Εριέττα Βορδώνη: Εγκαίνια της έκθεσης « Ο κήπος του Επίκουρου»

ΣχετικάΆρθρα

Με μεγάλη επιτυχία και υψηλή προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τα εγκαίνια της ατομικής έκθεσης της διακεκριμένης ζωγράφου Εριέττας Βορδώνη με τίτλο «Ο Κήπος του Επίκουρου», σε επιμέλεια του ιστορικού τέχνης Θοδωρή Κουτσογιάννη.

Πρόκειται για σαράντα έργα ζωγραφικής που φιλοξενούνται στο φουαγιέ ισογείου της αίθουσας Χρήστος Λαμπράκης. Ένας ανοικτός ολάνθιστος Κήπος που διαπνέεται από τη φιλοσοφία του Επίκουρου και στέλνει μηνύματα αισιοδοξίας στο φιλότεχνο κοινό. Παράλληλα αποκρυσταλλώνει μια ζωγραφική στάση ζωήςτης ΕριέτταςΒορδώνηπου διακρίνεται από θετικό πνεύμα, ζεν ισορροπία και μια βαθιά πίστη στη δυνατότητα της τέχνης να λειτουργεί θεραπευτικά. Μια ζωγραφική που δεν επιδιώκει την ένταση αλλά τη συμφιλίωσημε τον εαυτό, τον άλλον και τον κόσμο.

Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων μίλησαν και καλωσόρισαν το κοινό στην έκθεση ο Πρόεδρος του Μεγάρου Νίκος Ε. Πιμπλής, η ίδια η εικαστικός Εριέττα Βορδώνη, ενώ ο επιμελητής Θοδωρής Κουτσογιάννης αναφέρθηκε στο πνεύμα της έκθεσης. Μια νέα ενότητα που σηματοδοτεί μια ώριμη εικαστική στιγμή της καλλιτέχνιδας, όπου η ύλη, το φως και η διαφάνεια μετατρέπονται σε εργαλεία εσωτερικής αναζήτησης και πνευματικής ισορροπίας

Η εικαστική πρόταση

Τα έργα, δουλεμένα με λάδι και μικτή τεχνική, αναπτύσσονται μέσα σε πλέγματα και διαφανείς επιστρώσεις, δημιουργώντας πολυεπίπεδες εικόνες που μοιάζουν να αναπνέουν.

Η επιλογή του plexiglass λειτουργεί ως δομικό και ταυτόχρονα συμβολικό στοιχείο: ένα πεδίο όπου η ζωγραφική εγκλωβίζει αλλά και απελευθερώνει το χώρο, συμπυκνώνοντας «συμπιεσμένο αέρα» και μετατρέποντάς τον σε εικαστική ενέργεια.

Μέσα από ετερόκλητα υλικά και διαβαθμίσεις ψυχρών τόνων, η Βορδώνηοικοδομεί έναν ονειρικό, σχεδόν αιωρούμενο κόσμο, όπου η ύλη μοιάζει να διαλύεται, για να συνομιλήσει με το άυλο. Οι ψυχρές εντάσεις μετασχηματίζονται σε απροσδόκητες εκρήξεις φωτός, εμψυχώνοντας την επιφάνεια των έργων χαρίζοντάς τους μια αίσθηση παλλόμενης ζωής.

Οι διαφάνειες λειτουργούν σαν περάσματα: το βλέμμα εισχωρεί, περιπλανάται, χάνεται και επιστρέφει, ανακαλύπτοντας διαρκώς νέες οπτικές. Έτσι, ο θεατής καλείται να συνθέσει τη δική του αφήγηση και να αφεθεί σε μια εμπειρία εσωτερικής εναρμόνισης — με το έργο, με τη σιωπή του και, τελικά, με τον ίδιο του τον εαυτό.

Το πνεύμα του Επίκουρου

Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στον κήπο του φιλοσόφου Επίκουρου ως τόπο γαλήνης και πνευματικής αυτάρκειας. Στη ζωγραφική της Βορδώνη, ο Κήπος μεταφράζεται σε μια εικαστική εμπειρία ισορροπίας: η ηδονή της απλότητας, η απομάκρυνση από το φόβο και η καλλιέργεια της φιλίας βρίσκουν αντίστοιχα στη σιωπηλή αρμονία των μορφών και στη διάχυτη αίσθηση ηρεμίας που αποπνέουν τα έργα.

