ΤΩΡΑ |
Η πανέμορφη Χίος είναι ένα νησί για όλες τις εποχές του χρόνου. Η πολιτισμική διαδρομή της, οι παραδόσεις που συναντά ο επισκέπτης στα πανέμορφα χωριά της, οι υπέροχες παραλίες της, οι πεζοπορικές διαδρομές που σου αφηγούνται την ιστορία του νησιού και η ομορφιά της καθιστούν τη Χίο έναν προορισμό παντός καιρού.
Η Χίος, στο σταυροδρόμι της Ανατολής και της Δύσης, αποτελεί συχνά όριο εξάπλωσης φυτικών ειδών, ενώ εδώ συναντώνται είδη που δεν παρατηρούνται σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Η βιοποικιλότητα των νησιών Χίου, Ψαρών και Οινουσσών χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σημαντική και πλούσια όσον αφορά στη χλωρίδα, (το νησί έχει καταγεγραμμένα 1260 taxa-είδη και υποείδη), αλλά και στην πανίδα. Ο φυσιολάτρης θα μαγευτεί και θα απολαύσει τις εναλλαγές του τοπίου και των ενδιαιτημάτων. Ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσετε τη μαγευτική φύση της Χίου, είναι να την περπατήσετε. Το φυσικό περιβάλλον του νησιού παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον λόγω της ποικιλομορφίας του. Στο νότιο τμήμα του νησιού, οι διαδρομές χαρακτηρίζονται από το πράσινο του σχίνου και τα ευωδιαστά περιβόλια του Κάμπου. Ακολουθήστε μονοπάτια που διασχίζουν τα μοναδικά Μαστιχοχώρια, τις καλοδιατηρημένες μεσαιωνικές καστροπολιτείες που αιώνες τώρα έχουν συνδέσει τη ζωή τους με τον πολιτισμό της μαστίχας. Στην κεντρική και βόρεια Χίο, οι διαδρομές διασχίζουν γραφικά χωριά σκαρφαλωμένα σε γυμνά και βραχώδη τοπία, με γεωλογικό ενδιαφέρον λόγω της παλαιότητας των πετρωμάτων, καταλήγοντας όμως πολλές φορές σε υδρότοπους με τρεχούμενα νερά και πλατάνια. Ένα μεγάλο τμήμα της βόρειας Χίου έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή NATURA 2000. Σε κάθε περίπτωση, συνδυάστε την παρατήρηση της φύσης με την επίσκεψη σε βυζαντινά μοναστήρια και ξωκλήσια που θα βρείτε στο δρόμο σας. Η εξερεύνηση είναι ατελείωτη.
Ένα από τα must αξιοθέατα είναι το Μοναστήρι του Αγίου Μήνα. Πρόκειται για τον τόπο από όπου ξεκίνησε η Σφαγή της Χίου από τους Τούρκους το 1822. Η αποτρόπαια αυτή τραγωδία ήταν μια στρατηγική αντιποίνων από τους Τούρκους κατά των Χιωτών οι οποίοι αποφάσισαν να στηρίξουν την Ελληνική Επανάσταση. Η Χίος ευημερούσε χάρη στη μαστίχα και στη ναυτική δραστηριότητα, γεγονός το οποίο της παρείχε πιο ευνοϊκή συνθήκη στις διαπραγματεύσεις της με τους Οθωμανούς.
Ο αιδεσιμότατος Νεόφυτος και ο γιος του, αιδεσιμότατος Μηνάς, έχτισαν το μοναστήρι ανάμεσα στο 1572 και στο 1595 επί του Πατριάρχη Ιερεμία Β΄. Το μοναστήρι χτίστηκε στην κορυφή ενός λόφου κοντά στο χωριό Νεοχώρι. Ήταν ηγουμενείο για μοναχούς και μετατράπηκε σε μοναστήρι, στο οποίο ζουν μοναχές που ασχολούνται με θρησκευτικές χειροτεχνίες, την ζωγραφική και την υφαντική εκκλησιαστικών ενδυμασιών.
Η Μονή είναι ένας ιερός τόπος με πλούσια ιστορία που τιμά τις μνήμες των ανθρώπων που σφαγιάστηκαν τόσο άδικα. Δίπλα στο μοναστήρι ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να επισκεφθεί «Το μουσείο της Σφαγής», μια σύγχρονη και εντυπωσιακή προσθήκη στο χώρο. Στην πρώτη αίθουσα δεσπόζει το αντίγραφο του εμβληματικού πίνακα του Ευγένιου Ντελακρουά (το πρωτότυπο βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου). Η έκθεση είναι εξαιρετική και προσδίδει στον τόπο τη σημασία και τη βαρύτητα που του αρμόζει. Η θηριωδία της Σφαγής διακρίνεται από τα ίχνη αίματος που βρίσκονται στο μαρμάρινο δάπεδο του ναού. Το Οστεοφυλάκιο που βρίσκεται στην αυλή του μοναστηριού εκθέτει τα οστά πολλών θυμάτων της Σφαγής.
