ΤΩΡΑ |
Ανάμεσα σε πέτρινα καλντερίμια, καμάρες, αιωνόβιες εκκλησίες, ξενοδοχεία, μαγαζάκια, εστιατόρια και επιβλητικά πέτρινα αρχοντικά, σαν να βρίσκεσαι σε ένα μεσαιωνικό λαβύρινθο, χωρίς αυτοκίνητα με μόνους ήχους τον παφλασμό των κυμάτων που ακουμπάνε στα τείχη του κάστρου της Μονεμβασίας, μέσα από τη ματιά του Μαλβαζία οίνου, του πιο φημισμένου κρασιού της ιστορίας, το ιδιαίτερα πετυχημένο και πολυεπίπεδο Malvasia Festival της Μονεμβασιάς αποκάλυψε πτυχές ιστορίας, γεύσης και πολιτισμού, με διεθνείς προεκτάσεις και προοπτικές. Ένα διεθνές Malvasia Festival Monemvasia, το πρώτο που πραγματοποιήθηκε ήταν μια μεγάλη γιορτή αφιερωμένη στο μυθικό Μαλβαζία οίνο και στην ιστορία του γενέθλιου τόπου του, τη Μονεμβασία. Η γεύση, το άρωμα, η ιστορία, ο πολιτισμός και οι διεθνείς συμμετοχές συνέθεσαν μια υποβλητική ατμόσφαιρα στο κάστρο και την πόλη της Μονεμβασίας.
Ο απολογισμός του πρώτου Malvasia Festival Monemvasia ήταν απολύτως θετικός και έβαλε τα θεμέλια ώστε να καθιερωθεί και να γίνει θεσμός τα επόμενα χρόνια. Ένας θεσμός που αναδεικνύει τον τόπο, την ιστορία του, τα έθιμά του, τις ομορφιές του, τους φιλόξενους ανθρώπους του, τις τοπικές επιχειρήσεις και τον Μαλβαζία οίνο, που αποτελεί μια μορφή πολιτιστικής έκφρασης που δεν σταματά να εξελίσσεται, συνδέεται με τον τόπο και την ιστορία και μας καλεί να βιώσουμε το μυθικό ταξίδι του από τη Μονεμβασιά στον κόσμο.
«Κανένα άλλο κρασί δεν απόχτησε τόση φήμη κατά το Μεσαίωνα και την Αναγέννηση και κανένα όνομα κρασιού από τότε μέχρι σήμερα δεν έχει τόσο ενδιαφέρουσα ιστορία» αναφέρει η Σταυρούλα Κουράκου, πρώην Πρόεδρο του OIV – Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου και “ιέρεια” του ελληνικού κρασιού, της οποίας το πολύτιμο βιβλίο-θησαυρός «Malvasia, ο περιώνυμος οίνος χθες και σήμερα», παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο πρώτο διεθνές Malvasia Festival της Μονεμβασίας, τιμώντας το έργο και την προσφορά της μεγάλης κυρίας του ελληνικού κρασιού.
Στην Ελλάδα η αναβίωση του Μαλβαζία ξεκίνησε στη Μονεμβασιά από τις αρχές του 21ου αιώνα και σήμερα παράγονται 4 ΠΟΠ Malvasia οίνοι στην Μονεμβασιά, την Πάρο και την Κρήτη. Το κρασί Malvasia ήταν ήδη διάσημο από τον 12ο αιώνα. Σύμφωνα με ενδείξεις και ιστορικά στοιχεία προέρχεται από την καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς (Malvasia) στους πρόποδες του όρους Μαλεβός (Πάρνωνας) στη νότια Πελοπόννησο, υποδεικνύοντας μια γεωγραφική και ιστορική ονομασία προέλευσης. Το 1214 ο μητροπολίτης Εφέσου Νικόλαος Μεσαρίτης αναφέρει ότι ο περίφημος για την ποιότητά του Μονεμβάσιος οίνος προσφερόταν σε μεγάλη αφθονία στο αυτοκρατορικό τραπέζι της λατινοκρατούμενης Κωνσταντινούπολης («…ὁ Μονεμβάσιος εἰς πλησμονὴν ἡμῖν ἐκιρνᾶτο…). To 1278 σε Βενετικό έγγραφο γίνεται αναφορά σε πειρατεία πλοίου με φορτίο οίνου malvasia, ενώ το 1301 στο Χρυσόβουλο του Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου γίνεται αναφορά σε αμπελώνες στην ευρύτερη περιοχή Μονεμβασίας. Στα