ΤΩΡΑ |
Δεκατέσσερα χρόνια συνεχούς παρουσίας συμπλήρωσε φέτος το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης, που διοργανώνει ο Θάνος Γώγος και οι Εκδόσεις Θράκα και αναδεικνύει την ποίηση σε όλο της το μεγαλείο. Ένας θεσμός που ξεκίνησε ως μια μικρή, αυτοοργανωμένη συνάντηση δημιουργών στη Λάρισα και εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα διεθνή λογοτεχνικά φεστιβάλ της Ελλάδας. Με περισσότερους από εβδομήντα Έλληνες και ξένους ποιητές να συμμετέχουν κάθε χρόνο και δράσεις που απλώνονται σε ολόκληρη τη Θεσσαλία αλλά και την Αθήνα, το φεστιβάλ αποδεικνύει ότι η ποίηση μπορεί να αποτελέσει γέφυρα πολιτισμού, διαλόγου και εξωστρέφειας.
Ψυχή, εμπνευστής, διευθυντής και διοργανωτής του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης, είναι ο Θάνος Γώγος, ένας αξιόλογος άνθρωπος, ευφυής, τελειομανής, ποιητής, ακούραστος, που έχει κερδίσει το σεβασμό και την εκτίμηση σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο και καταφέρνει κάθε χρόνο στο Φεστιβάλ να ενώσει καλλιτέχνες που αν και δεν μιλάνε την ίδια γλώσσα, μιλάνε τη γλώσσα της ποίησης που δεν γνωρίζει σύνορα. Δίπλα του ο Θάνος Γώγος έχει μία ομάδα που ξέρει πολύ καλά τη δουλειά της και δεν αφήνει τίποτα στην τύχη του. Η Marija Dejanović, ο Νικόλας Κουτσοδόντης, ο Χρήστος Κολτσίδας, ο Παναγιώτης Νικολιάς , οι μεταφραστές, δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό και ανεβάζουν τον πήχη κάθε χρόνο στο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης. Τους αξίζουν πολλά συγχαρητήρια και μπράβο!
Το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης με κεντρικό θεματικό άξονα το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Εικαστικός Διάλογος» πραγματοποίησε την επίσημη τελετή έναρξης όπως κάθε χρόνο, στο στο Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας. Στην Αίθουσα «Χρονολόγιο» οι εκθέσεις «Postcards from Beneath: Thessaly/ Καρτ ποστάλ από τα έγκατα του κάμπου» με έργα των: Άρτεμις Αλκαλάη, Άρτεμις Διαμαντή, Ζωή Ζηπέλα, Σοφία Κυριακού, Αγνή Ρούσσου, Μυρτώ Σακκά, Θεοδώρα Τσιάτσιου και Βιβή Τσιόγκα και η εγκατάσταση των «φυτεύσιμων νομισμάτων» της Manuela Pauk, με την οποία ολοκληρώνεται η καλλιτεχνική φιλοξενία Ulysses’ Shelter και το workshop «Climate Service: Αναζητώντας το Σίλφιο στη Λάρισα», και οι δύο σε σχεδιασμό και επιμέλεια της Αντιγόνης Καψάλη, σηματοδότησαν την έναρξη του 14ου Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης.
Αντιγόνη Καψάλη
Στιγμιότυπα από τα εγκαίνια των εκθέσεων
Τη βραδιά “έντυσε” μουσικά το γυναικείο φωνητικό σύνολο In Donnation του Δημοτικού Ωδείου Δήμου Λαρισαίων υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Κτιστάκη, με πιανιστική συνοδεία της Φρόσως Κτιστάκη.
Την τελετή έναρξης παρουσίασε η εκθαμβωτική Χρύσα Βουλγαράκη.
Η Τελετή Έναρξης ξεκίνησε με τους χαιρετισμούς του Διευθυντή του Φεστιβάλ Θάνου Γώγου, του Δημάρχου Λαρισαίων Θανάση Μαμάκου, του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, του Αντιδημάρχου Πολιτισμού Δήμου Λαρισαίων Θωμά Ρετσιάνη και του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χαράλαμπου Μπιλλίνη.
