ΤΩΡΑ |
Στο σύγχρονο θεατρικό μας πολιτισμό υπάρχουν ορισμένες προσωπικότητες που δεν περιορίζονται απλώς στο να υπηρετούν την τέχνη της υποκριτικής, αλλά την ενσαρκώνουν σχεδόν τελετουργικά, μετατρέποντας κάθε σκηνική τους παρουσία σε πράξη βαθιάς καλλιτεχνικής και πνευματικής κατάθεσης! Σε αυτή τη σπάνια κατηγορία ανήκει αναμφίβολα η Γιώτα Φέστα– μια αυθεντική grande dame του ελληνικού θεάτρου, μια μορφή που φέρει με φυσική αρχοντιά τον τίτλο της κυρίας του θεάτρου μας! Η παρουσία της στη σκηνή δεν είναι απλώς υποκριτική πράξη- είναι μια μορφή θεατρικής ιεροτελεστίας. Η Γιώτα Φέστα θα μπορούσε δικαίως να χαρακτηριστεί ιέρεια της θεατρικής τέχνης, καθώς υπηρετεί το δράμα με αφοσίωση, ευλάβεια και υψηλή αισθητική συνείδηση. Από τις εκλεκτότερες ηθοποιούς που ανέδειξε το ελληνικό θέατρο, διαθέτει εκείνη τη σπάνια ποιότητα της σκηνικής αρχοντιάς, όπου η τεχνική συναντά το ήθος και η ερμηνεία μετατρέπεται σε βαθιά ανθρώπινη εμπειρία. Κάθε της ρόλος αποκαλύπτει μια ερμηνεύτρια με βαθιά καλλιεργημένη θεατρολογική συνείδηση, μια καλλιτέχνιδα που αντιλαμβάνεται το θέατρο όχι απλώς ως επάγγελμα, αλλά ως πνευματική αποστολή… Η καλλιτεχνική της υπόσταση συμπληρώνεται από μια προσωπικότητα εξαιρετικής ποιότητας! Ως άνθρωπος η Γιώτα Φέστα διακρίνεται για την πνευματική της καλλιέργεια και τη διανοούμενη φύση της, για έναν στοχαστικό και φιλοσοφημένο τρόπο θέασης του κόσμου που διαπερνά και τις ερμηνείες της. Το αξιακό της σύστημα, θεμελιωμένο στην ευγένεια, στο ήθος και στο βαθύ σεβασμό προς τον συνάνθρωπο, προσδίδει στη δημόσια και καλλιτεχνική της παρουσία μια αίσθηση σπάνιας αξιοπρέπειας. Πρόκειται για μια προσωπικότητα που συνδυάζει πνευματικότητα, λεπτότητα και ακεραιότητα χαρακτήρα, στοιχεία που καθιστούν την ίδια όχι μόνο σπουδαία ηθοποιό, αλλά και πρότυπο ανθρώπου του πολιτισμού! Την τρέχουσα περίοδο η μεγάλη αυτή κυρία της σκηνής πρωταγωνιστεί στο συγκλονιστικό έργο Festen, το οποίο παρουσιάζεται στο θέατρο Άλμα για δεύτερη σεζόν, χαρίζοντας στο κοινό μια ακόμη βαθιά, συγκινητική και υψηλής καλλιτεχνικής στάθμης ερμηνεία. Η απόφασή της να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο θεατρικό αυτό ρόλο, αποφεύγοντας παράλληλες τηλεοπτικές δραστηριότητες, φανερώνει την απόλυτη αφοσίωσή της στην ουσία της υποκριτικής τέχνης. Διότι οι αληθινοί λειτουργοί του θεάτρου γνωρίζουν ότι η μεγάλη ερμηνεία απαιτεί συγκέντρωση, πνευματική πειθαρχία και πλήρη καλλιτεχνική προσήλωση. Έτσι, η Γιώτα Φέστα παραμένει μια μορφή σχεδόν εμβληματική, μια