Βάνα Πεφάνη: «Αγάπη χωρίς πίστη μπορεί να είναι εύθραυστη»

Με ό,τι καταπιάνεται η Βάνα Πεφάνη, αφήνει τη σφραγίδα και το αποτύπωμά της στις μνήμες των θεατρόφιλων. Πολυτάλαντη, ακούραστη, χαρισματική, ξέρει πώς να καθηλώνει με τις δουλειές της στο θέατρο, όλους όσοι την ακολουθούν πιστά και απολαμβάνουν τις παραστάσεις της. Τη φετινή σεζόν, θα έχουμε την ευκαιρία να την δούμε και να ερμηνεύει και να σκηνοθετεί σε έργα που θα κερδίσουν το θερμό χειροκρότημά μας. Ένα από αυτά, είναι το «Μένγκελε» του Θανάση Τριαρίδη στο Θέατρο Πλύφα, όπου η Βάνα Πεφάνη υπογράφει μια βιωματική σκηνοθεσία, βασισμένη σε αληθινά ψυχολογικά πειράματα. Πρόκειται για ψυχολογικό θρίλερ με απρόβλεπτες ανατροπές και ανατριχιαστικές προεκτάσεις για τη φύση του ανθρώπου, με πρωταγωνιστές τους: Γιώργο Νάσιο, Εύα Πιάδη και σε ζωντανή μουσική επιμέλεια (Live Textures) τον Orestis. Τον Ιανουάριο του 2026, η παράσταση θα ταξιδέψει στη Ζυρίχη, στο Bühne S – Theater im Bahnhof Stadelhofen Zürich.

ΣχετικάΆρθρα

Η Βάνα Πεφάνη σημειώνει για το έργο: “Το «Μένγκελε» δεν είναι παράσταση. Είναι ενδιάμεσος τόπος. Ένα bardo της βίας. Όχι της μεγάλης, της ιστορικής. Της μικρής. Της σιωπηλής. Της ατομικής. Της καθημερινής. Αυτής που δεν έχει κραυγές αλλά ψιθύρους. Που δεν στάζει αίμα, αλλά διαβρώνει σιγά-σιγά. Οι δύο ήρωες του έργου δεν ξέρουν αν βρίσκονται ακόμη μέσα στο πείραμα ή έξω απ’ αυτό. Δεν ξέρουν αν είναι θύτες ή θύματα. Ίσως ούτε κι εμείς. Πιθανόν δεν είναι άνθρωποι, αλλά ερωτήματα με μορφή ανθρώπου. Ένα φως που ανάβει. Ένα φως που σβήνει. Και μια κοινωνία που παρακολουθεί —με νευρικό γέλιο; με αδιαφορία; μήπως με τρόμο;— ένα πείραμα που δεν τελειώνει ποτέ. Το έργο ανεβαίνει τώρα, γιατί ζούμε σ’ ένα κόσμο όπου οι λέξεις ηθική, συνείδηση, ευθύνη, τρίζουν τα δόντια. Γιατί το σκοτάδι είναι εδώ— και δε ζητά απαντήσεις, μόνο να παραδεχτούμε ότι υπάρχει. Ότι το βλέπουμε. Και αυτό ίσως, είναι το πιο δύσκολο”.

Η εξαιρετική Βάνα Πεφάνη σε αποκλειστική συνέντευξη από το Α ως το Ω:

Αγαπώ να…: Παρατηρώ. Οι στιγμές που κοιτάς χωρίς να παρεμβαίνεις και αφήνεις κάτι να εκδηλωθεί με το δικό του ρυθμό είναι πολύτιμες για μένα.

Βία: Η αφαίρεση της δυνατότητας να είσαι ο εαυτός σου. Δεν είναι κάτι ξένο ή αφηρημένο, είναι εκεί, μέσα στις καθημερινές μας επιλογές, στις αδικίες, στην αδιαφορία. Βία είναι επίσης, το να αφαιρείς από κάποιον την επιλογή, το χρόνο, το χώρο. Να τον βάζεις να επιβιώσει, εκεί που θα έπρεπε να ζει.