Οι ομιλίες
Θάνος Γώγος: «Ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει. Όταν αρχίσαμε το Φεστιβάλ πριν από 14 χρόνια, σκεφτόμασταν ένα φεστιβάλ αυτοοργανωμένο που θα ένωνε τους Θεσσαλούς ποιητές, θα έρχονταν φίλοι μας από άλλες πόλεις και βήμα βήμα φτάσαμε το φεστιβάλ να είναι ένα από τα πιο γνωστά και έγκριτα λογοτεχνικά φεστιβάλ της χώρας, ορατό στην Ευρώπη και από φέτος πιστεύω ορατό σε ολόκληρο τον κόσμο. Στόχος μας τα τελευταία χρόνια ήταν το Φεστιβάλ να αποτελέσει ένα σημείο γνωριμίας, συνάντησης, ειρήνης, μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Κι έτσι έχουμε φέτος ποιητές από τη Λατινική Αμερική, από την Ασία, φυσικά από την Ευρώπη, σπουδαίοι ποιητές, πάντα όμως με το Θεσσαλικό στοιχείο γιατί δεν ξεχνάμε τον τόπο μας. Έχουμε και τους δικούς μας σπουδαίους ποιητές που θα διαβάσουν σήμερα. Η ποίηση είναι για όλους τους ανθρώπους και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε».
Θανάσης Μαμάκος: «Το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης επί 14 συναπτά έτη διαγράφει μια πορεία δυναμική, τολμηρή, πρωτοποριακή, με εξαιρετικά αξιόλογες συμμετοχές και παρουσίες από το ελληνικό και το παγκόσμιο ποιητικό στερέωμα. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, με τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα, στείλαμε ένα ισχυρό μήνυμα για την ενίσχυση και αναβάθμιση εμβληματικών δράσεων και θεσμών Πολιτισμού στη Λάρισα και τη Θεσσαλία. Το Φεστιβάλ Πηνειού, το LA Comics Festival, οι «Ημέρες Λαογραφίας», η πολιτιστική δράση πανελλαδικής εμβέλειας «Λάρισα Arti» και το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης, εντάχθηκαν στη χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» -μια συνειδητή, στρατηγική επιδίωξη, επιλογή και απόφαση, που ανάγει την πόλη μας σε δυναμικό προορισμό Τέχνης και Πολιτισμού. Οι πόλεις όπως και οι άνθρωποι προχωρούν όταν αποκτούν αυτοπεποίθηση. Όταν παύουν να συμβιβάζονται. Όταν αισθάνονται ότι μπορούν να πετύχουν περισσότερα. Το Φεστιβάλ είναι ένα βήμα για τη δημιουργία μια ζωντανής, ανοιχτής πόλης. Ενώνουμε γενιές, στηρίζουμε την εξωστρέφεια της πόλης, ενισχύουμε τους καλλιτέχνες και δημιουργούμε ευκαιρίες για την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας. Η Λάρισα ανοίγει τους ορίζοντές της. Δίνουμε βήμα στη σύγχρονη δημιουργία, καθιερώνουμε τα μεγάλα Φεστιβάλ με πανελλαδική και διεθνή απήχηση, ενισχύουμε τα μουσεία και τα εικαστικά μας ιδρύματα. Σε μια εποχή που οι ρυθμοί της ζωής τρέχουν με απίστευτη ταχύτητα, η ποίηση παραμένει ένα πολύτιμο καταφύγιο που μας θυμίζει τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος».
Δημήτρης Κουρέτας: «Η Περιφέρεια μέσα από το πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» στηρίζει πολλές δράσεις. Θέλουμε να δείξουμε σημαντικές πτυχές του πολιτισμού μας, όπως είναι η ποίηση και πιστεύω ότι κάθε χρόνο θα πηγαίνουμε και καλύτερα»
Θωμάς Ρετσιάνης: «Ο τόπος: η Θεσσαλία. Mε την πυκνότητα του σημείου αναφοράς και την ευρύτητα μιας απίστευτης ποικιλομορφίας η οποία φυγοκεντρείται σε μία ενιαία ταυτότητα. Η μεγάλη έκταση, ο απλωμένος χώρος, λειτουργεί ως χρόνος με όρους εξέτασης και θεώρησης των πραγμάτων. Το τοπίο είναι η αποτύπωση του χρόνου σε ενεστώτα καιρό. Και αν δούμε τις λέξεις – τη γλώσσα – ως πατρίδα, από τη μία έχουμε τη δική μας πατρίδα που απλώνεται στο χώρο και το χρόνο και από την άλλη, μέσω της μετάφρασης η οποία και αποτελεί οργανικό και σημαντικό τμήμα του φεστιβάλ, ακουμπάμε και αποκτούμε και άλλες πατρίδες. Η μετάφραση είναι μια ειρηνική επέκταση των γλωσσικών μας υδάτων. Η ποίηση κρατά ζωντανό το χρόνο και τον τόπο και με δεδομένο ότι ο θάνατος της γλώσσας ως τόπου έκφρασης ( δικού μας, κληρονομημένου ή αποκτημένου) οδηγεί στο θάνατο του προσώπου που κατοικεί τον τόπο-γλώσσα, η ποίηση έρχεται με την ορμή της να μας συγκινεί και να μας κρατάει ζωντανούς. Με Έλληνες και ξένους ποιητές και με εκδρομική διάθεση για τόπους, χρόνους, λέξεις, μουσικές, εικόνες , το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης ξεκινάει και μας καλεί όλους να γίνουμε συνταξιδευτές».