Η Νέα Μονή, το πιο σημαντικό μεσαιωνικό μνημείο της Χίου, είναι ένα μοναστηριακό συγκρότημα του 11ου αι., που χτίστηκε με αυτοκρατορική χορηγία του Κωνσταντίνου Θ΄ Μονομάχου και της συζύγου του, Ζωής. Το καθολικό (κεντρικός ναός) της μονής είναι ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα “οκταγωνικού νησιώτικου” ρυθμού, με περίφημο ψηφιδωτό διάκοσμο που απηχεί την ακμάζουσα Τέχνη της Κωνσταντινούπολης στα χρόνια της Μακεδονικής δυναστείας. Λόγω της τεράστιας σημασίας της από την άποψη της ιστορίας της τέχνης και της αρχιτεκτονικής έχει χαρακτηριστεί και προστατεύεται από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Η Χίος διαθέτει ένα από τα καλύτερα διατηρημένα μεσαιωνικά αμυντικά δίκτυα που σώζονται στη Μεσόγειο (κάστρα και πύργοι, βίγλες, οχυρωμένοι οικισμοί). Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη περίπτωση διάσωσης ενός συστήματος άμυνας που παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με άλλες περιοχές της Μεσογείου.
Το μεσαιωνικό παρελθόν του νησιού αποτυπώνεται ανάγλυφο στα μνημεία που σώζονται από αυτή την περίοδο, τόσο στην πόλη, όσο και στα χωριά, στα οποία ανιχνεύονται στοιχεία βυζαντινά, γενοβέζικα και ενετικά. Η σημασία που απέκτησε η Χίος στο πλαίσιο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας (έδρα του Ναυτικού Θέματος του Αιγαίου), αλλά και οι ανταγωνισμοί των ναυτικών δυνάμεων Γένοβας και Βενετίας για την κατάκτησή της, οφείλονται στην καίρια γεωγραφική θέση του νησιού από άποψη γεωπολιτική, στο όριο της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ιστορία της Μεσαιωνικής περιόδου ζωντανεύει στα πολυάριθμα κάστρα και τους πύργους του νησιού, μάρτυρες της ανάγκης για οχύρωση και άμυνα ενάντια σε πειρατές, επιδρομείς και επίδοξους κατακτητές.
Ειδικότερα στα χρόνια της κατάκτησης της Χίου από τους Γενοβέζους (1346-1566), τα χωριά της νότιας Χίου, όπου παράγεται η μαστίχα (Μαστιχοχώρια), οργανώνονται ως οικισμοί-φρούρια, με στόχο την άμυνα έναντι της εξωτερικής επιβουλής, αλλά και τον έλεγχο του ανθρώπινου δυναμικού. Εντυπωσιακό στοιχείο αποτελεί το ότι τόσο το Κάστρο της Χίου, όσο και τα Μεσαιωνικά καστροχώρια εξακολουθούν να είναι ζωντανοί οικισμοί.
Η λαϊκή τέχνη αποτελεί σημαντικό τμήμα της χιώτικης παράδοσης. Ενώ ενσωματώνει τη λαϊκή δημιουργία και καλλιτεχνική έκφραση, την ίδια στιγμή με περίτεχνο τρόπο εμπλέκεται με το λόγιο πολιτισμό του νησιού, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό και άξιο αναφοράς συνονθύλευμα.
Εστία της χιακής λαογραφίας αποτελεί το Λαογραφικό Μουσείο της Καλλιμασιάς.
Το μουσείο «ταξιδεύει» τον επισκέπτη σε ένα μοναδικό μονοπάτι παράδοσης και λαϊκής τέχνης, μεταφέροντας το παρελθόν και τον τότε τρόπο ζωής, στο σήμερα.
Κάθε χρόνο τα αποκριάτικα έθιμα και οι εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται στο νησί είναι μια έκπληξη. Από τα δημοφιλέστερα έθιμα είναι εκείνο που αναβιώνεται στα Θυμιανά. Την Κυριακή της Τυρινής, οι κάτοικοι του χωριού έπειτα από πολλούς μήνες προετοιμασίας, μαζεύονται και αναβιώνουν το έθιμο της «Μόστρας». Το έθιμο αυτό βρίσκει τις ρίζες τους κάπου στο Μεσαίωνα. Η πομπή ξεκινά με το ξακουστό «ταλίμι», στην κεντρική πλατεία του χωριού. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα χορό που αναπαριστά τις μάχες των Χιωτών με τους πειρατές. Συνέχεια έχει ο «δετός» όπου με τη συνοδεία παραδοσιακών μουσικών οργάνων οι χορευτές πιάνονται από τους ώμους, σχηματίζουν ένα κύκλο και χορεύουν. Φυσικά, όλα οδηγούν με την καθιερωμένη παρέλαση των αρμάτων και σε ένα ξέφρενο γλέντι με μικρούς και μεγάλους να διασκεδάζουν μέχρι τις βραδινές ώρες. Σε κάθε τόπο θα γνωρίσετε και θα γίνεται μέρος ενός ξεχωριστού εθίμου. Αναφέρω χαρακτηριστικά το έθιμο του δικαστή Αγά και το διονυσιακό έθιμο, «Τα βόδια», το οποίο συμβολίζει τη σπορά των δημητριακών. Οι Χιώτες δείχνουν μεγάλη αγάπη και συνέπεια στα έθιμά τους και το νησί αποκτά μια αυθεντική γιορτινή διάθεση.
