Άγνωστες ιστορίες για την …τολμηρή “Ψεύτρα”

Και ποιος δεν έχει δει την “Ψεύτρα” με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Αλέκο Αλεξανδράκη που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Δαλιανίδης για τη Φίνος Φιλμ το 1963. Πόσοι όμως γνωρίζετε την ιστορία της ταινίας και τις άγνωστες λεπτομέρειές της; Ας τα μάθουμε όλα αναλυτικά.

ΣχετικάΆρθρα

Από το 1958 που πήγε στη Φίνος Φιλμ η Αλίκη Βουγιουκλάκη, έγινε η πρώτη σταρ της εταιρίας. Αρχικά με την “Αστέρω” και στη συνέχεια με “Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο”, “Το κλωτσοσκούφι”, την “Μανταλένα”, την “Αλίκη στο ναυτικό” (πρώτη έγχρωμη ταινία της Αλίκης και της Φίνος Φιλμ, που τώρα πια τα δικαιώματα έχουν περάσει στην Καραγιάννης-Καρατζόπουλος), την “Λίζα και την άλλη”, την “Αλίκη” και “Το ταξίδι”. Αστέρω, Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο και Η Αλίκη στο ναυτικό ήταν πρώτες σε εισιτήρια (ειδικά το “Ξύλο” ήταν ένας θρίαμβος) ενώ οι δύο τελευταίες, Αλίκη και Ταξίδι (που είχε χαρακτηριστεί ως ακατάλληλη στην εποχή του), αν και ήταν φιλόδοξες και πολυαναμενόμενες, συγκαταλέγονται στις αποτυχίες της ηθοποιού και της εταιρίας. Έτσι, το 1963, μετά και από επιθυμία της Αλίκης που την αποκαλύπτει στον Φίνο, ο Γιάννης Δαλιανίδης αναλαμβάνει να γράψει και να σκηνοθετήσει μία μουσική κωμωδία με πρωταγωνίστρια την σταρ της Φίνος Φιλμ. Ο Γιάννης Δαλιανίδης έχει κατακτήσει την εισπρακτική κορυφή την προηγούμενη χρονιά με τον “Κατήφορο” αφήνοντας στην Αλίκη (Η Λίζα και η άλλη) τη δεύτερη θέση. Η επιτυχία στην πρώτη θέση του πίνακα εισιτηρίων για τον Δαλιανίδη, θα συνεχιστεί για άλλες τέσσερις σεζόν, με τα φαντασμαγορικά του μιούζικαλ. Η Αλίκη και ο Δαλιανίδης έχουν συνεργαστεί ξανά ακριβώς πριν πάει στη Φίνος Φιλμ, στη “Μουσίτσα”. Η ψεύτρα είναι η δεύτερη συνεργασία τους και θα υπάρξει και τρίτη, το 1972 με την “Μαρία της σιωπής”.

Όταν ο Φίνος αναθέτει στον Γιάννη Δαλιανίδη την Ψεύτρα, εκείνος έχει ήδη στο πλάνο του τρεις ταινίες που θα σκηνοθετήσει και έχει ήδη γράψει το σενάριο: Μερικοί το προτιμούν κρύο, Νόμος 4000 και Χωρίς ταυτότητα. Ζητάει τη βοήθεια του Μάριου Πλωρίτη και εκείνος του δίνει ένα ουγγαρέζικο έργο με θέμα ένα κακομαθημένο κορίτσι που βάζει στοίχημα ότι θα καταφέρει να «τυλίξει» έναν διακεκριμένο γλύπτη, υποδυόμενη την κόρη ενός φτωχού ταχυδρόμου με έξι παιδιά, ποζάροντας σαν μοντέλο για τον γλύπτη. Ο Γιάννης Δαλιανίδης ενθουσιάζεται με το έργο και ξεκινάει τη διασκευή του, προσθέτοντας πρόσωπα και καταστάσεις για να γίνει πιο ελληνικό. Κι αν όσες φορές έχετε δει την ταινία, αναρωτιέστε γιατί το άγαλμα μοιάζει με γοργόνα, ειδικά όταν είναι έτοιμο στο φινάλε που είναι πάνω στο συντριβάνι της πλατείας, αυτό συμβαίνει διότι στο ουγγαρέζικο έργο, το άγαλμα είναι μια όμορφη γοργόνα, η Λορελάιν.

