Ιωσήφ Ιωσηφίδης: «Η νοοτροπία δεν αλλάζει εύκολα»

Φως! Αυτό είναι ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης! Φως που γεννιέται μέσα στη σκηνή, φως που ξεπερνά τα όρια του ρόλου, φως που αγγίζει την ψυχή του θεατή. Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης δεν είναι απλώς ένας ηθοποιός- είναι ο αυριανός sir του θεάτρου, αυτός που παίρνει το κείμενο στα χέρια του και γίνεται ο ίδιος σώμα και αίμα της ιστορίας. Ένας σπουδαίος ρολίστας από τους λίγους που απέδειξαν στην πράξη ότι ηθοποιός σημαίνει- φως. Το όνομά του είναι συνώνυμο με το καλό θέατρο! Με την ευφυΐα του, τη συναισθηματική του ακρίβεια, την τεχνική του αρετή, υπηρετεί την τέχνη όχι ως επιφάνεια, αλλά ως ουσία. Κάθε παρουσία του είναι σκηνική τελετουργία, κάθε μεταμόρφωση του σε ρόλο είναι μια μυστική πορεία προς την αλήθεια του ανθρώπου. Τη φετινή σεζόν συμπρωταγωνιστεί στο συγκλονιστικό έργο ”Τζόνι Μπλε” του Γιωργή Τσουρή, που παίζεται στο θέατρο Άνεσις, ενώ παράλληλα, συνεχίζεται και θριαμβεύει- για δεύτερη σεζόν- η μεγάλη επιτυχία ”Νεκρές ψυχές” του Νικολάι Γκόγκολ στο Θησείον σε σκηνοθεσία της άξιας Σοφίας Καραγιάννη. Και μέσα σε αυτά όλα, ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης παραμένει εκείνος ο ηθοποιός που κάνει το αόρατο- ορατό, που κάνει το απλό- ανυψωμένο, που κάνει το θέατρο να τινάζεται μπροστά μας σαν μια ζωντανή αλήθεια. Γιατί το θέατρο δεν είναι σκηνή- είναι εκείνος! Και εκείνος, πάντα, είναι φως. Από τους λίγους ηθοποιούς που δεν υποδύονται απλώς, κατοικούν τον ρόλο σαν ένας μύστης των μεγάλων κειμένων, με απαλότητα ,με φλόγα, με την ευγένεια αυτό που ξέρει καλά ότι το θέατρο είναι ιερό. Έχει τον τρόπο να ανασαίνει το κείμενο σαν να γεννιέται εκείνη τη στιγμή, να δίνει στο βλέμμα μια άβυσσο, να δίνει στη σιωπή μια ολόκληρη ιστορία, να κάνει το κοινό να ακούει και τον παλμό μέσα στο στήθος του ήρωα που ενσαρκώνει… Η διαδρομή του δεν είναι απλώς αξιόλογη, είναι υποδειγματική, είναι διδασκαλική, είναι αυτό που ορίζει σήμερα τι θα πει σοβαρός ηθοποιός της εποχής μας. Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης είναι από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις που κρατούν ακόμη υψηλά το επίπεδο σε έναν κόσμο που όλα βιάζονται, όλα τρέχουν, όλα απλοποιούνται, ενώ εκείνος επιμένει στο βάθος, στην λεπτότητα, στην ανάσα. Και έτσι, δίχως να το φωνάζει, δίχως να το διαφημίζει έχει γίνει σημείο αναφοράς για κριτικούς, για συναδέλφους, για κοινό. Γιατί, όπου υπάρχει αυτός- υπάρχει θέατρο!

ΣχετικάΆρθρα

-Τι ήταν εκείνο που σε έκανε να θέλεις να συνεργαστείς τη φετινή σεζόν με τον Γιωργή Τσουρή στο έργο ”Τζόνι Μπλε” που παίζεται στο θέατρο Άνεσις;

Μόλις μου έγινε η πρόταση από τον Γιωργή δέχτηκα αμέσως λόγω της πορείας που έχει ο ίδιος στο θέατρο αλλά και λόγω των υπόλοιπων ηθοποιών που απαρτίζουν το θίασο, τους οποίους σέβομαι και εκτιμώ. Έπαιξε βέβαια σημαντικό ρόλο και το ίδιο το κείμενο, είναι σύγχρονο, αληθινό, με χιούμορ και σκοτάδι μαζί. Μιλάει για πράγματα που μας αφορούν όλους, έχει βάθος και τόλμη, κι αυτό για μένα είναι πάντα λόγος να μπω σε μια δουλειά.