ηθοποιός που με τη διαδρομή, την πνευματικότητα και το ήθος της επιβεβαιώνει ότι το θέατρο, όταν υπηρετείται με αφοσίωση και υψηλό φρόνημα, μπορεί να αναδειχθεί σε χώρο βαθιάς ανθρώπινης και αισθητικής αποκάλυψης. Μια αυθεντική grandedame, που τιμά το ελληνικό θέατρο και συνεχίζει να φωτίζει τη σκηνή με την παρουσία και το παράδειγμά της… Στην πραγματικότητα, η καλλιτεχνική φυσιογνωμία της Γιώτας Φέστα εντάσσεται σε εκείνη τη μεγάλη παράδοση των ηθοποιών που αντιμετωπίζουν τη σκηνή ως χώρο πνευματικής ευθύνης και πολιτισμικής μαρτυρίας. Η ερμηνευτική της μέθοδος βαθιά στοχαστική και ουσιαστική, δεν επιδιώκει την επιφανειακή εντύπωση, αλλά την ουσία του δραματικού λόγου. Στη σκηνή κατορθώνει να συνθέτει μια υποκριτική γλώσσα υψηλής αισθητικής ευγένειας, όπου η εσωτερικότητα του ρόλου συναντά τη θεατρική ακρίβεια και την λεπτή ψυχολογική διείσδυση. Ακριβώς γι’ αυτό και η παρουσία της δεν λειτουργεί μόνο ως ερμηνευτική πρόταση, αλλά ως πολιτισμικό γεγονός. Η Φέστα ανήκει σε εκείνη την ευγενή κατηγορία καλλιτεχνών που υπενθυμίζουν ότι το θέατρο δεν είναι απλώς ένας χώρος ψυχαγωγίας, αλλά μια μορφή υψηλής τέχνης που συνομιλεί με τη φιλοσοφία, την κοινωνία και την ανθρώπινη μοίρα. Η σκηνική της ακτινοβολία ήρεμη αλλά επιβλητική, δημιουργεί εκείνο το σπάνιο πεδίο όπου ο θεατής δεν παρακολουθεί απλώς μια ερμηνεία, αλλά συμμετέχει σε μια εμπειρία βαθιάς αισθητικής και πνευματικής συγκίνησης. Με αυτή τη διαρκή προσήλωση στην ποιότητα, στην πνευματικότητα και στην καλλιτεχνική ακεραιότητα, η Γιώτα Φέστα καταγράφεται δικαίως ως μία εμβληματική μορφή του ελληνικού θεάτρου, μια κυρία της σκηνής που υπηρετεί με ευγένεια, σοφία και υψηλό ήθος το μεγάλο μυστήριο της θεατρικής τέχνης!.. Και αν επιχειρούσε κανείς να αποτυπώσει τη βαθύτερη σημασία της παρουσίας της στο ελληνικό θεατρικό τοπίο, θα διαπίστωνε ότι η Γιώτα Φέστα αποτελεί κάτι περισσότερο από μια σπουδαία ηθοποιό: αποτελεί μια μορφή θεατρικής παιδείας και αισθητικής ευγένειας. Στην εποχή της ταχύτητας και της εύκολης εντύπωσης, εκείνη αντιπροσωπεύει την αργή, στοχαστική και βαθιά καλλιεργημένη τέχνη της υποκριτικής- εκείνη την τέχνη που οικοδομείται επάνω στη γνώση του κειμένου, στη φιλοσοφική κατανόηση του ανθρώπου και στη βαθιά ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο. Για αυτό και η πορεία της δεν αποτελεί μόνο μια σημαντική καλλιτεχνική διαδρομή, αλλά και μια υπόμνηση του τι μπορεί να είναι το θέατρο όταν υπηρετείται από ανθρώπους με ήθος, παιδεία και αληθινή αφοσίωση στην τέχνη.
