ΤΩΡΑ |
…τουλάχιστον εκτός Ελλάδας. Ο ΤΑΖ φοράει αλεξίσφαιρο πριν του επιτεθείτε για την απαξίωση της εγχώριας τηλεοπτικής παραγωγής και λέει μια απλή αλήθεια που όλοι την ξέρουμε, αλά προτιμάμε να κάνουμε πως δεν.
Τάσος Θεοδωρόπουλος
Τι ακριβώς εννοείς όταν λες ότι μια σειρά είναι καλή; Ότι σε διασκεδάζει με φρεσκάδα όταν σιδερώνεις; Ότι σε συγκινεί όταν είσαι στην κουζίνα και καθαρίζεις κρεμμύδια; Ότι βοηθάει τη γεροντική άνοια του παππού σου που μετά από εκατό επαναλήψεις του “Καφέ της Χαράς” ακόμα και εκείνος μπορεί να θυμηθεί τις ατάκες κι όλοι στο σπίτι φωνάζετε θαύμα θαύμα; Αν είναι έτσι, ασ’ το, μη διαβάζεις παρακάτω, τσάμπα ο κόπος.
Για να στο πιο απλά, πέρα από τα περίπλοκα τεχνικά χαρακτηριστικά που θα προσπαθήσω να μη σε ζαλίσω με αυτά, μια σειρά για να είναι καλή πρέπει να μπορεί να μιλάει μια παγκόσμια γλώσσα. Κι αυτό ισχύει είτε πρόκειται για μια σαπουνόπερα μαζικής διασκέδασης, είτε για κάτι πιο αρτίστικο και ψαγμένο. Σου ‘χω νέα. Η ελληνική τηλεόραση έχει αποτύχει εδώ και πάνω από 4 δεκαετίες, να μιλήσει παγκόσμια γλώσσα. Με ελάχιστες εξαιρέσεις. Ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και ελληνικές σειρές που είναι μεταφρασμένες και ξεπνοημένες από ξένες.
Δεν είναι θέμα ταλέντου. Υπάρχουν ταλεντάρες και παλιότερα και τώρα που δουλεύουν για την ελληνική τηλεόραση και ζηλεύω το μυαλό τους. Με ατάκα, όραμα, ρυθμό, εξυπνάδα. Όλα αυτά, καταλήγουν μηδέν εις το πηλίκον όμως, όταν δεν υπάρχει τόλμη. Κι από τα κανάλια κι από αλλού. Δηλαδή και τόλμη να έχει ένα κανάλι, γιατί να το ρισκάρει από τη στιγμή που το ΕΣΡ πετάει πρόστιμα για ένα φιλί μεταξύ δύο αγοριών;
Ούτε θέμα χρημάτων είναι. Τη δεκαετία του 90, τα λεφτά που πήραν πάνω και κάτω από το τραπέζι για να φτιάξουν βίλες, όσοι τώρα κλαίγονται για την έλλειψη ελληνικής μυθοπλασίας, ήταν μυθικά. Μιλάμε για τεράστια ποσά. Πώς μεταφράστηκαν αυτά τηλεοπτικά; Σαν μια συνέχεια της βιντεοκασέτας από τα 80’s. Κόντρα πλακέ σκηνικά, σταρ ηθοποιοί που το μόνο που τους ένοιαζε είναι αν στέκει καλά το ποστίς και η γούνα στη σκηνή που κάνουν έρωτα. Και μια απαξίωση κάθε έννοιας κινηματογραφικής αισθητικής και καλού γούστου. Ακόμα κι αν κάποια σίριαλ έμειναν στην pop εγχώρια ιστορία μας, δεν έμειναν για το συνολικό τους αποτέλεσμα. Αλλά για την πνευματώδη ατάκα των σεναριογράφων τους. Σόρι κουκλίτσες μου όμως η τηλεόραση δεν είναι θέατρο.
Οπότε ποιος φταίει; Η νοοτροπία και η παιδεία μας πάνω από όλα. Η νοοτροπία της αρπαχτής και η απουσία παιδείας απέναντι στην οπτική διασκέδαση. Αυτό είναι εμφανές ακόμα και από τα “αριστουργήματα” (λέμε τώρα) του περιβόητου παλιού καλού ελληνικού σινεμά. Που στην πλειοψηφία του κάθε άλλο παρά σινεμά είναι αλλά φιλμαρισμένο θέατρο με την κάμερα ακούνητη στη θέση της και τους ηθοποιούς να λένε τις ατάκες τους. Ακόμα κι ένας άνθρωπος που σέβομαι ιδιαίτερα το έργο του στον “εμπορικό” κινηματογράφο όσον αφορά την προσπάθεια του να τον κάνει πιο χολιγουντιανό, όταν πήγε στην τηλεόραση έκανε εμετούς. Ναι ο Γιάννης Δαλιανίδης. Κι αν το ανεκδιήγητο “Ρετιρέ” είναι λατρεμένο ως cult, όποιος έχει γερό στομάχι, ας ξαναδεί μερικά επεισόδια από το “Τρίτο Στεφάνι” του.