αμπέλια των πλαγιών του Πάρνωνα (Μαλεβός) καλλιεργούνταν τοπικές ποικίλες σταφυλιών, με πρωταγωνίστρια τη Μονεμβασιά, από τις οποίες παραγόταν γλυκός λιαστός οίνος, ο Μονεμβάσιος ή Μονεμβασιώτης ή Μονεμβασία. Λόγω της σημαντικής εμπορικής ανάπτυξης κατά τη βυζαντινή περίοδο, οι Μονεμβασιώτες εμπορεύονταν το κρασί της Μονεμβασίας, το οποίο οι Βενετοί και Γενουάτες έμποροι πωλούσαν με το όνομα “Malvasia”. Τον 14ο αιώνα εξαγόταν σε μεγάλες ποσότητες από τη Μονεμβασιά μέσω των νησιών της Πάρου/Κυκλάδων και της Κρήτης (Candia). Το 1514 η διοίκηση της Βενετίας χορήγησε σε 20 καταστηματάρχες άδεια να ανοίξουν μαγαζιά στην πόλη για να πουλούν αποκλειστικά κρασί Malvasia. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα το κρασί Malvasia έγινε τόσο πανταχού παρόν μεταξύ των Βενετών εμπόρων που ονόμασαν τα οινοπωλεία τους “Malvasie”. Η κατάληψη της Μονεμβασίας από τους Τούρκους είχε σαν συνέπεια να καταστραφούν οι αμπελώνες και να εκλείψει η παραγωγή εκεί. Το ταξίδι του Μαλβαζία συνεχίστηκε στην Βενετοκρατούμενη Κρήτη μέχρι τα μέσα του 17ου αιώνα. Για όσο κράτησε η κυριαρχία του, ταξίδεψε σε όλες τις αγορές της Ανατολής και της Δύσης. Εξαγόταν σε όλα τα λιμάνια της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας, φτάνοντας και στις πιο απαιτητικές αγορές της Ευρώπης.
Η φήμη του Μαλβαζία οίνου αποτυπώνεται μέσα από πολλές αναφορές σημαντικών προσωπικοτήτων των γραμμάτων και της τέχνης.
Στο έργο «Ριχάρδος ο Τρίτος» (1595) του William Shakespeare ο Δούκας του Clarence δολοφονείται και πνίγεται «σε ένα βαρέλι Malvasia» (Malmsey butt). Ο Leonardo da Vinci είχε το δικό του μικρό αμπελώνα με Μαλβαζία στο Μιλάνο, ο νομπελίστας συγγραφέας Thomas Mann φέρνει από το κελάρι δύο φιάλες μαλβαζία στο έργο του “Buddenbrooks”, ο Μαρτίνος Λούθηρος αναφέρεται συχνά στο Μαλβαζία, όπως και ο Αλέξανδρος Δουμάς και ο Guy de Maupasant, ο Giuseppe Garibaldi καλλιεργούσε Μαλβαζία στην Carpera της Σαρδηνίας ενώ ο συνθέτης Giuseppe Verdi ήταν πολύ καλός φίλος του Μαλβαζία οίνου.
.jpg)
Τι συνέβη όμως στο πρώτο Malvasia Festival Monemvasia; Γευσιγνωσίες και masterclass εγχώριου και διεθνή οίνου Μαλβαζία, ιστορικοί περίπατοι και ξεναγήσεις στο κάστρο και την Άνω πόλη της Μονεμβασίας, δράσεις πολιτισμού, τοπικά προϊόντα και γεύσεις, καλλιτεχνικές δράσεις και έργα, ημερίδες, εκδηλώσεις λόγου, και συναυλίες, ας δούμε αναλυτικά όλα όσα έγιναν στο φεστιβάλ που αναπτύχθηκε σε τρεις ενότητες οι οποίες συνθέτουν το μύθο του διάσημου κρασιού, «Οίνος – Ιστορία – Πολιτισμός».
Το έναυσμα για το ταξίδι στο χρόνο δόθηκε από τις «Βενετσιάνες», ντόπιες γυναίκες από το Σύλλογο «Οι Μονεμβασιώτισσες» και τον Χορευτικό Όμιλο Παπαδιανίκων «Τερψιχόρη», οι οποίες ντυμένες με βενετσιάνικες στολές περιδιάβαιναν εντός του Κάστρου και πραγματοποιούσαν διάφορα δρώμενα. Ακολούθησε ανοιχτή γευσιγνωσία οίνων Μαλβαζία με τη συμμετοχή οινοποιείων από τη Μονεμβασία, την Πάρο, την Κρήτη, καθώς και από την Πάρμα Ιταλίας, την Ίστρια Κροατίας και την Σίντζες Ισπανίας.