– Πόσο επίκαιρο είναι το ”Festen” στην εποχή μας;
To Festen θα μένει επίκαιρο όσο ακόμα δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε τη βία και τα τραύματα που κρύβονται μέσα στις οικογένειες, και την κοινωνική σιωπή που τα καλύπτει. Το έργο είναι βασισμένο στην ταινία του Vinterberg, η οποία ήταν γυρισμένη πολύ πριν το metoo movement. Και όπως στο έργο, έτσι και σήμερα, η πρώτη αντίδραση της κοινωνίας είναι συχνά η άρνηση: να σωθεί η εικόνα της οικογένειας, του θεσμού, της ‘κανονικότητας’. Δεν είναι άλλη μια ιστορία αποκάλυψης, είναι μια ιστορία για το πόσο δύσκολο είναι ν’ ακουστεί η αλήθεια, όταν διαταράσσει μια ολόκληρη δομή εξουσίας…
– Γιατί ο κόσμος μας δεν είναι ”όμορφος ηθικός αγγελικά πλασμένος”, όπως είπε ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός;
Ίσως, γιατί η φράση δεν είναι μόνο μια διαπίστωση για την ανθρώπινη φύση, αλλά μια υπενθύμιση της απόστασης ανάμεσα στο ιδανικό και την πραγματικότητα. Εδώ όμως κρύβεται και ο ρόλος του θεάτρου. Όχι για να επιβεβαιώσουμε ότι ο κόσμος είναι σκοτεινός, αλλά για να θυμηθούμε ότι η ηθική και η ομορφιά είναι κάτι που χρειάζεται συνεχώς διεκδίκηση…
– Γιατί οι άνθρωποι ρέπουν στη βία και στις κακοποιητικές συμπεριφορές; Τι βρίσκουν σε αυτές;
Δεν βρίσκει κανείς ικανοποίηση σε αυτήν, αλλά ίσως είναι ο πιο εύκολος δρόμος να ασκήσεις εξουσία, να καλύψεις δικές σου ανασφάλειες…
– Πώς είναι ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος ως σκηνοθέτης και ως άνθρωπος;
Ο Οδυσσέας ήταν μια έκπληξη ως σκηνοθέτης! Όλοι γνωρίζουμε πόσο καλός ηθοποιός είναι αλλά έχει μια αντίστοιχη ποιότητα και ως σκηνοθέτης. Είναι ειλικρινής, άμεσος, και δημιουργεί ένα χώρο για τους ηθοποιούς να πλουτίσουν την πρόβα με τις προτάσεις τους. Εμένα μου προσέφερε την ελευθερία να φτιάξω μέσα στην παράσταση ένα δικό μου κόσμο…
– Πες μου λίγα λόγια για το ρόλο σου, είναι καταλυτικός στην εξέλιξη του έργου;
Είναι πολυδιάστατος. Κουβαλά τα δικά της τραύματα, τις ενοχές της και τις συμβιβασμένες επιλογές της.
– Γιατί ο άνθρωπος αφού πλάστηκε κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση με τον Θεό, ακολουθεί άλλη πορεία;
Επειδή είναι άνθρωπος, και έχει αδυναμίες. Και ευτυχώς που έχει γιατί αλλιώς οι μικρές στιγμές ευτυχίας που ζούμε δεν θα υπήρχαν…
– Τι σε φοβίζει στην εποχή που ζούμε;
Το ότι η ζωή μας και ο χρόνος που διανύουμε και που αφιερώνουμε συχνά σε πράγματα επουσιώδη και παντελώς αδιάφορα μας εμποδίζουν να ζήσουμε με την ποιότητα που αξίζει αυτή η ζωή. Με φοβίζει ότι χάνουμε συχνά την ανθρωπιά μας, την αξιοπρεπειά μας, την ευγένειά μας…
-Ποιο ρόλοι σε ιντριγκάρουν;
Με ενδιαφέρουν πολύ οι συναντήσεις. Παίρνω δύναμη και ενέργεια δουλεύοντας με νέους σκηνοθέτες και νέους ηθοποιούς. Με ανανεώνει όταν υπάρχει στην πρόβα μια σπίθα, μια διάθεση πειραματισμού, αμφισβήτησης. Επίσης, μου αρέσει πολύ η ιδέα να επανέρχομαι σε ρόλους που έχω κάνει στο παρελθόν, αντί να ψάχνω καινούργιους ρόλους, και που μου έχουν αφήσει ερωτηματικά. Με ενδιαφέρει πολύ να ψάχνουμε με τους ίδιους συνεργάτες ένα καινούργιο βλέμμα στα έργα.
– Γιατί δεν σε βλέπουμε φέτος στην τηλεόραση;
Επειδή το Festen είναι μια απαιτητική παράσταση και χρειάζεται κάποιος χρόνος αποφόρτισης για να μπορέσεις να το ανατροφοδοτείς κάθε βράδυ. Είναι μια παράσταση που δύσκολα μπορείς να την μοιραστείς με μια άλλη δουλειά . Η συναισθηματική εμπλοκή που χρειάζεται δεν σου αφήνει περιθώρια για οποιαδήποτε άλλη ενέργεια. Παρ όλα αυτά, την «χαίρομαι» κάθε βράδυ πολύ.
-Καλοκαιρινά σχέδια έχεις;
Ναι, να κάνω διακοπές και θα δούμε…
Σχόλια για αυτό το άρθρο