Κι εντάξει, ο κόσμος δεν έχει παιδεία, δεν μπορείς να τον κατηγορήσεις γι αυτό. Η επίσημη τηλεκριτική όμως; Που αρκεί να της έρθει ένα δελτίο τύπου ότι το τάδε είναι υπερπαραγωγή για να συμφωνήσει, τι έκανε; Ανέβαζε την μετριότητα (το “Νησί” ήταν μια αξιοπρεπέστατη μετριότητα) στο βάθρο του αριστουργήματος. Γιατί; Επειδή το έκρινε με βάση τα ελληνικά στάνταρ. Όμως δε γίνεται έτσι η κριτική ούτε έτσι προχωράς μπροστά. Βγάζοντας βασιλιά τον στραβό ανάμεσα στους μονόφθαλμους. Γιατί πολύ απλά ανανεώνεις την πνευματική καταδίκη του απαίδευτου κοινού σου. Αυτού που λέει “έλα μωρέ, η ιστορία να κυλάει” και δεν χαμπαριάζει τίποτα άλλο. “Να ξεμπλέξει η Βίρνα Δράκου από την πλεκτάνη που της έστησε η σατανική Σάντρα κι ας κουνιέται από πίσω τους το κόντρα πλακέ σκηνικό”. “Να γυρίσουμε την θρυλική ερωτική σκηνή της Δέσποινας Βανδή με τον gay σαν χαρακτήρα, στρατιώτη Αλέξανδρο Ρήγα στο σκυλάδικο για τους ‘Δύο Ξένους’ κι ας μοιάζει το σκυλάδικο με κυλικείο γηροκομείου που μαζέψαμε κι έξι κομπάρσους με μισθό ένα σάντουιτς για να παίξουν τους θαμώνες”
Κι όταν μετά σκάει ένας πιτσιρικάς με όρεξη, όπως ο Παπακαλιάτης πχ, και σου στήνει κινηματογραφικά σκηνικά σε Παρίσια και σε ταράτσες με θέα την Ακρόπολη, ξαφνικά η κριτική τσινάει και ανακαλύπτει τι; Ότι αυτό λέει και καλά είναι αναληθοφανές και σαπουνόπερα και ξεπατικωτούρα ξένων. Τι λες μαντάμ και δεν σου καίει η κομμώτρια την ντεκαπάζ με φουρνέλο; Ότι τα προηγούμενα, ήταν ρεαλιστικά έτσι; Ό,τι το βάρκα κουπί βάρκα κουπί του Μάινα ανάμεσα στην Κρήτη και τη Σπιναλόγκα με τον ουρανό πάντα έτοιμο να βρέξει ήταν η αληθινή ζωή. ‘Οτι η Πέγκι Τρικαλιώτη να τσιρίζει κάθε φορά σε διαφορετικούς ρόλους στους “Κόκκινους Κύκλους” πριν την τσεκουρώσει ο δολοφόνος (ειδικά αν το δεις 2 το πρωί σε επανάληψη κι έχεις ξεχάσει το volume ανοιχτό, σου φέρανε την αστυνομία), είναι συνταρακτική ερμηνεία.
Ότι το γεγονός πως η “Λάμψη” έκανε τρελές θεαματικότητες στο Ισλαμαμπάντ και την Ακτή του Ελεφαντοστού είναι δείγμα της εξαγώγιμης δυναμικής του ελληνικού τηλεοπτικού προϊόντος. Θες να μιλήσουμε σοβαρά για εξαγώγιμη δυναμική τηλεοπτικού προϊόντος από μη ευρωπαϊκή χώρα; Το 90% των τούρκικων είναι πολύ καλύτερα από τα δικά μας. Σαν παραγωγή, σαν “ένοχη απόλαυση”, σαν βιομηχανία όταν εμείς κάνουμε ακόμα τις γαζώτριες σε βιοτεχνία. Αυτό είναι το εύκολο παράδειγμα που σου δίνω, το “εμπορικό”. Γιατί αν πάμε στο πιο “ψαγμένο” θα ψάχνουμε για επίδεσμο.