Στο πρωτότυπο θεατρικό του Λοτάρ με τίτλο “Η όμορφη γοργόνα”, το έργο ξεκινάει με τον ταχυδρόμο που παραδίδει στον γλύπτη μια επιταγή και μαθαίνει για το άγαλμα που θα φτιάξει για την πλατεία. Του μιλάει για τη 19χρονη κόρη του, την Άννα, την πρώτη από επτά παιδιά που θέλει να ποζάρει για μοντέλο και του ζητάει να τη δει. Στην επόμενη σκηνή, το μοντέλο πηγαίνει στο σπίτι του γλύπτη, ο οποίος της λέει ότι δεν του κάνει γιατί είναι νέα και μικροκαμωμένη. Το γλυπτό θα είναι μία όμορφη γοργόνα πάνω σε ένα βράχο, από μια μυθολογική ιστορία που όποιος την κοίταζε πέθαινε. Ο γλύπτης της ζητάει να γδυθεί για να δει τις αναλογίες της και μένει έκπληκτος από την ομορφιά της και το ωραίο της σώμα. Της δείχνει πώς να ποζάρει και αμέσως αρχίζει να δημιουργεί το άγαλμα, το οποίο είναι παραγγελία του δημάρχου, που θέλει να τον παντρέψει με την κακομαθημένη πλούσια κόρη του, την Ελίζα. Έτσι τον έστειλε να τον βρει και να του αναθέσει το γλυπτό. Ο γλύπτης λέει στην Άννα για την γυναίκα με την οποία έχει σχέση αλλά δεν την αγαπάει και δεν μπορεί να διακόψει μαζί της, γιατί εκείνη δεν θέλει. Προσπαθεί να μάθει όσα περισσότερα μπορεί για την Άννα, τον ταχυδρόμο πατέρα της και την οικογένειά της. Την ρωτάει επίσης αν έχει φίλο κι εκείνη απαντάει όχι. Η κουβέντα προχωράει και ή Άννα βάζει στοίχημα με τον γλύπτη ότι μέσα σε τρεις μήνες, θα παντρευτεί την κόρη του δημάρχου. Στην επόμενη σκηνή η Άννα διώχνει την φιλενάδα του γλύπτη και βάζει τάξη στο σπίτι του που είναι άνω κάτω. Όταν το άγαλμα θα τελειώσει, ο ταχυδρόμος ανακοινώνει στον γλύπτη ότι δεν θα ξαναδεί την κόρη του. Λίγο πριν τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος, ο δήμαρχος επισκέπτεται τον γλύπτη, λέγοντάς του ότι η κόρη του ετοιμάζει τον αρραβώνα τους. Όμως ο γλύπτης παραδέχεται στον δήμαρχο ότι αγαπάει το μοντέλο της γοργόνας, την όμορφη Άννα, κόρη του ταχυδρόμου, το πιο αγνό πλάσμα που έχει γνωρίσει. Μόνο που η αγνή κοπέλα που έχει ερωτευτεί ο γλύπτης, είναι το ίδιο πρόσωπο με την κακομαθημένη κόρη του δημάρχου. Αν και γίνεται έξαλλος όταν μαθαίνει την αλήθεια, τελικά μένουν μαζί και εκείνος της λέει ότι θα φτιάξει μια άλλη γοργόνα πιο όμορφη από την πρώτη, για να τη βάλει στο πάρκο του σπιτιού τους. Κι όταν θα χοροπηδάνε γύρω της τα παιδιά τους, θα τους λέει το παραμύθι της όμορφης Άννας Ελίζας… (Η Κάκια Αναλυτή και ο Κώστας Ρηγόπουλος, τέσσερα χρόνια μετά την ταινία, το 1967, έπαιξαν για το ραδιόφωνο το μοντέλο και τον γλύπτη σε ραδιοσκηνοθεσία του Κώστα Μπάκα).