Κατά την τελετή έναρξης ένας εμπνευσμένος συνδυασμός μουσικών ακουσμάτων από τη μεσαιωνική και την αναγεννησιακή Ευρώπη, παιγμένων με όργανα εποχής, μαζί με παραδοσιακά και σύγχρονα ελληνικά τραγούδια και ενδιάμεση αφήγηση, δημιούργησαν ένα σύνθετο μουσικό θέαμα, μια μοναδική παράσταση στην πλατεία της Χρυσαφίτισσας. Το συγκρότημα Παλαιάς μουσικής Ex Silentio και το μουσικό σχήμα της Μαριάννας Πολυχρονίδη με τους Γιώργο Σκορδαλό, Ανδρέα Αρβανίτη και Αγγελίνα Κλαυδιανού παρουσίασαν έναν μουσικό διάλογο, ο οποίος διανθίστηκε από ενδιάμεσες αναφορές σε ιστορικά γεγονότα και πληροφορίες περί Μαλβαζία, από τους παρουσιαστές της εκδήλωσης Gian Andrea Garancini και Μαριάννα Πολυχρονίδη.
Η πλατεία του Ελκόμενου Χριστού γέμισε με τους ήχους των Candistoria band, οι οποίοι αφηγήθηκαν μουσικές ιστορίες με αφετηρία τη μεσαιωνική και αναγεννησιακή Ευρώπη. Το συγκρότημα της Λίλιαν Τσατσαρώνη ήταν εκφραστής της σύγχρονης μουσικής παράδοσης, ερμηνεύοντας τραγούδια από το έντεχνο ελληνικό ρεπερτόριο, με έμφαση σε μελοποιημένη ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Στον εξωτερικό χώρο της οικίας του Γιάννη Ρίτσου ο βραβευμένος κλασικός κιθαρίστας Δημήτρης Σουκαράς συνδύασε τον ακουστικό και τον ηλεκτρικό ήχο, σε ένα ιδιαίτερο ρεσιτάλ κλασικής κιθάρας. Το μουσικό ταξίδι ολοκληρώθηκε με το σχήμα Ωδη-πόροι, το οποίο ερμήνευσε παραδοσιακά, ρεμπέτικα και λαϊκά κομμάτια.
Υμνώντας τον Γιάννη Ρίτσο, του οποίου ο στίχος «Καὶ τί ἦταν; Ἀντεστραμμένος χρόνος» έδωσε την έμπνευση για τη θεματική του πρώτου Malvasia Festival Monemvasia, η ηθοποιός Μαρία Σιουρούνη παρουσίασε θεατρικά τη δραματοποίηση του ποιήματος «Σονάτα του Σεληνόφωτος».
Στη σειρά εκδηλώσεων ενημέρωσης και γνώσης πρωταγωνιστής ήταν ο Μαλβαζίας οίνος. Στην πολύ σημαντική ημερίδα «Εμπειρίες Μαλβαζία του κόσμου» συμμετείχαν επιστήμονες και ειδικοί από περιοχές παραγωγής Μαλβαζία οίνου στην Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Κροατία, μεταφέροντας τις εμπειρίες και τις καλές πρακτικές τους για το αμπέλι και τον οίνο, τη γαστρονομία και τη γεύση, την ιστορία και την παράδοση, την ανάδειξη και την προβολή του μύθου του Μαλβαζία: Anna Grimau και Enric Barta (Sitges, Ισπανία), Ivan Marić και Ivica Matošević (Istria, Κροατία), Θεόδωρος Μωραΐτης (Πάρος), Πόπη Βολιτάκη (Κρήτη), Γιώργος Τσιμπίδης (Μονεμβασιά), Γιώργος Πίττας, Μαριάνθη Αναστασιάδου, Ηρώ Τσιμπρή, Σωτήρης Μπόλης. Ιδιαίτερη στιγμή ήταν όταν κάθισαν στο ίδιο τραπέζι εκπρόσωποι των περιοχών Μαλβαζία της Ελλάδας, Μονεμβασιά, Κρήτη και Πάρος, υποδηλώνοντας την επιθυμία για κοινή πορεία και συντονισμένες δράσεις. Στην ίδια κατεύθυνση, η υπογραφή του συμφώνου-MOU για την ίδρυση του διεθνούς Malvasia Myth Network από τους εκπροσώπους των Αναπτυξιακών εταιρειών των περιοχών Πάρνωνα (Μαρίνης Μπερέτσος), Πάρμα-Πιατσέντσα Ιταλίας (Giovanni Pattoneri) και Ίστρια Κροατίας (Tamara Legovic) σηματοδότησε, με την υποστήριξη του προγράμματος LEADER/CLLD, την αρχή μιας διεθνούς κοινής πορείας για την ανάδειξη του Μαλβαζία οίνου και της ιστορίας του, στοχεύοντας σε ένα νέο οινικό και πολιτιστικό brand και προϊόν που αφορά όλες τις περιοχές παραγωγής. Σε επόμενη εκδήλωση, ο Ανδρέας Ματθίδης, DipWSET, Q-Grader – Vice Head of WSPC Education, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Οινοχόων (ΠΕΝΟ), υλοποίησε ένα ξεχωριστό Masterclass, παρουσιάζοντας 14 ειδικά επιλεγμένες ετικέτες Μαλβαζία από Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Κροατία.
