ΤΩΡΑ |
Για περισσότερα από δέκα χρόνια η 37χρονη Γερμανίδα Β.Τ. ήταν τυφλή. Μετά από ένα ατύχημα στα νιάτα της, είχε διαγνωστεί με βλάβες στον εγκεφαλικό φλοιό που είχαν αχρηστεύσει το κέντρο όρασης, οπότε αγόρασε ένα σκύλο-οδηγό για να την βοηθά και άρχισε να συνηθίζει στο σκοτάδι.
Εκτός όμως από την τύφλωση είχε να αντιμετωπίσει ακόμη ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, ψυχιατρικής φύσης: εμφάνιζε δέκα ακόμη – διαφορετικές μεταξύ τους – προσωπικότητες, διαφόρων ηλικιών, και των δύο φύλων. Είχε διασχιστική διαταραχή ταυτότητας (ΔΔΤ). Οι προσωπικότητες αυτές ουσιαστικά ανταγωνίζονταν για τον έλεγχο του σώματος της 37χρονης Γερμανίδας. Και μια από αυτές τις προσωπικότητες, αυτή ενός έφηβου αγοριού, ξαφνικά άρχισε να βλέπει. Με τον καιρό – και την ψυχοθεραπεία – άρχισαν και άλλες προσωπικότητες να βλέπουν, με αποτέλεσμα καθώς εναλλάσσονταν η γυναίκα μία έβλεπε και μία δεν έβλεπε.
Οι γιατροί αναθεώρησαν την αρχική τους διάγνωση περί βλάβης του εγκεφαλικού φλοιού και θεώρησαν πια ότι η τυφλότητα της ήταν ουσιαστικά αποτέλεσμα μιας “εντολής”, ενός προβλήματος ψυχολογικής και όχι σωματικής φύσης.
Η περίπτωση της Γερμανίδας ουσιαστικά επιβεβαίωσε την υπερφυσική δύναμη του ανθρώπινου μυαλού, το οποίο ελέγχει τι προσλαμβάνουμε σαν ερέθισμα από το περιβάλλον και πως αυτό επεξεργάζεται. Για παράδειγμα μερικά ερεθίσματα γίνονται αντιληπτά από κάποιους ανθρώπους και από άλλους όχι, ενώ η ερμηνεία τους είναι τόσο διαφορετική όσοι και οι δέκτες – άλλος βλέπει ένα δέντρο, άλλος καύσιμη ύλη και άλλος το ζωγραφίζει.
Οι προσωπικότητες της 37χρονης διέφεραν σε ηλικία, φύλο, συνήθειες αλλά και ιδιοσυγκρασία. Μιλούσαν ακόμη και διαφορετικές γλώσσες, καθώς η ασθενής είχε περάσει κάμποσα χρόνια σε αγγλόφωνη χώρα. Είχε πλέον συμβιβαστεί με την τύφλωση της και είχε αρχίσει ψυχοθεραπεία. Μετά από 4 χρόνια, ξαφνικά και ενώ έβγαινε από ακόμη μια συνεδρία, ενώ η παρούσα προσωπικότητα ήταν αυτή ενός έφηβου αγοριού, είδε μόνο μια λέξη στο εξώφυλλο ενός περιοδικού στην αίθουσα αναμονής του θεραπευτή, το πρώτο οπτικό ερέθισμα μετά από 17 χρόνια!
Στην αρχή, μόνο αυτή η προσωπικότητα αναγνώριζε ολόκληρες λέξεις και όχι τα ξεχωριστά γράμματα που απάρτιζαν τις λέξεις, ένα είδος οπτικής μνήμης. Προοδευτικά, άρχισε να διαβάζει και άλλες “προσωπικότητες” άρχισαν να βλέπουν. Όταν όμως άλλαζαν, χανόταν το φως για την ασθενή και κατόπιν ξαναέβλεπε.
Ο γιατρός άρχισε να αμφιβάλλει για την αρχική διάγνωση και όσα αφορούν τη βλάβη του εγκεφαλικού ιστού. Αποκλείστηκε πάντως το ενδεχόμενο η ασθενής να ψεύδεται, καθώς το εγκεφαλογράφημα της, όταν κυριαρχούσε μια “τυφλή” προσωπικότητα, δεν έδειχνε καμία αντίδραση στα ερεθίσματα μπροστά στα ανοιχτά μάτια της!
Οπότε η τύφλωση θεωρήθηκε οτι ήταν ψυχογενής, μια αντίδραση του μυαλού της ασθενούς που τη βοηθούσε να αντιμετωπίσει το τραύμα του ατυχήματος. Ακόμη και τώρα, δύο από τις προσωπικότητες, διατηρούν αυτόν το μηχανισμό “διαφυγής” από την αυξημένη συναισθηματική ένταση.
Αν και η διασχιστική διαταραχή προσωπικότητας έχει καταχωρηθεί στη διαγνωστική “βίβλο” της ψυχιατρικής (DSM) από το 1994 (και 15 χρόνια πιο πριν ως “διαταραχή πολλαπλών προσωπικοτήτων”), ακόμη αντιμετωπίζεται από ψυχιάτρους και ασθενείς με σκεπτικισμό. Πιο παλιά κατηγοριοποιούνταν ως “υστερία”, πράγμα που δείχνει με τι προκατάληψη και άγνοια αντιμετωπίζονταν.
Οι σημερινοί επικριτές λένε ότι πάρα πολλές περιπτώσεις ασθενών με αυτή τη διάγνωση έχουν ουσιαστικά “υποβληθεί” στους ασθενείς από τους ίδιους τους γιατρούς και ότι τα τελευταία 40 χρόνια, με περιπτώσεις που έκαναν αίσθηση μέσα από την τηλεόραση (στα σίριαλ Sybil, 1976) και πιο πρόσφατα η ταινία Split, η διαταραχή αυτή έγινε “της μόδας”. Επίσης ότι η συμπτωματολογία έχει να κάνει μόνο με υψηλότερες, πιο περίπλοκες διαδικασίες του εγκεφάλου.
Αντίθετα, άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ΔΔΤ εκδηλώνεται και σε πιο βασικές, βιολογικές λειτουργίες της προσωπικότητας. Άλλωστε στην περίπτωση της Β.Τ., ακόμη και η αντίληψη του βάθους επηρεάζονταν και οι απτές αποδείξεις φαίνονταν στο εγκεφαλογράφημα της ασθενούς. Σύμφωνα με αυτούς τους γιατρούς η ΔΔΤ είναι ένα ψυχοσωματικό σύνδρομο που εκδηλώνεται σε καταστάσεις έντασης και η “χρησιμότητα” του είναι ότι διαμερισματοποιεί τον πόνο σε άλλες προσωπικότητες, προκειμένου να επιβιώσει η κύρια προσωπικότητα.
Σχόλια για αυτό το άρθρο