ΤΩΡΑ |
Όλη η Ελλάδα της ελπίδας τα χρόνια μετά τον πόλεμο, βρίσκεται στους Δελφούς, μέσα από την αριστουργηματική έκθεση «Η Ελλάδα μετά τον πόλεμο – Τα χρόνια της ελπίδας» με φωτογραφίες του φιλέλληνα Robert McCabe στο Συνεδριακό Κέντρο του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών. Οι σαγηνευτικές φωτογραφίες του Robert McCabe, μας μεταφέρουν σε στιγμές της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού στη μεταπολεμική Ελλάδα. Aξίζει έστω και αυθημερόν να ταξιδέψετε μέχρι τους Δελφούς για να επισκεφτείτε την έκθεση αυτή, που είναι γεμάτη Ελλάδα και συναισθήματα για εκείνα τα χρόνια αλλά και για εκείνα που ακολούθησαν. Κάθε φωτογραφία αποτελεί ιστορικό μνημείο και όσα συγχαρητήρια και να δώσουμε στον Robert McCabe, πάλι δεν θα είναι αρκετά. Η νοσταλγία της Ελλάδας στα χρόνια της ελπίδας μέσα από τις φωτογραφίες της έκθεσης, δεν είναι επιθυμία για επιστροφή στο παρελθόν αλλά μάθημα μνήμης. Το έργο του Robert McCabe είναι πολιτιστική παρακαταθήκη που αφορά όλους μας.
O Robert McCabe το 1941 ήταν επτά ετών – στο μέσο των ηλικιών που έχουν τα δυο εγγόνια του σήμερα – όταν, στις ΗΠΑ που γεννήθηκε και ζούσε, άκουσε τα νέα για το βομβαρδισμό του Περλ Χάρμπορ. Ως γιος του εκδότη μιας μεγάλης αμερικανικής εφημερίδας, της New York Daily Mirror, δεν άργησε να συνειδητοποιήσει ότι κάτι τρομερό είχε συμβεί, ενώ η έλλειψη αγαθών και η αλλαγή της ζωής που ακολούθησε στη χώρα του ήταν κάτι που θυμάται έντονα μέχρι σήμερα. Δεν ήταν, όμως, παρά μόνο το 1954, στο πρώτο του ταξίδι στην Ελλάδα, ως φοιτητής του Princeton, που αντιλήφθηκε ότι αυτή η μικρή χώρα στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού βίωσε πολύ μεγαλύτερες δυσκολίες. Παρ’ ότι βουτηγμένοι στη φτώχεια, όμως, το κέφι, η ζεστασιά και το φιλόξενο πνεύμα των ανθρώπων αυτής της χώρας που είχαν επιβιώσει από τον εφιάλτη του πολέμου και τα επακόλουθα δεινά του τον εξέπληττε διαρκώς. Τα ταξίδια στην Ελλάδα συνεχίστηκαν και ο βαθύς δεσμός του Robert McCabe με τη χώρα δυνάμωσε με το πέρασμα των χρόνων.
Κι ήταν η έκθεση φωτογραφιών του ίδιου «Η Ελλάδα μετά τον πόλεμο – Τα χρόνια της ελπίδας» με κείμενα Παναγιώτη Ροϊλού και Κατερίνας Λυμπεροπούλου που έφερε στο φως, σε μια ξεχωριστή «επέτειο», τη χώρα αυτού του μεταβατικού χρονικού σημείου. «Στις 10 Ιουνίου 1944, 79 χρόνια πριν από σήμερα, συνέβη η σφαγή στο, γειτονικό των Δελφών, Δίστομο, μια από τις μεγαλύτερες θηριωδίες της ναζιστικής γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα», σημείωσε ο Πρόεδρος του Ε.Π.Κε.Δ., Καθηγητής Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, Παναγιώτης Ροϊλός, χαιρετίζοντας την Ημερίδα που με θέμα «Η μεταπολεμική Ελλάδα του Robert McCabe» προηγήθηκε των εγκαινίων της έκθεσης στην Αίθουσα Ελένη Αρβελέρ του Συνεδριακού Κέντρου του, σε συντονισμό της δημοσιογράφου, Κατερίνας Λυμπεροπούλου. Ακολούθησε χαιρετισμός του Διεθυντή του Ε.Π.Κε.Δ., Καθηγητή, Ανδρέα Γκόφα, ο οποίος αναφέρθηκε στην ανανέωση του Κέντρου, μεταξύ άλλων και σε δύο τομείς : των εγκαταστάσεών του με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανακάμψης και της ψηφιακής εικόνας του.