Η καλλιτεχνική διάσταση του φεστιβάλ περιελάμβανε την εγκατάσταση δύο έργων σύγχρονης τέχνης του Βρετανού καλλιτέχνη Rob Kesseler στην εκκλησία του Αγ. Νικολάου, καθώς και την εικαστική έκθεση “Στάφυλος” της Ιωάννας-Μαρίας Γιακουμάκη-Γρίβα. Ιδιαίτερη εντύπωση έκαναν οι ιστορικοί περίπατοι στο κάστρο, με την δίγλωσση ξενάγηση από τον ξεναγό Δημήτρη Βλαχάκο. Σημαντική ήταν η ανταπόκριση και συμμετοχή των τοπικών φορέων και επιχειρήσεων. Στην παραλία της Μονεμβασίας η έκθεση ποιοτικών προϊόντων από επιχειρήσεις του τόπου έδειξε τις δυνατότητες της περιοχής και τα ιδιαίτερα γαστρονομικά της χαρίσματα. Η συνεισφορά του έργου διακρατικής συνεργασίας “Malvasia Myth” LEADER/CLLD στη διοργάνωση και χρηματοδότηση του φεστιβάλ ήταν αποφασιστικής σημασίας.
Το Malvasia Festival Monemvasia, γνώρισε στους επισκέπτες την πορεία και την ιστορία Μαλβαζία και παράλληλα, δόθηκε η ευκαιρία να ανακαλύψουμε τον τόπο από όπου το ταξίδι ξεκίνησε. Ανυπομονούμε για το επόμενο φεστιβάλ!
E-mail: malvasiafestival@gmail.com
Facebook: /malvasiafestival |
Instagram /malvasiafestival
hashtags #malvasiafestival #malvasiafestivalmonemvasia
ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: AMKE Μονεμβασία-Malvasia
ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: Δήμος Μονεμβασίας, Περιφέρεια Πελοποννήσου
ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: Αναπτυξιακός Οργανισμός Πάρνωνα ΑΕ ΟΤΑ, ΕΝ.Ο.Α.Π. – Δρόμοι κρασιού Πελοποννήσου, Iter Vitis – Cultural route of the Council of Europe, Π – ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, Οινοποιητική Μονεμβασίας, Χορευτικός Πολιτιστικός Αθλητικός Σύλλογος Μονεμβασίας “ΡΙΖΕΣ”, Σύλλογος Γυναικών “Οι Μονεμβασιώτισσες”, Χορευτικός Όμιλος Παπαδιανίκων «Τερψιχόρη», Επιχειρήσεις της περιοχής.
ΧΟΡΗΓΟΙ: KONCREATE Α.Τ.Ε., TETRAGON Α.Ε., KINSTERNA HOTEL
ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ-ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: Σχέδιο Διακρατικής Συνεργασίας “Malvasia Myth” του προγράμματος LEADER/CLLD www.malvasiamyth.com
MEDIA PARTNER: IONIAN TV
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: Πριμαρόλια ΑΜΚΕ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Σωτήρης Μπόλης
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: Σόφη Μουτάφη, Ευαγγελία Πέττα
Σχόλια για αυτό το άρθρο