Η καλλιτέχνις προτείνει ένα χώρο περισυλλογής, όπου η αισθητική εμπειρία γίνεται φορέας ευδαιμονίας, σε μια σύγχρονη εκδοχή της επικούρειας φιλοσοφίας.

Σε επιμέλεια Θοδωρή Κουτσογιάννη

Ο Θοδωρής Κουτσογιάννης, ΔρIστορίας της Τέχνης και Έφορος της Συλλογής Έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, ο οποίος επιμελήθηκε την έκθεση, επισημαίνει για το έργο της καλλιτέχνιδας:

Ο Κήπος του Αθηναίου φιλοσόφου Επίκουρου (341-270 π.Χ.), έξω από το Δίπυλο του Κεραμεικού, ήταν ανοικτός στη διδασκαλία της φιλοσοφίας προς όλους, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, κοινωνικής ή οικονομικής θέσης. Η ελληνιστική εποχή του (323-31 π.Χ.) έμοιαζε σε πολλά με τη δική μας, πολυπολιτισμική, ανήσυχη, τυχαία, ατομοκεντρική. Στο επίκεντρο της επικούρειας κοσμοθεωρίας ετέθη η έννοια της ηδονής (ηδέως ζην), όχι όμως με την τρέχουσα έννοια της απόλαυσης, αλλά ως επίτευξη της ψυχικής ηρεμίας, με φρόνηση, καλοσύνη και δικαιοσύνη. Ο Κήπος του Επίκουρου στοχεύει στην απουσία του πόνου και του φόβου, με τη βίωση μιας ζωής αυτάρκους και περιβαλλόμενης από φίλους.

Αυτά τα desiderata προτάσσει και η ΕριέτταΒορδώνη, δημιουργώντας εικαστικά τον δικό της Κήπο. Μας προσκαλεί να απολαύσουμε ένα σύνολο από εικόνες παλίμψηστες, με πολλαπλά επίπεδα, στρώσεις διαφανούς ζωγραφικής ύλης, συντεθειμένες με λάδι και ετερόκλητα υλικά (μέταλλο, σμάλτο, ύφασμα) επάνω σε επιφάνειες από plexiglass: το τελικό ζωγραφικό αποτέλεσμα υπόκειται επίσης στην επίδραση του φωτός, που αλλάζει δραστικά την τελική εντύπωση. Η ιδιότυπη και πρωτότυπη ζωγραφική της Bορδώνη, πραγματευόμενη ένα υψηλό κλασικό θέμα με μοντέρνα εικαστική αντίληψη, πλάθει και μας προσφέρει ένα καλλιτεχνικό σύνολο που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, φωτεινότητα και ελκυστική χρωματικότητα, φέρνοντας σε γόνιμο διάλογο αντίθετα στοιχεία, ως απάντηση στον αντιφατικό κόσμο μας. Η εικαστική πρόταση της Βορδώνη αποτελεί τη δική της κοσμοθεώρηση, μέσα από εικόνες μαγευτικές, δημιουργώντας ένα εικονικό περιβάλλον έμπλεο αισιοδοξίας και ανθρώπινης κατάφασης, με το άτομο εναρμονισμένο με τον φυσικό κόσμο.

Ο Κήπος του Επίκουρου, στην εικαστική εκδοχή της ΕριέτταςΒορδώνη, μας παρασύρει σε έναν ονειρικό κόσμο με απολύτως ανθρώπινο μέτρο και συγχρόνως σε ισότιμο διάλογο με τη Φύση. Περιηγούμενοι τον επικούρειο καλλιτεχνικό κήπο της Βορδώνη αφηνόμαστε στην απόλαυση του χρώματος, στην αισιοδοξία του φωτός και στην ευδαιμονία της ανθρώπινης δημιουργίας. Η Εριέττα μας προσφέρει τελικά έναν ηδονικό ποιητικό κόσμο – και ο Επίκουρος οπωσδήποτε θα ένιωθε σε αυτόν πλήρης.

Ο Πρόεδρος του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών Νίκος Πιμπλής