Τι άλλο χαρακτηρίζει τη Χίο; Κεραμική και ξυλογλυπτική! Πυρήνα της παραδοσιακής κεραμικής τέχνης αποτελεί το χωριό Αρμόλια, στο οποίο κατασκευάζονται εδώ και πολλά χρόνια, χρηστικά κεραμικά σκεύη. Εκτός από αυτά εκτίθενται και πολλά διακοσμητικά κεραμικά, που είτε παράγονται στα παραδοσιακά εργαστήρια του χωριού, είτε εισάγονται από άλλα εργαστήρια της χώρας.
Εξαιρετικά δείγματα ξυλογλυπτικής αποτελούν τα περίφημα χιώτικα τέμπλα, τα οποία γνώρισαν μεγάλη διάδοση το διάστημα από το 17ο ως το 19ο αιώνα στο Αιγαίο και τα μικρασιατικά παράλια. Χαρακτηριστικό τους στοιχείο είναι η ολόγλυφη παράσταση της Σταύρωσης στην κορυφή του τέμπλου με τα χαρακτηριστικά σύμβολα του Θείου Πάθους. Σημαντικότερα δείγματα της τέχνης αυτής στη Χίο είναι τα τέμπλα του Ταξιάρχη στο καστροχώρι των Μεστών (1833) και του Αγίου Δημητρίου στη Βέσσα (1840-41).
Το νησί ξεχωρίζει επίσης για τη γαστρονομία του. Πέρα από τη μαστίχα που καθιστά τη Χίο παγκοσμίως γνωστή, οι νοστιμιές του είναι αμέτρητες. Η πρωτοβουλία “Taste like Chios” που υλοποιεί ο Φορέας Τουρισμού Χίου στοχεύει στην ανάδειξη της Χιώτικης γαστρονομίας, του προορισμού και των σημείων αναφοράς που την αναδεικνύουν. Μέσα από την προβολή και ανάπτυξη του γαστρονομικού πλούτου της Χίου και των παραδοσιακών συνταγών της, ο επισκέπτης αποκτά μοναδικές εμπειρίες απόλαυσης στο νησί. Η φιλοξενία, η εστίαση, η ενοικίαση οχημάτων, τα τουριστικά πρακτορεία, εμπορικά καταστήματα, πολιτιστικοί σύλλογοι ενώθηκαν με σκοπό την ανάπτυξη του Τουρισμού στο νησί. Αρωγοί στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας “Taste like Chios” είναι οι Δήμοι Χίου, Οινουσσών, Ηρωικής Νήσου Ψαρών, η Περιφέρεια Β.Αιγαίου, το Επιμελητήριο Χίου και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου με το οποίο ο Φορέας Τουρισμού Χίου έχει υπογράψει αντίστοιχα μνημόνια συνεργασίας. Υπάρχει σχεδιασμός και πάνω σε αυτόν, όλοι εργάζονται για την ανάδειξη της Χιώτικης γαστρονομίας, του προορισμού και των σημείων αναφοράς που αναδεικνύουν τη δράση αυτή.
Τέτοια σημεία όπως μας δήλωσε ο Γεώργιος Πάσσας (Αντιπρόεδρος Φορέα Τουρισμού Χίου, Επικεφαλής ομάδας “Taste like Chios”, Αντιπρόεδρος Σωματείου Ιδιοκτητών Καταστημάτων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος Χίου, Τεχνολόγος Τροφίμων και Εστιάτορας) είναι:
Επιχειρήσεις εστίασης που χρησιμοποιούν και αναδεικνύουν τις τοπικές πρώτες ύλες αλλά και τις χιώτικες συνταγές με αντίστοιχη σήμανση στους καταλόγους τους.
Ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια που προσφέρουν Χιώτικο πρωινό.
Επιχειρήσεις μεταποίησης που είναι επισκέψιμες και μπορούν να μεταδώσουν τη χιώτικη παράδοση στην παραγωγή προϊόντων στους επισκέπτες.
Σύλλογοι που δραστηριοποιούνται πάνω στην τοπική γαστρονομία.
Αυτή τη στιγμή η δράση αριθμεί: 21 επιχειρήσεις εστίασης, 21 επιχειρήσεις μεταποίησης, 5 Ξενοδοχεία-ενοικιαζόμενα δωμάτια, 3 εμπορικές επιχειρήσεις, 2 Συλλόγους. Η δράση είναι ανοιχτή και σε άλλες αντίστοιχες επιχειρήσεις με την προϋπόθεση σεβασμού των κριτηρίων ένταξης όπως έχουν οριστεί από το Φορέα Τουρισμού Χίου.
Η Χίος σας περιμένει να την γευτείτε, να την περπατήσετε, να την εξερευνήσετε και να ζήσετε μοναδικές εμπειρίες όποια εποχή του χρόνου κι αν την επισκεφτείτε.
Σχόλια για αυτό το άρθρο