Χαράλαμπος Μπιλίνης: «Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας συμμετέχει για τρίτη διαδοχική χρονιά στο φεστιβάλ, αποδεικνύοντας ότι διαθέτει και κοινωνικό – πολιτισμικό έργο. Με χαρά στηρίζουμε δραστηριότητες που φέρνουν κοντά τον κόσμο και τους πολιτισμούς. Εύχομαι στο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης, που είναι ένας σημαντικός πολιτιστικός θεσμός πλέον, να μεγαλώσει και να γίνει παντού γνωστό γιατί το αξίζει».
Κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης πραγματοποιήθηκε η απονομή του βραβείου «Μάκης Λαχανάς», στον σπουδαίο Λαρισαίο φιλόλογο και συγγραφέα Θωμά Ψύρρα, για τη συνολική προσφορά του στην ελληνική λογοτεχνία. Το βραβείο παρέδωσε ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Θωμάς Ρετσιάνης
Για τον Θωμά Ψύρρα μίλησε ο φιλόλογος Τάσος Μάτος.
«Τα βραβεία πάντοτε είναι επικίνδυνα γιατί μπορεί να καταλήξουν εργαλεία ματαιοδοξίας. Ευχαριστώ για την τιμή, σε ποιον δεν αρέσει να τον χαϊδεύουν» ανέφερε ο Θωμάς Ψύρρας στην ομιλία του και στη συνέχεια, διάβασε το διήγημά του «Χιόνι στην πλάτη»
Ο Σωτήρης Παστάκας απένειμε το Βραβείο Θράκα εξ ημισείας σε δύο ποιήτριες: στην Σταυρούλα Μπάκα, για την ποιητική συλλογή “Κουζίνα ρωμανέσκα. Εντόσθια και αγκινάρες” και στην Παρασκευή Σιαμήτρου, για τη συλλογή “Δωροφάγος”.
Σταυρούλα Μπάκα
Κουζίνα Ρωμανέσκα
Μαγειρεύω
Μαγειρεύω
με ό,τι περίσσεψε
απ’ το μεγάλο φαγοπότι
Μαγειρεύω εντόσθια
και αγκινάρες
Μαγειρεύω συνεχώς
κι αδιαλείπτως
Να ταΐσω το αύριο
Πεινασμένο το αύριο,
με το που γευτεί
οξυγόνο,
ζητάει ύλη για κάψιμο
Μαγειρεύω ό,τι πιο δύσκολο
κι ό,τι πιο εύκολο
Να στομώσω το αύριο
Να μωρώσω το αύριο
Φαίνεται τόσο αδύναμο,
έτσι που μόλις ξεπρόβαλε
Με κοιτά μα δε με βλέπει
Μοναχά με λιγουρεύεται
Κι εγώ το ταΐζω
Μαγειρεύω με ό,τι περίσσεψε
και θα μαγειρεύω
Μέχρι να σταματήσω
να ακούω το κλάμα του
Και θα μαγειρεύω,
γιατί έχω στήθος και νιώθει την πείνα των άλλων
Σκοτώνω την ομορφιά
την ξεπλένω απ’ τη
θανατερή ασχήμια
τη στολίζω με μπαχαρικά
και την εγχυτρίζω
Ύστερα τη σερβίρω
σε ακόλαστες ψυχές
απονήρευτες
Να χορτάσουν την πείνα τους
Μα δε χορταίνουν
Πιο πολύ η όρεξη ανοίγει
Αγκινάρες κι εντόσθια
λάδι και γάλα
αβγά και σπέρμα
Κουζίνα πανάρχαιη
Κουζίνα Ρωμανέσκα
Παρασκευή Σιαμήτρου
Κλέβω ένα καλοκαίρι από την χρονομηχανή.