Εβδομήντα φωτογραφίες του Robert McCabe, ασπρόμαυρες αλλά και σε χρώμα, «αφηγούνται» την μεταπολεμική ιστορία της χώρας, όπως την κατέγραψε στα ταξίδια του, τις δεκαετίες ’50 και ’60 από την Ήπειρο μέχρι την Κρήτη και από την Πύλο μέχρι τη Ρόδο, ενώ το ψηφιδωτό των περιπλανήσεων του Robert McCabe στην Ελλάδα πλαισιώνεται και με προβολή φωτογραφιών σε slides. «Συχνά ήμασταν οι μόνοι επισκέπτες σε ένα ελληνικό νησί», αναφέρει ο Robert McCabe αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι τα δεινά της χώρας στην εφιαλτική δεκαετία που προηγήθηκε των ταξιδιών του τα αντιλήφθηκε πλήρως διαβάζοντας το ιστορικό λεύκωμα «Οι θυσίες της Ελλάδας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο» (1946) του κορυφαίου πολεοδόμου, Κωνσταντίνου Δοξιάδη (1913 – 1975).
«Το λεύκωμα αυτό ήταν τεράστιο διότι οι θυσίες των Ελλήνων ήταν μεγάλες», είπε η θυγατέρα του βασικού προσώπου της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης της χώρας, ζωγράφος, Ευφροσύνη Δοξιάδη παρουσιάζοντας, μεταξύ άλλων, τη σελίδα της παρουσίασης της σφαγής στο Δίστομο όπου ο πατέρας της είχε ζωγραφίσει ένα – ένα τα 218 θύματα – από τα βρέφη μέχρι τους ηλικιωμένους. Η ίδια μίλησε ακόμα για την επαφή του με την πολιτική, μεταξύ άλλων, ως Υφυπουργός Ανοικοδόμησης και Συντονιστής Ανασυγκρότησης, που διεκόπη από τον Γεώργιο Παπανδρέου, όπως ανέφερε. «Πόσο διαφορετική θα ήταν η χώρα, αν είχε αφεθεί να συνεχίσει το έργο που είχε αναλάβει», κατέληξε, μεταξύ άλλων, δηλώνοντας πως διακατέχεται από «ανίατη λατρεία» στο πρόσωπο του πατέρα της.
«Σκεφθείτε ότι οι φωτογραφίες αυτές απεικονίζουν μία χώρα που αιμορραγεί από τη μετανάστευση. Δεκάδες χιλιάδες άτομα μετακινούνται κάθε χρόνο προς τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Αυστραλία και λιγότερο τις Η.Π.Α. για να μπορέσουν να εξασφαλίσουν την επιβίωση τη δική τους και της οικογένειας τους», σημείωσε με την σειρά του ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Κωστής. «Οι συνθήκες δεν ήταν καθόλου εύκολες. Το αντίθετο. Και όμως στις συνθήκες αυτές η Ελλάδα πραγματοποιεί ένα θαύμα, πετυχαίνει να αφήσει πίσω της την πείνα, τη φτώχεια, τη στέρηση, να αναπτυχθεί με ραγδαίους ρυθμούς. Θυμίζω κάτι εξαιρετικά σημαντικό: ή ελληνική ανάπτυξη ήταν η ταχύτερη του δυτικού κόσμου και η Ελλάδα πέτυχε να έρθει κοντά στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1961, ως το πρώτο προς ένταξη κράτος που συνδέθηκε μαζί της».
Η Προϊσταμένη Αρχαιοτήτων Φωκίδας, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Π.Κε.Δ., Αθανασία Ψάλτη, παρουσίασε ένα ενδιαφέρον χρονολόγιο του αρχαιολογικού χώρου των Δελφών αλλά και του Μουσείου του, το οποίο φιλοξενεί την ίδια περίοδο την έκθεση «Οι Δελφοί τη δεκαετία του 1950 με το φακό του Robert McCabe». Η Αθανασία Ψάλτη αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην περίοδο ανασυγκρότησης και στο έντονο ενδιαφέρον του Κωνσταντίνου Καραμανλή για τον τόπο των Δελφών αλλά και στα εγκαίνια του 3ου – και σημερινού – Αρχαιολογικού Μουσείου το 1961 όπου και απέκτησε δική του αίθουσα το άγαλμα του Ηνιόχου, το πιο διάσημο από τα αφιερώματα στους Δελφούς.
«Επιθυμία μου είναι να δοθεί το στίγμα της ελπίδας σε μια κρίσιμη περίοδο, σε μια μεταβατική εποχή. Στις φωτογραφίες του Robert McCabe δεν συναντά κανείς κανένα ίχνος αποικιοκρατικής αντίληψης της Ελλάδας, αλλά μια εγγενή τρυφερότητα για τον τόπο και τους ανθρώπους του την δύσκολη εποχή που βρέθηκαν στο διάβα της ζωής του», ανέφερε ο Πρόεδρος του Ε.Π.Κε.Δ., καθηγητής Παναγιώτης Ροϊλός.
