τη ζωή του βασιλιά Παύλου μέσα από άγνωστες πτυχές και ανέκδοτες φωτογραφίες του, όπως η δουλειά που έκανε σε εργοστάσιο αυτοκινήτων στις ΗΠΑ, αποκόμματα και τίτλοι εφημερίδων της εποχής, αλλά και μια ηχητική και οπτική δραματοποίηση ιστορικά τεκμηριωμένων σκηνών.

Η ΣΟΦΙΑ. Ενα από τα κεντρικά πρόσωπα του ντοκιμαντέρ είναι η ίδια η βασίλισσα Σοφία. Ο Νίκος Πολίτης ταξίδεψε μέχρι την Ισπανία, όπου τη συνάντησε, και μάλιστα του μίλησε στα ελληνικά. «Είχε να τα μιλήσει 50 χρόνια, μου εκμυστηρεύτηκε», είπε ο σκηνοθέτης. Οπως μας ανέφερε ο ίδιος, όταν συναντήθηκαν με τη βασίλισσα, του είπε πως ένιωθε «όπως στον οδοντίατρο», καθώς θεωρούσε πως θα. πονούσε. Ο κ. Πολίτης μας είπε, ωστόσο, ότι η βασίλισσα της Ισπανίας δέχτηκε με ιδιαίτερη χαρά να μιλήσει για τον πατέρα της και ήταν πολύ ομιλητική. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι μαρτυρίες του συνόλου των μελών της τέως βασιλικής οικογένειας, καθώς σύσσωμη «παρελαύνει» από τον φακό του Νίκου Πολίτη. Ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, η πριγκίπισσα Ειρήνη, ο πρίγκιπας Παύλος και ο πρίγκιπας Μιχαήλ συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ, που αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον. Το παζλ συμπληρώνουν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, που βίωσε εκείνη την περίοδο ως κορυφαίο πολιτικό στέλεχος της εποχής, αλλά και έγκριτοι ιστορικοί και καθηγητές, όπως η Κωνσταντίνα Μπότσιου, ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου, ο Γεώργιος Μαυρογορδάτος, ο Κώστας Σταματόπουλος και ο Ιωάννης Παπαφλωράτος.

Οι φήμες για τη χρηματοδότηση

Το ντοκιμαντέρ έρχεται σε μια στιγμή που διάφοροι κύκλοι επιθυμούν να επαναφέρουν την τέως βασιλική οικογένεια στο προσκήνιο. Οι φήμες για νέο κόμμα από τον τέως πρίγκιπα Νικόλαο, παρά το γεγονός ότι έχουν διαψευσθεί επισήμως, συνεχίζουν να αιωρούνται, με φόντο την εγκατάστασή τους στην Αθήνα. Η επίσκεψη της βασίλισσας Σοφίας, άλλωστε, στις 3 Μαρτίου, οπότε θα γίνει η επίσημη παρουσίαση του ντοκιμαντέρ, δεν είναι καθόλου τυχαία, την ίδια ώρα που φίλα προσκείμενοι στην τέως βασιλική οικογένεια κύκλοι επιμένουν να λένε πως οι Γλύξμπουργκ θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε πολλά επίπεδα την Ελλάδα σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στη Γεννάδειο Σχολή και η είσοδος θα γίνεται αυστηρά με προσκλήσεις, με βάση το. πρωτόκολλο. Οι ίδιες πληροφορίες λένε πως πίσω από τη χρηματοδότηση του έργου βρίσκεται μέλος της οικογένειας Γουλανδρή, που διαχρονικά διατηρεί άριστες σχέσεις με την τέως βασιλική οικογένεια και έρχεται να προστεθεί στην αλυσίδα αντίστοιχων πρωτοβουλιών, που το τελευταίο διάστημα πυκνώνουν όλο και περισσότερο.