Καθόμουν στο ασβεστωμένο πεζούλι, με το βιβλίο μου.
Ένα φίδι σύρθηκε κάτω από τα πόδια μου.
Στάθηκα ακίνητη και έπειτα έτρεξα στην γιαγιά.
Σαν να είδες φάντασμα είσαι.
Πάμε στο κατωι να πάρουμε λάδι.
Όσο βημάτιζες, έλεγες πράγματα.
Έλεγες πως εγώ έχω τα δώρα μου, αλλά και τα δώρα μου έχουν εμένα.
Έσταζε το χωνί με το χρυσαφένιο υγρό.
Δεν είσαι από χώμα λες,
είσαι άπλετη σαν το βουνό
όταν πάρεις τα δώρα για την νέα ζωή, θα ψάξεις τρόπους να αναλογιστείς με τα δώρα, ίσως να επιστρέψεις,
να δώσεις πρόσβαση σε αυτά.
Η γιαγιά είναι ένας σεμεδένιος Προμηθέας,
ειμαι αρκετά σίγουρη
Τι μπορεί να είναι τόσο σημαντικό στις οικοσκευές;
το στόμιο από το λάδι ανοίγει και ξεχύνεται παντού
η γιαγιά θυμώνει πολύ
μια χρυσή γλώσσα υπάρχει στο πάτωμα
και θέλω να είναι δικιά μου
Οι ποιητικές αναγνώσεις έφεραν στη σκηνή τους: Βεατρίκη (Μπέττυ) Σαΐας-Μαγρίζου, Nilton Santiago (Περού), Miriam Reyes (Ισπανία), Víctor Rodríguez Núñez (Κούβα), Rolando Kattán (Ονδούρα), Σωτήρη Παστάκα, Dinko Telećan (Κροατία), Martin Figura (Ηνωμένο Βασίλειο), Alvin Pang (Σιγκαπούρη), Aljaž Koprivnikar (Σλοβενία), Marija Dejanović (Κροατία), Τασούλα Τσιλιμένη και Κώστα Λάνταβο. Τις μεταφράσεις των ποιημάτων διάβασαν ο Αθανάσιος Ζέρβας και η Μαρσέλα Λένα.
Ακολουθούν ποιήματα και αποσπάσματα:
Η Βεατρίκη (Μπέττυ) Σαΐας-Μαγρίζου διάβασε στίχους από την καινούργια της συλλογή “Τα χαϊκού του κορονοϊού”
Τα χαϊκού του κορονοϊού
Στο σπίτι μέσα φυλακίσαμε ζωές. Μα ζούμε ακόμα. Με μηχανήματα, φιλιά και αγκαλιές προδώσαμε. Ξορκίσαμε με αστεία και τραγούδια το φόβο μας. Ποινή θανάτου, αγάπες, φίλοι, συγγενείς, μονάχοι μείναν. Αργά το βράδυ, νικήσαν οι ταινίες τον έρωτα. Φωλιάσανε όνειρα κι ελπίδες στα ντουλάπια. Μα η αγάπη βρίσκει ρωγμές τους τοίχους να περάσει
Nilton Santiagο
Ο πατέρας μου είπε ότι τα κοτόπουλα μπορούν να αναγνωρίσουν πάνω από εκατό διαφορετικά άτομα
Όπως ένας σκαντζόχοιρος που προσπαθεί, μάταια,
να αγκαλιάσει έναν άλλον χωρίς να πονέσει,
έτσι κυλούσε η μοναξιά του Μιγκέλ ανάμεσα στα δέντρα.
(Ο «Λούκας», ο καλύτερός του φίλος, κάπνιζε κεταμίνες
και έμοιαζε με τσακισμένο άγγελο.)
Εγώ ήμουν εννέα χρόνων, τόσα
όσα η μηχανή του Χίλμαν είχε μείνει χωρίς επισκευή.
Κάποια στιγμή, ο πατέρας μου κι εγώ
θάψαμε ένα μικρό κοτοπουλάκι
που, χωρίς να το θέλω, πάτησα στην κουζίνα.