Γυναίκα σκηνοθέτρια: Το να είσαι γυναίκα σκηνοθέτις σημαίνει ότι κουβαλάς μια διπλή πρόκληση—να δημιουργείς μέσα σε ένα χώρο που παραδοσιακά δεν έχει σχεδιαστεί για εσένα και ταυτόχρονα να φέρνεις στη σκηνή μια φωνή που για χρόνια αγνοήθηκε ή περιθωριοποιήθηκε. Η γυναικεία οπτική δεν είναι μόνο ζήτημα ισότητας, είναι ζήτημα κουλτούρας, πολυφωνίας και ειλικρίνειας.

Διάβασμα: Πράξη εξερεύνησης και σύνδεσης —με άλλους κόσμους, με άλλες φωνές, με διαφορετικές εμπειρίες. Είναι το εργαλείο που μου επιτρέπει να κατανοήσω την ανθρώπινη φύση, τις συγκρούσεις και τις ομορφιές που κρύβουμε μέσα μας. Μέσα από το διάβασμα, ανακαλύπτω νέες ιδέες και προκλήσεις που τροφοδοτούν τη δημιουργικότητά μου και εμπλουτίζουν τη δουλειά μου στη σκηνή.

Εκφοβισμός: Μια μορφή βίας που λειτουργεί μέσω αδυναμίας και φόβου. Δεν είναι μόνο η άμεση επίθεση, αλλά και η σιωπηλή επιβολή μιας δύναμης που καταπνίγει, περιορίζει και απομονώνει.
Είναι το μέσο με το οποίο κάποιος προσπαθεί να ελέγξει τον άλλο, να του αφαιρέσει το δικαίωμα να είναι ο εαυτός του. Στην τέχνη, όπως και στη ζωή, ο εκφοβισμός πρέπει να αποκαλύπτεται, να αντιμετωπίζεται και να ξεπερνιέται—γιατί μόνο έτσι μπορούμε να χτίσουμε χώρους ελευθερίας και σεβασμού.

Ζυρίχη πρόβες: Δημιουργικές, ευχάριστες και δύσκολες μέρες. Δουλειά, δουλειά. δουλειά. Ευτυχώς χωρίς αντιπερισπασμούς γιατί ήμουν μακριά από την Ελλάδα. Κρατώ τις ατέλειωτες συζητήσεις με τον Γιώργο Νάσιο, την Εύα Πιάδη τους ηθοποιούς μου και την Ελένη Τζαβάρα, την βοηθό μου. Α! και τις βραδινές βόλτες στη λίμνη.

Η “Πίστη είναι αγάπη” ακούγεται κάποια στιγμή στο έργο. Ισχύει αυτό για εσένα;: Η αγάπη χωρίς πίστη μπορεί να είναι εύθραυστη. Όταν συνυπάρχουν, γίνονται η δύναμη που μας κρατάει όρθιους μπροστά στις δυσκολίες και μας οδηγεί σε δημιουργία και ελπίδα. Σαν γυναίκα δημιουργός, αυτή η σύνδεση με την πίστη και την αγάπη με εμπνέει να τολμώ και να αναζητώ αλήθειες.

Θανάσης Τριαρίδης: Δημιουργός που σέβομαι. Άνθρωπος που θαυμάζω για τη στάση ζωής του. Και συνεργάτης που ελπίζω να ξανασυναντήσω σύντομα. Εμπνέει ποικιλοτρόπως.

Ισορροπία: Μια διαρκής διαδικασία προσαρμογής και επαναπροσδιορισμού. Στη ζωή και στη δουλειά μου, ισορροπία σημαίνει να ακούω βαθιά τον εαυτό μου και ταυτόχρονα να είμαι ανοιχτή στις αλλαγές που έρχονται από έξω. Είναι μια τέχνη— όχι πάντα εύκολη—που με βοηθά να παραμένω εστιασμένη και πλήρης, ακόμα και όταν οι συνθήκες γύρω μου μοιάζουν χαοτικές.

Κοινό Ζυρίχης VS κοινό Ελλάδας: Θα τα ανακαλύψω σύντομα και τα δύο. Ανυπομονώ για τη συνάντηση.