Ο Γιάννης Δαλιανίδης κρατάει το όνομα Άννα και αλλάζει το Ελίζα σε Μαίρη Δεληπέτρου. Ξεκινάει την ιστορία με τα νάζια της Μαίρης για να μας δείξει τον χαρακτήρα της ως πλούσια και μετά από χορούς και τραγούδια – σε μουσική Μίμη Πλέσσα (Όσα τραγούδια ξέρω θα τα πω, Σήμερα, Το μικρό μου το μυστικό)- εμφανίζεται ο γλύπτης Θάνος Σωτηρίου. Στην ιστορία εκτός από τον πατέρα της Μαίρης, τον ταχυδρόμο και την οικογένειά του, την φιλενάδα του Θάνου και την παρέα της Μαίρης, βασικό ρόλο έχει ο Φίλιππας (Κώστας Βουτσάς) που είναι ερωτευμένος με την Μαίρη, αλλά εκείνη δεν ανταποκρίνεται στον έρωτά του και τον χρησιμοποιεί για να πετύχει το σχέδιό της να παντρευτεί τον γλύπτη. Γνωρίζοντας το πρωτότυπο θεατρικό, αντιλαμβάνεται κανείς πως η ιστορία είναι χωρισμένη σε δύο μέρη αλλά και το πόσο καλή δουλειά έκανε ο Δαλιανίδης να προσαρμόζει και να διασκευάζει θεατρικά έργα για τον κινηματογράφο. Το στόρι που δίνεται στη δημοσιότητα για την ταινία, αναφέρει τα εξής: Ο Γιάννης Δαλιανίδης γυρίζει με την Αλίκη Βουγιουκλάκη μία μοντέρνα μουσική κομεντί, στην οποία η Αλίκη εμφανίζεται σαν αρχηγός μιας παρέας τέντι μπόιδων, πλαισιωμένη από πολλά νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια. Ο σοβαρός γλύπτης θα κατορθώσει στο τέλος να αποσπάσει την Αλίκη από την τρελή παρέα της (!)

Δίπλα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη, πρωταγωνιστεί ο Αλέκος Αλεξανδράκης στην τρίτη τους συνεργασία (έχουν προηγηθεί “Το κορίτσι με τα παραμύθια” και “Το κλωτσοσκούφι” και θα ακολουθήσουν “Η σωφερίνα”, “Το δόλωμα” και “Η Μαρία της σιωπής”) και οι: Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Κώστας Βουτσάς, Ζωή Φυτούση, Χλόη Λιάσκου, Λαυρέντης Διανέλλος, Εύα Κουκούλη, Κατερίνα Γώγου, Σωκράτης Κορρές, Ρούλα Χρυσοπούλου, Πέτρος Πανταζής, Άρτεμις Θεοδωρακοπούλου, Σούλης Θεοδώρου, Πόπη Δεληγιάννη, Σωτήρης Δεληκατερίνης, Βασίλης Καϊλας.