Υπήρξε πριν από χρόνια μια βραχύβια συμπαθέστατη κωμική σειρά με την Καίτη Κωνσταντίνου και την Μαρία Καβογιάννη, όπου η πρώτη έπαιζε το ρόλο του συζύγου της που έκανε εγχείριση αλλαγής φύλου. Και η δεύτερη μια βουλευτίνα που έπινε βότκα από το πρωί. Λίγο μετά, το κανάλι έκανε παρατήρηση στους σεναριογράφους, να κόψουν το αστειάκι με το ποτό γιατί ήταν υπερβολικό και μη οικογενειακό (όλα τα άλλα ήταν αποδεκτά). Και μόνο αυτό είναι ενδεικτικό φαντάζομαι της λογικής που κυριαρχεί στην εγχώρια τηλεοπτική παραγωγή. Η οποία, μαζί με τα κανάλια, επιμένει να κάνουν τον Ευρωπαίο με τσαρούχια. Και να αγνοούν, ότι τα περιβόητα νεανικά και “καυτά” σαν διαφημιστική ομάδα κοινά, αδιαφορούν πλέον εντελώς για τις ελληνικές σειρές.
Και γιατί να μην το κάνουν; Τη στιγμή που η αμερικάνικη, βρετανική, σκανδιναβική τηλεόραση και όχι μόνο, δημιουργούν έπη. Και δεν μιλάω για έπη χρήματος. Μιλάω για μίνι σινεμά σε μορφή τηλεοπτικής σειράς, με τόλμη που δεν υπάρχει ούτε στο σινεμά, διαλόγους που διαβάζεις μόνο σε βιβλία, προσοχή στη λεπτομέρεια και το εικαστικό αποτέλεσμα. Πρέπει να είμαστε από τις τελευταίες χώρες του (και καλά) δυτικού κόσμου, που ένας σεναριογράφος κι ένας σκηνοθέτης, υπογράφουν και τα 24 επεισόδια μιας σειράς. Απλά δε γίνεται. Στο εξωτερικό υπάρχει ο δημιουργός της σειράς, που δίνει την κατευθυντήρια και σε κάθε επεισόδιο μια τεράστια ομάδα αναλαμβάνει να μεταφράσει το όραμά του, με τη δική της πινελιά. Μετά από απανωτά meeting. Kαι σεβασμό στη δύναμη των social media που για τα ελληνικά κανάλια, υπάρχουν μάλλον μόνο για να εκτονώνεται κάθε χαροκαμένη γράφοντας σε ποια επώνυμη έγινε αδικία στο τάδε talent show.
Σόρι αλλά με πορδές δεν βάφονται αυγά. Ούτε δημιουργούνται σειρές. Όσο κι αν βαφτίζεις τις πορδές θεαματικό εφέ καπνού. Ή έννοια και η λογική του σίριαλ είναι ακόμα άγνωστες στην Ελλάδα. Λογικό εφ’ όσον ειδήμονες γι αυτό είναι κάτι γριές που ακόμα θυμούνται με νοσταλγία τον “Μεθοριακό Σταθμό”. Χωρίς να έχουν καμία επαφή με την “πιτσιρικαρία” (και μιλάω για ένα τεράστιο ηλικιακό φάσμα 15 – 50) που ξημεροβραδιάζονται στο διαδίκτυο, “κατεβάζοντας”, σχολιάζοντας και κάνοντας ευγενείς παθιασμένους τσαμπουκάδες για την αγαπημένη τους σειρά. Όπως συνέβη πρόσφατα με το αριστουργηματικό “Τrue Detective” και το αμφιλεγόμενο φινάλε του.
Η ελληνική τηλεοπτική μυθοπλασία είχε άπειρες ευκαιρίες κι έκανε προσπάθειες να θεραπευτεί από τον αυτισμό της. Αντί αυτού, τελικά αποφάσισε ότι η ζωή στη στάνη έχει τη δική της κουλέρ λοκάλ μαγεία κι ότι τα σανά φτιάχνουν υπέροχη χαβανέζικη φούστα. Προσωπικά συγνώμη κι όλας, αλλά αν το “Κάτω Παρτάλι” θεωρείται παράδειγμα προχώ, έξυπνου, μοντέρνου, σίριαλ, προτιμώ σαν avant garde αντίσταση, να διασκευάσω σε θεατρική παντομίμα τη “Μαρία της Σιωπής”. Εκεί που η Βουγιουκλάκη είναι μουγκή, της σβουράει κι έναν βιασμό ο Καλογήρου, κι ο Αλεξανδράκης της μαθαίνει στη νοηματική να λέει τη λέξη “ψάρι”.
***ακολουθήστε τον ΤΑΖ στο www.facebook.com/tazthebuzz ή στο www.twitter.com/klarinabourana . Kάντε LIKE στην επίσημη σελίδα του facebook www.facebook.com/SigaikaProductions για να μαθαίνετε όσα χρειάζεστε, προκειμένου να καίτε τον εγκέφαλο (των άλλων) ή επικοινωνήστε με το terra_gelida@hotmail.com για μέιλ και υποθέσεις προσωπικής εκδίκησης
Σχόλια για αυτό το άρθρο