Το είχα ανταλλάξει με μερικά κρυστάλλινα μπουκάλια.
Ένας άντρας τα προσέφερε
ενώ έσπρωχνε ένα τρίκυκλο γεμάτο με παλιοσίδερα
και ξόρκια.
Ποτέ δεν με μάλωσαν γι’ αυτόν τον μικρό θάνατο.
Ο θάνατος, όπως κάθε πληγή, είναι ένα ατύχημα,
είναι σαν να σκοντάφτεις σε ένα δάκρυ του Αδάμ, μου είπαν.
Σήμερα ο πατέρας μου είναι πιο νέος από μένα.
Ακόμα πιο νέος και από τον γιό που ποτέ δεν θ’ αποκτήσω
και ακόμα θυμάται όταν θάψαμε εκείνο το ζωάκι
που έμοιαζε να στριγγλίζει από τον πόνο στον λαιμό μου.
Αυτή τη νύχτα, αφού έπεσα στο κρεβάτι,
πήγα στον κήπο του σπιτιού.
Γονάτισα και άρχισα να σκάβω το χώμα.
Νιώθω ότι η καρδιά του μικρού νεκρού πουλιού
ακόμα χτυπά.
Έσκαψα κι έσκαψα
ώσπου βρήκα σκελετούς άλλων ζώων,
μπουκάλια γάλα,
γράμματα της μητέρας μου αδιάβαστα.
Το σκάψιμο είναι σαν να θέλεις να γεμίσεις ένα κενό με περισσότερο κενό.
Και τότε, κάτω από δάκρυα,
στεγνά σαν διαμάντια,
βλέπω επιτέλους το ετοιμοθάνατο κοτόπουλο.
Με αναγνωρίζει.
Είναι ακόμα εκεί, κελαηδάει με τα φτερά τσακισμένα, αλλά ζωντανό,
όπως η μοναξιά του «Λούκας»
καπνίζοντας τσιγάρα ανάμεσα στα δέντρα
Miriam Reyes
Ό,τι μπορώ να πω δικό μου
αυτό το σώμα που μιλά και χειρονομεί
που ξέρει τι μπορεί και επιθυμεί όπως μπορεί
που κλείνεται στον εαυτό του και κλείνει μέσα του
ό,τι μπορώ να πω δικό μου
αυτό το σώμα που σκέφτεται και σκιρτά
που σφίγγεται όπου κάνει φόβο και που
διευρύνεται όπου κάνει αγάπη
αυτό το σώμα που βράζει και βιάζεται
που συσσωρεύει πλαστικά και ιδέες μέταλλα και συναισθήματα
αυτό το σώμα που το φαντάστηκαν ή το υπέβαλλαν σε εξετάσεις
νοηματικός φορέας
συμβολική δομή
άξονας της εμπειρίας
κοινωνική κατασκευή
εκφραστικό μέρος
συμμέτοχος
χωρίς διέξοδο
φτιαγμένο από ό,τι είναι φτιαγμένα όλα
συνέχεια ατόμων που εξαπλώνεται
σε όλες τις διαστάσεις
βεβαίως απέραντο και αρχαίο
μια ανθρώπινο μια ουράνιο ή μεταλλικό
χωρίς πριν ή μετά
σε όλα πριν ή μετά
μερίδα ύλης και ολόκληρη ύλη
σύνθετο μόριο κόμπος παρουσία όγκος και φιγούρα
αυτό το σώμα
αυτό το σώμα ποιος;
απύθμενο και γυμνό
σε σύνδεση
Víctor Rodríguez Núñez
Rolando Kattán
Πραγματεία περί των μαλλιών
Όλα τα σπουδαία πράγματα
ξεκινούν με μια ιδέα σ’ ένα ξεχτένιστο κεφάλι.