– Πώς ήταν η συνεργασία μαζί του;

Στην αρχή προσπαθούσαμε ο ένας να καταλάβει τον τρόπο δουλειάς του άλλου, αλλά μόλις αυτό βρήκε το δρόμο του, θεωρώ ότι έγινε ένα πολύ καλό πάντρεμα και αποκαλύφθηκε μια χημεία με μεγάλο, κατά τη γνώμη μου, ενδιαφέρον.

– Το έργο μεταξύ άλλων, αντικατοπτρίζει ένα σκοτεινό πορτρέτο του σύγχρονου ανδρισμού. Με ποια ματιά;

Οι τρεις ήρωες που τρέχουν το μεγαλύτερο μέρος της παράστασης είναι μια αντροπαρέα πάνω από τα 40, μεγαλωμένοι με όλα τα στερεότυπα του «σωστού» άντρα. Σεξιστές, φαλλοκράτες, θιασώτες της πατριαρχίας, τα έχουν όλα αυτά. Διαφαίνονται βέβαια και άλλα στοιχεία του χαρακτήρα τους, πιο θετικά (κυρίως η βαθιά πίστη τους στη φιλία) αλλά τα νήματα του έργου τα κινούν οι πατριαρχικές αντιλήψεις που εδώ εμφανίζονται να κυριαρχούν στις ενέργειες και τις επιλογές των ηρώων. Ελπίζω, ότι στο πορτραίτο του σύγχρονου «ανδρισμού» έχουν προστεθεί κι άλλα πιο ζωηρά και όμορφα χρώματα κι όχι μόνο σκοτεινά, αφουγκράζομαι πως έρχεται μια γενιά αγοριών που σίγουρα θα γίνουν καλύτεροι άντρες από τους πατεράδες τους.

– Η πατριαρχία εξακολουθεί να υφίσταται στην Ελλάδα;

Σε τεράστιο βαθμό! Οι πάμπολλες γυναικοκτονίες είναι ενδεικτικό αυτής της ανοιχτής πληγής. Έχουμε κάνει βήματα, αλλά η νοοτροπία δεν αλλάζει εύκολα. Η πατριαρχία δεν είναι μόνο οι ακραίες πράξεις, είναι και οι μικρές καθημερινές συμπεριφορές, τα στερεότυπα, οι φράσεις που περνούν “από συνήθεια”. Όλα αυτά δείχνουν πως έχουμε δρόμο ακόμη για να μάθουμε πραγματικά τι σημαίνει σεβασμός και ισότητα…

– Παράλληλα, συνεχίζεται για δεύτερη επιτυχημένη σεζόν το έργο ”Νεκρές ψυχές” του Νικολάι Γκόγκολ που παίζεται στο Θέατρο Θησείον. Γιατί σημείωσε τόσο μεγάλη επιτυχία;

Όταν μια παράσταση έχει επιτυχία ασφαλώς υπάρχει σωστή λειτουργία πολλών πραγμάτων. Έχουμε να κάνουμε με ένα καταπληκτικό σατιρικό κείμενο ενός μεγάλου συγγραφέα, μια πολύ επιτυχημένη ,κατά τη γνώμη μου, διασκευή και μια παράσταση δουλεμένη, δοσμένη με μεράκι και αγάπη από όλους τους συντελεστές. Το σπουδαιότερο όμως για μια παράσταση είναι να ακουμπάει στον παλμό της εποχής. Στην παράστασή μας, σε αυτήν την ιστορία του 1842, ο θεατής εντοπίζει παθογένειες της εποχής του και αυτό ακριβώς είναι που τον κατακτά.

– Ο Νικολάι Γκόγκολ θεωρείται ο πατέρας του ρωσικού ρεαλισμού;

Ο Γκόγκολ θεωρείται πρόδρομος του ρωσικού ρεαλισμού, όμως προσωπικά δεν με αγγίζει τόσο για τον ρεαλισμό του όσο για το παράλογο που κουβαλάει. Αυτό το σχεδόν ονειρικό, αλλόκοτο στοιχείο που κάνει την πραγματικότητα να φαίνεται ταυτόχρονα αστεία και τρομακτική. Εκεί, νομίζω, βρίσκεται η δύναμή του!

