ΤΩΡΑ |
Οι πρώτες πραγματικά δημοκρατικές εκλογές της σύγχρονης εποχής έγιναν το 1893 στη Νέα Ζηλανδία και το σημαντικό σε αυτές ήταν, ότι για πρώτη φορά ψήφισαν και οι γυναίκες (λευκές και Μαορί) πάνω από την ηλικία των 21 ετών. Πιο πριν (και από το 1215) στο Ην. Βασίλειο η ψήφος ήταν ένα δικαίωμα που είχαν μόνο οι άντρες και όχι όλοι, καθώς υπήρχαν κριτήρια εισοδηματικά και μορφωτικά. Οι γυναίκες ψήφισαν για πρώτη φορά το 1928, 8 χρόνια μετά τις ΗΠΑ, ενώ στη Γαλλία μόλις το 1944 με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στην Ελλάδα η γυναικεία ψήφος κατοχυρώθηκε το 1930
Μορφές δημοκρατικού πολιτεύματος με κάποιου είδους μερική συμμετοχή του λαού στη λήψη των αποφάσεων υπήρξαν φυσικά από την αρχαιότητα ιδίως σε μικρές αυτόνομες κοινότητες. Όσο το μέγεθος της ανθρώπινης κοινωνίας αυξάνεται εμφανίζονται μεγαλύτερες αντιθέσεις συμφερόντων αλλά και οργανωτικά προβλήματα. Στην αρχαία Σουμερία βασιλείς σαν το Γκιλγαμές, δεν είχαν την απόλυτη εξουσία, αλλά συμβουλεύονταν ένα συμβούλιο γηραιών αλλά και νέων ελεύθερων πολιτών της ένοπλης τάξης. Μορφές τακτικών εθνοσυνελεύσεων παρουσιάζονται και σε αυτόνομα ινδικά κρατίδια γύρω στον 6ο αιώνα π.Χ.
Στην αρχαία Ελλάδα και στις διάφορες πόλεις-κράτη υπήρχαν εθνοσυνελεύσεις, όπως η Απέλλα στη θεωρητικά ολιγαρχική Σπάρτη, στην οποία συμμετείχαν όλοι οι ελεύθεροι άντρες πάνω από 30 για να εκλέξουν τα μέλη της Γερουσίας (που αποτελούνταν από άντρες κυρίως αριστοκρατικής καταγωγής πάνω από 60 ετών και ήταν το νομοθετικό σώμα) και τους Εφόρους (με θητεία 1 έτους χωρίς δικαίωμα επανεκλογής) που επέβλεπαν τους δημόσιους λειτουργούς και είχαν το δικαίωμα ακόμη και να εκθρονίσουν και τους Βασιλείς της πόλης. Το σύστημα αυτό που καθιέρωσε ο Λυκούργος τον 7ο αιώνα π.Χ. και είναι το αρχαιότερο γραπτό σύνταγμα στον κόσμο (η Μεγάλη Ρήτρα).
Και στην αρχαία Αθήνα μετά από παρατεταμένη περίοδο κοινωνικής αναταραχής ο νομοθέτης Σόλων εγκατέστησε ένα μικτό δημοκρατικό-τιμοκρατικό (αναλόγως της εισοδηματικής τάξης) σύστημα, όπου η Εκκλησία του Δήμου, αποτελούμενη από όλους τους ελεύθερους άντρες πολίτες, νομοθετούσε, εξέλεγε αξιωματούχους και είχε το δικαίωμα κρίσης δικαστικών αποφάσεων. Η Βουλή των 400 (στην οποία δε συμμετείχε το κατώτερο εισοδηματικό στρώμα) προετοίμαζε τα θέματα για την Εκκλησία. Οι Άρχοντες δε, προέρχονταν από τα 2 ανώτερα εισοδηματικά στρώματα και όταν η θητεία τους έληγε γίνονταν μέλη του Αρείου Πάγου, μιας μορφής Γερουσίας.
Κοινοβούλια με συμβουλευτικό προς τους άρχοντες χαρακτήρα, υπήρξαν κατά το Μεσαίωνα στην Αγγλία, Γαλλία και Γερμανία, Σουηδία, Ισλανδία. Οι Ινδιάνοι Ίροκουα της Β. Αμερικής, αλλά και οι Αζτέκοι έκαναν εκλογές για να σχηματίσουν ευρύτερα συμβουλευτικά σώματα για τα θέματα που αφορούσαν το «έθνος».
Σχόλια για αυτό το άρθρο