Πώς θα μπορούσε ο Θεός —ας πούμε— να δημιουργήσει το σύμπαν μ’ ένα καουτσουκένιο κεφάλι;
Τι θα έκανε ο Νώε μέσα στην κιβωτό αν είχε ένα κεφάλι θαλαμηπόλου,
ή ο Ιησούς Χριστός στο βουνό αν τα μαλλιά τους δεν είχαν ανακατευτεί απ’ τον άνεμο;
Ο Ηράκλειτος αναδύθηκε απ’ το ποτάμι τόσο ξεχτένιστος όσο ο Αρχιμήδης απ’ τη μπανιέρα
και πάνω απ’ τη φαλάκρα του Σωκράτη και του Πλάτωνα ξεφύτρωναν τρίχες ανεξέλεγκτα
Είναι γνωστό πως ο Όμηρος πέθανε τραβώντας τα μαλλιά του από απόγνωση
κι ότι ο Θερβάντες, ο Κεβέδο και ο Γκόνγκορα χτένιζαν,
σαν τον Σαίξπηρ, μόνο τα μουστάκια τους
Πιο φωτεινή καιγόταν η Ιωάννα της Λωραίνης στην πυρά εξαιτίας των ατίθασων
μαλλιών της
και στην αρχαιότητα
οι πρώτοι άνδρες που φύτεψαν καφέ και καλαμπόκι
οι σαμάνοι και οι ιερείς
αυτοί που χάραξαν τα πρώτα ποιήματα σε πέτρες απόμακρες
όλοι αποτελούν μέρος των ανωνύμων ξεχτένιστων όπως πάντα
αργότερα
τον Νεύτωνα τον ξεχτένισε ένα μήλο
τα μαλλιά του Τόμας Άλμπα Έντισον τινάχτηκαν απ’ τον ηλεκτρισμό
ο Μπαχ έκρυψε τη χαίτη του με μια περούκα
και ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι επίσης άφηνε ατημέλητα τα γένια του
όλοι οι άγγελοι στον παράδεισο, οι Εσπερίδες, οι μούσες
οι σειρήνες και οι γυναίκες που ξέρουν να πετούν
όλες έχουν μακριά, ξέπλεκα μαλλιά
στη σύγχρονη ιστορία
ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ήταν ο πιο ξεχτένιστος του 20ού αιώνα
κι ο Αδόλφος Χίτλερ, φυσικά,
εκείνος με τα πιο περιποιημένα μαλλιά
αλλά τα σπουδαία πράγματα είναι επίσης τα πιο απλά
σαν εκείνους που επιστρέφουν στο σπίτι βιαστικά για τα ξεχτένιστα μαλλιά τους
ή σαν τα παιδιά που μαθαίνουν την αγάπη ξεχτενίζοντας την κόμη της μητέρας τους
είναι προφανές ότι τα όνειρα γεννιούνται σε κοιμισμένα κεφάλια
επειδή ακριβώς είναι πάντα ατημέλητα
και σαν τους εραστές που, πάνω απ’ όλα, ξεχτενίζονται
όταν φιλιούνται και κάνουν έρωτα
γι’ αυτό σας λέω:
να μην εμπιστεύεστε ποτέ μιαν αγάπη που δεν σε ξεχτενίζει.
Σωτήρης Παστάκας
Τέμπη
Η Λάρισα περιβάλλεται από πανέμορφα
χωριά και φυσικά τοπία που αξίζει
να επισκεφθεί κανείς. Το Μεταξοχώρι,
τ’ Αμπελάκια, τη Ραψάνη, τα Τέμπη
ένα μαγευτικό φαράγγι όπου ρέει
ο ποταμός Πηνειός και το δάκρυ μας.
Dinko Telećan
Ξύλο σφενδάμου για τον Στραντιβάρι (απόσπασμα)
Ο ανιψιός του Στραντιβάρι γράφει από τη Βοσνία στο θείο του:
Ποιο σφένδαμο να διαλέξω; Ο Στραντιβάρι γράφει από την Κρεμόνα στον ανιψιό του:
Έναν τέτοιο κορμό πρέπει να βρεις να έχει παλέψει μόνος του στη ζωή του
όχι ένα σφένδαμο από δάσος με σφενδάμους. Αλλά ένα δέντρο σε ένα δάσος μεικτό.
Πάνω σε ένα απότομο γκρεμό, ένα σφένδαμο που μεγάλωσε με τις μέγιστες κακουχίες.
Γι΄αυτό θα είναι ο κατάλληλος σφένδαμος, έχει δύναμη.
Τόση δύναμη που μια μέρα μετά από μακρά κώφωση και μακρά παραίτηση,
σε ένα τραγούδι θα αντηχήσει.
Martin Figura
Η μητέρα μου, ο πατέρας μου (απόσπασμα)
Και ζήσαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.
Ο καθένας με μπόλικα παιδιά εκ των οποίων κανένα δεν ήμουν εγώ.