– Εκείνο που χαρακτηρίζει τα έργα του είναι το καυστικό χιούμορ και ο λυρισμός τους. Συμφωνείς με την άποψη αυτή;

Στις “Νεκρές Ψυχές’’ το καυστικό χιούμορ και ο λυρισμός είναι κυρίαρχα στοιχεία. Αυτό φαίνεται στις περιγραφές των χαρακτήρων και των τοπίων, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα όπου συνυπάρχουν η πολιτική σάτιρα και το ποιητικό στοιχείο. Αυτά τα στοιχεία έγιναν και ο οδηγός μας στην παράσταση, πάνω σ’ αυτά στηρίξαμε το ρυθμό, τον τόνο και τον τρόπο που αφηγούμαστε την ιστορία.

-Το έργο αποτυπώνει την εικόνα της φεουδαρχικής Ρωσίας με τη δουλοπαροικία και τις γραφειοκρατικές της αισχρότητες. Ισχύει;

Ακριβώς αυτό ισχύει. Με την παράστασή μας συνδέσαμε το τότε με το τώρα, κρατώντας το στοιχείο της διαφθοράς,τις κοινωνικές στρεβλώσεις και τις ανθρώπινες αδυναμίες που παραμένουν επίκαιρες γι’ αυτό και η παράσταση μιλάει στον σύγχρονο θεατή.

– Ο Πάβελ Ιβάνοβιτς είναι ένας φιλόδοξος τυχοδιώκτης. Είναι ένας κόντρα ρόλος στην ψυχοσύνθεσή σου. Με ποιο τρόπο κατάφερες να τον ενσαρκώσεις;

Σίγουρα είναι μακριά από μένα αλλά αυτό είναι και το ενδιαφέρον. Προσπάθησα να καταλάβω τι τον κινεί, τι τον φοβίζει. Δεν τον έκρινα, τον πλησίασα. Κάτω από την απληστία και την πονηριά του κρύβεται μια τεράστια μοναξιά. Αυτό κράτησα για να τον χτίσω. Σωματικά εμπνεύστηκα από τον νεκροθάφτη από τον Λούκι Λουκ, πάντα ήθελα να παίξω αυτόν τον τύπο.

– Πώς είναι να δουλεύεις με την σύζυγό σου Σοφία Καραγιάννη και να σε σκηνοθετεί;

Είναι υπέροχο και δύσκολο ταυτόχρονα. Υπάρχει εμπιστοσύνη και σεβασμός και αυτό κάνει τα πράγματα να λειτουργούν με ειλικρίνεια και βάθος.

– Μίλησέ μου για την Ομαδα Gaff.

Η ομάδα Gaff είναι οικογένεια! Ξεκίνησε από την ανάγκη να κάνουμε θέατρο με δικούς μας όρους, χωρίς να περιμένουμε αναθέσεις ή ευλογίες. Είναι μια ομάδα που ψάχνει πάντα το αληθινό και το γνήσιο μέσα σε κάθε ιστορία, είτε είναι κλασικό έργο είτε σύγχρονο. Τώρα πια έχει και ένα δικό της κοινό και αυτό μας συγκινεί αλλά μας γεμίζει και με μεγαλύτερη ευθύνη…

– Ποιο είναι το ζητούμενο στη δουλειά σου;

Να λέω αλήθεια και να είμαι παρών. Αν μια στιγμή στη σκηνή είναι αληθινή, αν κάτι φτάσει στον θεατή, τότε έχει νόημα όλο αυτό. Δεν με ενδιαφέρει η εντύπωση, αλλά η αλήθεια…

– Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν επηρεάσει τις σκέψεις σου;

Ναι, πολλοί. Κυρίως άνθρωποι που δούλεψαν σκληρά χωρίς να κάνουν θόρυβο. Οι γονείς μου, κάποιοι δάσκαλοί μου στη Νάουσα , η παρέα του Ζαφειράκη Νάουσας που με μύησε στο θέατρο, δάσκαλοι και ηθοποιοί που συνάντησα στο ξεκίνημά μου (Νίκος Μπουσδούκος, Κώστας Τσιάνος και πολλοί άλλοι), η Σοφία που μου άνοιξε καινούριους δρόμους στην υποκριτική, στη γενικότερη στάση ζωής μου ο μικρός μου αδελφός περισσότερο από όλους και βέβαια ο ερχομός του γιου μου. Μαθαίνω από όσους συναντώ, ακόμη κι από τους πιο δύσκολους!

– Ετοιμάζεις κάτι καινούργιο θεατρικό ή τηλεοπτικό;

Αυτή τη στιγμή παίζω σε τρεις παραστάσεις αλλά υπάρχουν πράγματα στα σκαριά. Δεν μου αρέσει να μιλάω πριν ξεκινήσει κάτι. Ελπίζω να είμαστε καλά και να δημιουργούμε με αγάπη!