Στα εγκαίνια της έκθεσης και της Ημερίδας που προηγήθηκε ήταν παρούσα η Λούλα Χριστοπούλου, τελευταία απόγονος της οικογένειας Ντάση του ξενοδοχείου Belle Hélène των Μυκηνών, αρχική έδρα των ανασκαφών του Heinrich Schliemann. Ο φακός του Robert McCabe την έχει απαθανατίσει μικρό κοριτσάκι με τον πατέρα της στην είσοδο του ιστορικού ξενοδοχείου το 1955, την αυγή της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας. Σήμερα αυτό το ξενοδοχείο υπάρχει ακόμα.
Ευφροσύνη Δοξιάδη, Robert McCabe, Κατερίνα Λυμπεροπούλου (έρευνα και συντονισμός), Παναγιώτης Ροϊλός, Αθανασία Ψάλτη, Κώστας Κωστής, Ανδρέας Γκόφας
Παναγιώτης Ροϊλός, Κατερίνα Λυμπεροπούλου, Robert McCabe
Περικλής Σπάτουλας, Εφη Βασιλοπούλου, Παναγιώτης Ροϊλός, Robert McCabe, Κατερίνα Λυμπεροπούλου, Μάρω Νικολοπούλου
Η Λούλα Χριστοπούλου σήμερα και στη φωτογραφία του R. McCabe μικρό κοριτσάκι με τον πατέρα της στην είσοδο του ιστορικού ξενοδοχείου Belle Hélène των Μυκηνών το 1955, την αυγή της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας
Anne McCabe, Robert McCabe, George McCabe
Ανδρέας Γκόφας, Κώστας Κωστής, Μάρω Νικολοπούλου, Κατερίνα Λυμπεροπούλου, Παναγιώτης Ροϊλός
Αθανάσιος Καυκαλίδης, Χρήστος Χηνιάδης, Σοφία Χηνιάδου Καμπάνη, Anne McCabe, Ivan Kuriakov.
Μια βόλτα στην έκθεση μέσα από τις φωτογραφίες
Πολλά μπράβο σε όλους τους συντελεστές της έκθεσης και στον καθένα ξεχωριστά γι΄αυτή τη μοναδική βιωματική εμπειρία που θα κρατήσει μέχρι το Σεπτέμβριο (Προσωπικά ευχαριστώ την Κατερίνα Λυμπεροπούλου και τον Περικλή Σπάτουλα για την άψογη φιλοξενία και την ξενάγησή τους)
Συντονισμός – έρευνα: Κατερίνα Λυμπεροπούλου
Οργανωτική υποστήριξη έκθεσης και ημερίδας Δελφών: Μάρω Νικολοπούλου, Προϊσταμένη Τμήματος Συνεδρίων και Καλλιτεχνικών Προγραμμάτων – Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, Περικλής Σπάτουλας, Προϊστάμενος Γραφείου Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων – Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών.
Σχεδιασμός – γραφικά: A4_Design
Στήσιμο: Νίκος Κουτσοκέρας, Μαρία Αλεξίου
Εκτυπώσεις σε αλουμίνιο: Apolyto
Τοποθέτηση φωτογραφιών: Κώστας Καρασαββίδης
Τεχνική υποστήριξη-slide show: Νίκος Κουτσοκέρας
Εκτυπώσεις και σαρώσεις: Γιώργος Μαρίνος και Σοφία Πάνου, Idolo Lab
Έρευνα και τεκμηρίωση πλοίων: Άρης Μπιλάλης
Μοντάζ βίντεο: Κωνσταντίνος Τζωρτζίνης
H εκτύπωση κι η βιβλιοδεσία του βιβλίου «Η Ελλάδα μετά τον πόλεμο. Τα χρόνια της ελπίδας» (εκδόσεις Πατάκη / Abbeville Press) που συνοδεύει την έκθεση έγινε στο Trifolio srl, Βερόνα, Ιταλία.
Κείμενα: Robert McCabe, Παναγιώτης Ροϊλός, Κατερίνα Λυμπεροπούλου.
Σχεδιασμός: Αλέξης Βερούκας, Βασιλική Καρμίρη.
Διορθώσεις: Anne McCabe
Διάρκεια έκθεσης: 30 Σεπτεμβρίου 2023
Ε.Π.Κε.Δ. ΔΕΛΦΟΙ
Σχόλια για αυτό το άρθρο