Είμαι εντελώς κάποιος άλλος. Αυτό δεν γράφτηκε ποτέ.
Η μητέρα μου ποτέ δεν γνώρισε τον πατέρα μου στα 17
δεν πέθανε στα χέρια του στα 32 γιατί αυτός ποτέ
Alvin Pang
Άλλα πράγματα
«Το να φυτεύεις έναν κήπο σημαίνει να πιστεύεις στο αύριο».
— Αποικία Αμάνα, Αϊόβα
Ν’ αγοράζεις ένα φυτό σε γλάστρα σημαίνει την παραδοχή της προδοσίας και της ανάγκης
μαζί. Το να ποτίζεις το φυτό, ίσως κάθε μέρα, ίσως και κάθε τόσο όταν το θυμάσαι και τα
φύλλα αρχίζουν να πέφτουν, θυμίζει αγάπη όσο τίποτε.
Άλλα πράγματα σημαίνουν άλλα πράγματα.
Το ν’ ανάψεις μια λάμπα σημαίνει να κρύψεις το σκότος στο ίδιο ερμάριο με τον ύπνο, μαζί
με τη σιωπή, τη νοσταλγία και τις χθεσινές εμμονές. Το να διαβάζεις ένα βιβλίο σημαίνει να
παντρεύεις δυο μοναξιές, όπως μια κουβέντα αναιρεί και οικοδομεί, λέξεις προετοιμάζονται
για την έλλειψή τους, ένα σύννεφο για την απουσία του και το χιόνι γδύνεται για την
άνοιξη.
Το κρεβάτι είναι εκεί που το άφησες, παρότι οι πτυχές και τα κουβάρια των σεντονιών δεν
μοιράζονται πια το πλαίσιο και την κοσμοθεωρία σου. Με τον τρόπο αυτό, είναι σαν τα
παιδιά που ουδέποτε είχες χρόνο να κάνεις.
Ένα σκεύος μαγειρικό κάνει τις δύσκολες ερωτήσεις: τι θα καεί και για πόσο και για
ποιο σκοπό.
Η τηλεόραση έρχεται απ’ τον σατανά που έρχεται απ’ τον θεό που έρχεται και φεύγει όταν
αυτός το επιθυμεί. Το να κρύψεις το τηλεκοντρόλ σε καποιανού το σπίτι είναι σαφώς μια
αμαρτία, μα το να πάρεις σπίτι σου λάθος ομπρέλα είναι απλώς ανθρώπινο.
Το τηλέφωνο είναι πολύ λευκό για να σε κοροϊδεύει. Η πόρτα που κλείνεις παραμένει
κλειστή. Η νύχτα είναι λόγος αρκετός για το αύριο, ό,τι κι αν πιστεύεις.
Να θυμάσαι, τα κλειδιά του αμαξιού θα είναι εκεί ύστερα απ’ τον χορό. Οι τοίχοι συγκρατούν
τη γαλήνη όπως και την απόσταση. Ένας βραστήρας δεν είναι λόγος αρκετός για δάκρυα.
Η σωστή απάντηση σε έναν καθρέφτη είναι πάντα ναι.
Aljaž Koprivnikar
Ενότητα πρώτη από την ανατομία μιας μνήμης (απόσπασμα)
Γιατί ο φλοιός των δέντρων δεν σου δίνει πίσω το όνομά σου
γιατί ο φλοιός των δέντρων δεν σου δίνει πίσω το
γιατί ο φλοιός των δέντρων δεν σου δίνει πίσω
Marija Dejanović
“Μετακόμιση”
Η μετακόμιση του οργανισμού μας συνέβη εν μία νυκτί. Πετάξαμε από πάνω μας τη σαρκώδη μας πανοπλία. Και ξεχάσαμε πώς είναι να είμαστε φορτωμένοι. Δεν μας πολυαπασχόλησε αυτό. Το σώμα δονείται όσο κείτεται δίπλα στη λίμνη. Από τα αφτιά φυτρώνει ένα νούφαρο κι η ραχοκοκκαλιά είναι βέλος που δείχνει το νότο. Πού πάνε τα χρώματα όταν τα πέταλα σκορπίζονται κι επιστρέφουν στην αγκαλιά της γης; Στη μύτη σου, τρυπώνουν μέσα στη μύτη σου.
Τασούλα Τσιλιμένη
Σύμβολο πίστης (απόσπασμα)
Από το εδώ και το τώρα, κοιτώ το απέναντι.