Ο αρχικός τίτλος ανακοινώνεται ότι θα είναι “Η ζηλιάρα” όμως αλλάζει και γίνεται “Η ψεύτρα”. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη στο περιοδικό της εποχής Φαντασία με τίτλο “Είμαι ψεύτρα, παιδιά;” γράφει για το ρόλο της και την ταινία: Καλοί μου φίλοι, δεν παραπονιέμαι, αλλά μου κακοφάνηκε που με είπαν ψεύτρα. Η δουλειά βλέπετε, που με κάνει να γίνομαι πότε ετούτο και πότε εκείνο. Έγινα Γκόλφω, έγινα Αστέρω, πλουσιοκόριτσο και φτωχοκόριτσο μαζί, κλωτσοσκούφι, μαθήτρια, με “σκότωσαν” στο “Ταξίδι”, έγινα και πολλά άλλα, και Κλεοπάτρα αλήθεια, έτσι που δεν θυμάμαι πια. Τώρα με έκαναν και ψεύτρα και να δω τι άλλο θα γίνω. Θα το είδατε και μόνοι σας, με έκαναν και με είπανε ψεύτρα. Και γιατί παρακαλώ; Διότι στην ταινία φυσικά, αγάπησα έναν άνθρωπο δύσκολο και χρησιμοποίησα ένα αθώο ψεματάκι για να τον ζυγώσω. Πείραξα κανένα μ΄αυτό; Είμαι ψεύτρα επειδή με ένα μικρό ψεματάκι ήθελα να πλησιάσω τον άνθρωπο που αγαπούσα. Στο κάτω κάτω της γραφής, καλό του έκανα. Και παραδάκι έχει ο μπαμπάς κι εγώ δεν είμαι για πέταμα. Αφήστε που όλοι ωφελήθηκαν από το ψέμα μου. Κι ο ταχυδρόμος χαρτζιλικώθηκε και τα κουτσούβελά του ξεκοιλιάστηκαν στη σοκολάτα και η παρέα μου το γλέντησε. Και η πλατειούλα απέκτησε το αγαλματάκι της. Ενώ εγώ αναγκάστηκα να γίνω μοντέλο και καταρεζιλεύτηκα. Πώς; Το ξεχάσατε; Δεν γδύθηκα τσίτσιδη για να ποζάρω και τόσα μάτια γουρλωμένα καρφωθήκανε πάνω μου λιχούδικα. Αφήνω που πολλοί με είδανε στο γύρισμα και μερικοί μου έψαλλαν τα εξ αμάξης. Ουφ! Κι όλα αυτά για τον ομορφονιό τον κύριο Θάνο, επειδή μου έκανε τον σκληρό και τον ζόρικο. Μονάχα ο Φιλιππάκης έμεινε μπουκάλα. Μ΄αγαπούσε ο καημένος, μα εγώ είχα το νου μου στον στριμμένο. Έτσι είμαστε εμείς οι γυναίκες, αντί να πέφτουμε στην αγκαλιά εκείνου που μας λατρεύει, σερνόμαστε στα πόδια κάποιου άλλου που ξινίζει τα μούτρα του. Κι όλα αυτά για τον στριμμένο τον Θάνο. Όχι όμως και να με βγάλουν και ψεύτρα. Άει στο καλό…

Όπως απαιτούσε το σενάριο, έπρεπε να υπάρχει ολόσωμο άγαλμα της όμορφης Άννας. Η γλύπτρια Αργυρώ Καρύμπακα ήταν εκείνη που φιλοτέχνησε το άγαλμα. Η γλύπτρια με καταγωγή από την Πάτρα, ήταν τότε 34 χρονών (ζει ακόμα) και το 1963 παρουσίασε την πρώτη ατομική της έκθεση στην Γκαλερί Ζυγός με έργα ζωγραφικής, ωστόσο μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς της ανήκει στον τομέα της γλυπτικής. Μέχρι και σήμερα, δεν είχε γίνει γνωστό ποιος ήταν ο δημιουργός του αγάλματος, μια σημαντική λεπτομέρεια που τη μαθαίνετε από το Cosmopoliti.

Η Αλίκη Βουγιουκλάκη κάνει μερικές τολμηρές εμφανίσεις, χωρίς βέβαια να φτάσει ποτέ σε αποκαλύψεις. Και μόνο αυτό όμως, ήταν αρκετό για να χυθεί πολύ μελάνι για τις πόζες της Αλίκης στον γλύπτη Θάνο!

H ταινία κάνει πρεμιέρα Πάσχα, 14 Απριλίου 1963 και συγκεντρώνει 196.250 εισιτήρια στην Α΄ προβολή της. Δεν καταφέρνει να φτάσει στην πρώτη θέση -εκεί βρίσκεται το έγχρωμο “Μερικοί το προτιμούν κρύο” επίσης του Γιάννη Δαλιανίδη και της Φίνος Φιλμ- και κατακτά τη δεύτερη θέση (την πεντάδα συμπληρώνουν η “Οργή”, το “Νόμος 4000” και το “Χωρίς ταυτότητα”). Μετά την “Ψεύτρα” η Αλίκη Βουγιουκλάκη αποχωρεί από την Φίνος Φιλμ -αν και την επόμενη χρονιά θα γυρίσει το “Δόλωμα” που το χρώσταγε εξαιτίας του συμβολαίου της- και θα επιστρέψει το 1968, μετά από εννέα ταινίες. Δύο από αυτές, Η κόρη μου η σοσιαλίστρια και Το πιο λαμπρό αστέρι θα βρεθούν στην πρώτη θέση των εισιτηρίων με εισπράξεις πάνω από μισό εκατομμύριο στην Α΄ προβολή, κάτι που θα συμβεί και με την επιστροφή της Αλίκης στη Φίνος Φιλμ. Αυτό όμως είναι μία άλλη ιστορία…