Λάμπω από χαρά όταν: Όταν βλέπω τους φίλους μου! Όταν βλέπω τη στιγμή που μια ιδέα παίρνει ζωή πάνω στη σκηνή, όταν οι άνθρωποι που συνεργάζομαι συνδέονται πραγματικά με το έργο και μεταξύ τους.

Μένγκελε: Μια παράσταση για τη βία που συνεχίζεται, για τον κύκλο της ιστορίας, για τα παιδιά που θυσιάζονται. Ένα προφητικό έργο του Θανάση Τριαρίδη.

Νεότητα: Η αίσθηση της περιέργειας, της αναζήτησης, της τολμηρής εξερεύνησης του άγνωστου.
Η ικανότητα να βλέπεις τον κόσμο με φρέσκα μάτια, να αμφισβητείς τα δεδομένα και να αναζητάς συνεχώς νέες ιδέες και τρόπους έκφρασης.

Ξένοι ή Έλληνες συγγραφείς: Δεν ξεχωρίζω δημιουργούς με βάση τη γενέθλια χώρα τους. Η μεγάλη μου αγάπη βέβαια παραμένει ο Σαίξπηρ.

Όνειρο: Και ευχή σε όλα όσα ζούμε σήμερα, είναι να μην γίνουμε απαθείς απέναντι στη βία—είτε τη βλέπουμε στις ειδήσεις είτε τη ζούμε μέσα στο σπίτι μας. Να σταθούμε με ευθύνη απέναντι στην ιστορία— όχι σαν θεατές, αλλά σαν πολίτες

Πείραμα: Αναμέτρηση με τα όρια, μια δοκιμασία της ανθρώπινης θέλησης και των δυνατοτήτων μας.
Στο πείραμα δεν υπάρχει βεβαιότητα—υπάρχει μόνο η αμφιβολία που μας σπρώχνει να συνεχίσουμε, ή να καταρρεύσουμε.

Ρόλοι: Αυτοί που έρχονται. Η Τρίνι στο “Σπίτι στην Εθνική-ένα ήσυχο μέρος” από 12 Νοεμβρίου.

Συγκίνηση: Το απρόβλεπτο που σε παρασύρει, που σε κάνει να νιώθεις πιο ζωντανός και πιο ανθρώπινος.

Τηλεοπτικός ρόλος που ξεχωρίζω: Αμαλία από “Τα μυστικά της Εδέμ”. Αυτό δεν ήταν ρόλος, ήταν ιδέα.

Υποτίμηση: Σαν γυναίκα και δημιουργός, την έχω νιώσει κάποιες φορές —είναι μια μορφή βίας που προσπαθεί να σε κρατήσει πίσω, να σε κάνει να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου. Αλλά η υποτίμηση μπορεί επίσης να γίνει καύσιμο, μια πρόκληση που σε σπρώχνει να αποδείξεις τη δύναμή σου και την αξία σου.

Φαινομενικός: Η μάσκα, η πρώτη εντύπωση που κρύβει συχνά πολύπλοκες, αθέατες αλήθειες.
Γι’ αυτό, με ενδιαφέρει να δουλεύω με το φαινομενικό, να το αμφισβητώ, να το ξεσκεπάζω για να φτάσω στο βάθος του πραγματικού.

Χλευασμός: Δεν με αγγίζει. Πιστεύω ότι είναι μια αναίτια πολλές φορές επίθεση, που συχνά κρύβει το φόβο και την αδυναμία εκείνου που τον εκδηλώνει.

Ψυχή: Μια εμπειρία, μια ένταση που νιώθεις μέσα σου όταν όλα είναι αληθινά και ακέραια.

Ωραίες συνεργασίες: Ευλογημένη φέτος από ωραίες συνεργασίες. Με την Ντέπυ Πάγκα που με σκηνοθετεί και όλους τους ηθοποιούς και συνεργάτες στο “Σπίτι στην Εθνική” για το Θέατρο Άλφα, με το team του Μένγκελε. Με την Πέμη, τον Σταύρο και τον Στέφανο στη “Φθινοπωρινή Ιστορία”, με την Άννα και τον Βασίλη στη “Λένι Ρίφενσταλ”. Ωραίοι άνθρωποι και πολύ, πολύ ωραίες συνεργασίες. Ευγνώμων!