Η ροή σου διαχωριστική γραμμή, άλλοτε σε ευθεία άλλοτε φιδωτή
διασχίζει βουνά και κάμπο. Σε κοιλάδες γλιστρά.
Ξέρω πως θα ακολουθήσω τη ροή σου μια μέρα
το εδώ θα γίνει εκεί κι απέναντι. Ο χρόνος κι εσύ το σύνορό μου
Κώστας Λάνταβος διάβασε το “Κύριε” και το μεταφρασμένο από τον ίδιο ποίημα “Τα πράγματα” του Χόρχε Λουίς Μπόρχες
Κύριε (απόσπασμα)
Κύριε, ματαιοπονείς μαζί μας
καμία κρίση δεν θα βάλει σε τάξη τη μυρωμένη ανεμελιά μας
κανένας κανόνας δεν θα διαταράξει την αμεριμνησία των μελτεμιών της ψυχής μας
ποτέ δεν θα γίνουμε κάτι περισσότερο από παιδιά που ονειρεύονται να μεγαλώσουν
Επίλογος με όσα είπε η Χρύσα Βουλγαράκη στην εισαγωγική της ομιλία:
«Υπάρχουν τόποι που τους γνωρίζουμε επειδή τους κατοικούμε. Υπάρχουν όμως και τόποι που τους γνωρίζουμε επειδή τους ακούμε, τους θυμόμαστε, τους αφηγούμαστε. Και η ποίηση μας κάνει να ξαναγνωρίζουμε έναν τόπο. Να παίρνει ένα τοπίο, μία μνήμη, μία ιστορία, μια καθημερινή στιγμή και να τα μεταφράζει σε λέξεις. Με θέμα «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» η μετάφραση δεν είναι μόνο η μεταφορά μιας γλώσσας σε μια άλλη. Είναι η μετακίνηση από ένα τόπο σε έναν άλλο. Από μία εμπειρία σε μία αφήγηση. Από αυτό που βλέπουμε σε αυτό που αισθανόμαστε. Θα επιχειρήσουμε μαζί μία τέτοια μετακίνηση. Από την εικόνα στη μουσική, από τη μουσική στην ποίηση, από τη μία γλώσσα στην άλλη και τελικά από τον έναν άνθρωπο στον άλλον. Τα φετινό Φεστιβάλ ανοίγει ένα διάλογο πολύ πέρα από τη Θεσσαλία, φέρνει κοντά ποιητές, μεταφραστές, εικαστικούς, δημιουργούς, από διαφορετικές χώρες και γεωγραφίες. Η Λάρισα γίνεται για μια ακόμη φορά τόπος συνάντησης. Τόπος όπου οι γλώσσες και οι φωνές συναντιούνται και οι ιστορίες μας βρίσκουν ένα κοινό χώρο».
Marija Dejanović, Θάνος Γώγος, Τασούλα Τσιλιμένη, Θωμάς Ρετσιάνης
Θωμάς Ρετσιάνης, Κώστας Λάνταβος
Σταυρούλα Μπάκα, Παρασκευή Σιαμήτρου
Marija Dejanović, Βασίλης Νάτσιος
Χρύσα Βουλγαράκη, Αντιγόνη Καψάλη
Rolando Kattán, Miriam Reyes, Marija Dejanović, Víctor Rodríguez Núñez, Nilton Santiago
Χορωδία In Donnation
Δημήτρης Κτιστάκης
Μαρσέλα Λένα, Marija Dejanović
Αθανάσιος Ζέρβας, Nilton Santiago
Το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης διοργανώνεται από την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων και την ΑΜΚΕ Θράκα. Με τη συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΘΕΣΣΑΛΙΑ (ΕΣΠΑ 2021-27) της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Με την υποστήριξη της Αντιδημαρχίας Παιδείας του Δήμου Λαρισαίων, της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα, του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών της Σιγκαπούρης και του Βραβείου της Εταιρείας Συγγραφέων του Ηνωμένου Βασιλείου (SoA), τον Δήμο Τρικκαίων και τον Δήμο Λίμνης Πλαστήρα. Σε συνεργασία με το Literature Across Frontiers, το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, την πινακοθήκη PArCo-By the River, το Zatopek book café και τον Κύκλο Ποιητών.
Φωτογραφίες: Νίκος Κατσαρός
Σχόλια για αυτό το άρθρο