Παύλος: Ένας Ασυνήθιστος Βασιλιάς

Η πεντηκοστή επέτειος του θανάτου του βασιλιά Παύλου, την 5η Μαρτίου 1964 σηματοδοτήθηκε με την πρεμιέρα στην Γενάδειο Βιβλιοθήκη της προβολής του ντοκυμαντέρ του Νίκου Πολίτη «Παύλος, Ένας ασυνήθιστος βασιλιάς».

Παρούσα σύσσωμη η ελληνική βασιλική οικογένεια με τα παδιά και τα εγγόνια τους. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος φορτισμένος από συγκίνηση είχε δυσκολία να προλογήσει το έργο για τη ζωή του πατέρα του.

Το ντοκυμαντέρ φωτίζει με λυρικό τρόπο την μεταπολεμική ιστορίας μας από την οπτική γωνιά της μοναρχίας . Η προσέγγιση της βασιλείας δεν γίνεται με τον χιλιοειπωμένο « πολιτικακό» χαρακτήρα (δηλαδή κατά πόσο δικαιολογείται η όχι η ύπαρξη της μοναρχίας στην Ελλάδα) αλλά με την καθαρά πολιτική της διάσταση ( εξετάζεται ως θεσμική οντότητα με τις επιπτώσεις αυτής στο πολιτικό σύστημα) Η συγκηρία ότι ο βασιλιάς Παύλος γεννήθηκε το 1901 διευκολύνει την αφήγηση σαν μια ανασκόπηση της ελληνικής ιστορίας του εικοστού αιώνα.

Αναφορά ο συσχετισμός Συντάγματος και βασιλείας. Ο ιστορικός εξετάζει ανα περίπτωση, κατά πόσο ο Παύλος, ασκώντας το δικαίωμα να επιλέξει πρωθυπουργό σε στιγμές πολιτικού αδιεξόδου- που δυστυχώς στην μεταπολεμική Ελλάδα ήταν πολλές – έπραττε σωστά ή, κατά τους αποσταθεροποιητές του, έκανε υπέρβαση των δικαιωμάτων του και δρούσε πραξικοπηματικά.

Η ενασχόληση του λαού με την ανθρώπινη πλευρά των ηγεμόνων του καθώς και η ανάγκη των βασιλέων για προσωπική επαφή με τον λαό τους έρχονται σε αντίθεση με την σημερινή πραγματικότητα του πολιτικού καταστημένου που διατηρεί τις αποστάσεις του από τον κόσμο. Πιθανόν αυτό να γίνεται επειδή η θητείες είναι πολύ βραχύτερες από αυτές των μοναρχών, ή επειδή το οικογενειακό τους περιβάλλον δεν είναι προετοιμασμένο να ανταπεξέλθει σε τέτοιες υποχρεώσεις, περιορίζοντας αυτές τις δραστηριότητες σε προεκλογικές περιόδους.

Στη σημερινή εποχή, ο πολιτικός κόσμος έχει οχυρωθεί πίσω από το άβατο των προσωπικών δεδομένων αδιαφορόντας για το ότι κάθε πολιτικό πρόσωπο κρύβει μέσα του μια ανθρώπινη διάσταση. Οποιαδήποτε ενασχόληση του κοινού με αυτή όχι μόνο απαγορεύεται αλλά και ποινικοποιείται. Λες και ο σημερινός πολιτικός και ο άνθρωπος είναι δυο διαφορετικές οντότητες που μπορούν να διαχωριστούν κατά την άσκηση καθηκόντων . Αυτή η διάσταση συμπεριλαμβάνει όχι μόνο τις αρετές αλλά και τις ανθρώπινες αδυναμίες . Καθοριστικός για τον τρόπο με τον οποίο το πρόσωπο αντιμετωπίζει τις καταστάσεις, ο χαρακτήρας του πολιτικού επηρεάζει τις πολιτικές εξελίξεις του τόπου.

Η λαμπρότερη πλευρά του χαρακτήρα του πρωταγωνιστή διαφαίνεται όταν, στα πλαίσια μιας επίσημης επίσκεψης στην Κωνσταντινούπολη, δηλώνει «Ο βασιλεύς των Ελλήνων δεν πρόκειται ποτέ να εισέλθει στην Αγία Σοφία ως επισκέπτης. Θα εισέλθει μόνο με τον Ελληνικό λαό πίσω του». Όμως ο συναισθηματικός φόρτος εκτονώνεται με την περιγραφή του βασιλιά της Ελλάδας να μουτζώνει τα φορτηγά που προσπερνάει οδηγώντας σε επαρχιακούς δρόμους.

Το δράμα που εκτυλίσσεται στη διάρκεια της ταινίας είναι μια παράλληλη, διαχρονική και συνεχή διχόνοια που διαιρεί τους Έλληνες. Σήμερα, πενήντα χρόνια μετά τον θάνατο του πρωταγωνιστή βασιλέα Παύλου, η χώρα μας έχει πάρει αποστάσεις από τον θεσμό της βασιλείας. Παρ’ όλα αυτά, νέες πολιτικές έριδες συνεχίζουν να διχάζουν τη κοινωνία. Δεν υπάρχει άσπρο/ μαύρο, βενιζελιακός/βασιλικός,Νεα Δημοκρατία/ΠΑΣΟΚ, αριστερός/δεξιός!! Επιβάλλεται να αποδεχτούμε την ιστορική μας μνήμη, αντί να την πολεμάμε, διότι μόνο κατανοώντας το παρελθόν θα μπορέσει η κοινωνία να προστατευθεί από μελλοντικές έριδες. 

Μιχάλης Μουσσού 

Δημοτικός Σύμβολος της Α΄ Δημοτικής Κοινότητας του Δήμου Αθηναίων

Πρόεδρος του εξωραϊστικού συλλόγου ‘Ο Λυκαβηττός’

από το metrogreece.gr

Δείτε φωτογραφίες από την εκδήλωση: