Αποθέωση για την «Λυσιστράτη» στην Επίδαυρο

 

17.000 θεατές κατέκλυσαν το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου για να παρακολουθήσουν τις  δύο παραστάσεις της «Λυσιστράτης» του Αριστοφάνη, που δόθηκαν την Παρασκευή 21 και το Σάββατο 22 Αυγούστου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026. Η μεγάλη καλοκαιρινή παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, σε μετάφραση του Κωνσταντίνου Μπούρα και σε σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία και απόδοση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή του ΚΘΒΕ, Αστέριου Πελτέκη,συνάντησε ενθουσιώδη ανταπόκριση από το κοινό, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική παρουσία της παράστασης στην Επίδαυρο.

Το αριστοφανικό χιούμορ, η ζωντάνια των ερμηνειών και η σύγχρονη σκηνική γλώσσα δημιούργησαν μια παράσταση με έντονο ρυθμό, ενέργεια και συνεχή επικοινωνία με τους θεατές. Η σκωπτική και ανατρεπτική ματιά του Αριστοφάνη συναντήθηκε με μια σύγχρονη θεατρική προσέγγιση, αναδεικνύοντας τη διαχρονικότητα του έργου και τη δύναμή του να συνομιλεί με το παρόν.

Στον εμβληματικό ρόλο της Λυσιστράτης, η Ελισάβετ Κωνσταντινίδου αποθεώθηκε από το  κοινό για την ερμηνεία της, ενώ θερμό χειροκρότημα απέσπασαν οι Κατερίνα Παπουτσάκη, Κρατερός Κατσούλης, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Παναγιώτης Πετράκης, Νίκος Γεωργάκης, Κώστας Σαντάς, Γιάννης Χαρίσης και Σοφία Καλεμκερίδου, καθώς και όλοι οι ταλαντούχοι ηθοποιοί του ΚΘΒΕ.

Καθοριστική συμβολή στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα είχε και το σύνολο των συντελεστών της παράστασης, που δημιούργησαν έναν ενιαίο και δυναμικό σκηνικό κόσμο. Ο καταξιωμένος συνθέτης Γιώργος Ανδρέου υπέγραψε την πρωτότυπη μουσική, προσδίδοντας ιδιαίτερη ταυτότητα στον ήχο της παράστασης, ενώ ο διεθνώς αναγνωρισμένος Κωνσταντίνος Ρήγοςτη χορογραφία, δημιουργώντας μια σύγχρονη κινησιολογική γλώσσα με ένταση και ρυθμό. Η Φρόσω Λύτρα σχεδίασε το σκηνικό περιβάλλον, με έντονη εικαστική ταυτότητα, ο Νίκος Χαρλαύτης τα κοστούμια, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της ιδιαίτερης αισθητικής της παράστασης, και ο Στέλιος Τζολόπουλος τους φωτισμούς, αναδεικνύοντας τη σκηνική δράση.

Στο φινάλε των παραστάσεων, το κοινό επιβράβευσε τους συντελεστές, τους πρωταγωνιστές και ολόκληρο τον θίασο με παρατεταμένο κι ενθουσιώδες χειροκρότημα, για τη δυναμική σκηνική παρουσία και τη σύγχρονη θεατρική ματιά της παραγωγής.

Η παράσταση συνεχίζει το «ταξίδι» της με τις «αποσκευές» της γεμάτες από την ενέργεια, τις επευφημίες και τα χειροκροτήματα των θεατών που την παρακολούθησαν.

 

Επόμενοι σταθμοί της περιοδείας, μετά το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, είναι η Χαλκιδική και τοΦράγμα Θέρμης, για να ακολουθήσουν παραστάσεις στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού και σε επιλεγμένα θέατρα της Αττική, ενώ η  «Λυσιστράτη» θα επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη τον Σεπτέμβριο – όπου ξεκίνησε με soldout-ολοκληρώνοντας το ταξίδι της.

 

Πρόγραμμα παραστάσεων

• Τετάρτη 26 Αυγούστου- Χαλκιδική,Αμφιθέατρο Νέων Μουδανιών («Φεστιβάλ Θάλασσας»)
• Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου – Φράγμα Θέρμης
• Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου- Αθήνα, Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού
• Kυριακή 6 Σεπτεμβρίου- Ελευσίνα, Πολιτιστικό Κέντρο «΄Ιρις»
• Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου- Βύρωνας, Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη (Φεστιβάλ στη Σκιά των Βράχων)

• Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου- Κηποθέατρο Παπάγου

• Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου- Πειραιάς, Βεάκειο Θέατρο
• Πέμπτη 17 & Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου- Θεσσαλονίκη, Θέατρο Δάσους

Η παράσταση μέσα από φωτογραφίες:

 

Σκηνοθετική προσέγγιση

Η «Λυσιστράτη» και η «έξοδος» από την εντροπία

Η έξοδος από την εντροπία δεν αποτελεί απλώς λύση. Αποτελεί συνειδητή πράξη. Και αυτή η πράξη, όπως μας διδάσκει ο Αριστοφάνης, ξεκινά συχνά από εκεί που δεν το περιμένουμε. Μέσω του ανθρώπινου σώματος και του  γέλιου ως αποκαλυπτική έκφραση εκτόνωσης, καθώς  και από τη συλλογική επιθυμία για ειρήνη.

 

Η Λυσιστράτη, ομοίως, δεν αποτελεί απλώς μια κωμωδία για τον πόλεμο και τον έρωτα. Είναι ένα βαθύτατα πολιτικό, ανθρωπολογικό έργο που εστιάζει στη στιγμή κατά την οποία μια κοινωνία, εξαντλημένη από τη φθορά, αναζητά επειγόντως έναν νέο τρόπο οργάνωσης σε όλους τους τομείς. Ο Αριστοφάνης, με όπλο το γέλιο, μιλά για κάτι εξαιρετικά σοβαρό – όχι μέσω της  σοβαροφάνειας αλλά με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα -για την εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.

 

Η εντροπία –ως φυσικός αλλά και φιλοσοφικός όρος– δηλώνει τη σταδιακή αποσύνθεση της τάξης, τη διάχυση της ενέργειας, την αδυναμία ενός συστήματος να «αυτορρυθμιστεί». Στη «Λυσιστράτη», η πόλη-κράτος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το κομβικό σημείο. Σε ένα καθεστώς παρατεταμένης φθοράςόπου ο  πόλεμος έχει καταστεί αυτοσκοπός, η πολιτική έχει αποκοπεί από την ανθρώπινη εμπειρία και το σώμα έχει εξοριστεί από τον δημόσιο λόγο. Ό,τι υποτίθεται ότι υπηρετεί το «κοινό καλό» λειτουργεί πια μηχανικά, χωρίς νόημα, χωρίς προοπτική.

 

Η αρχετυπική μορφή/ηρωίδα του έργου δεν προτείνει μια μεταρρύθμιση. Δεν εισηγείται έναν νέο θεσμό. Δεν μιλά τη γλώσσα της εξουσίας. Η Λυσιστράτη εισαγάγει κάτι ριζικά διαφορετικό: την επαναδιεκδίκησητου σώματος, της επιθυμίας, της φροντίδας και της συλλογικής ευθύνης ως πολιτικής πράξης. Η αποχή από τον έρωτα δεν λειτουργεί «τιμωρητικά» αλλά ως πράξη «αναστολής της εντροπίας». Ένα προσωρινό «πάγωμα» του συστήματος, ώστε να μπορέσει να επανεκκινήσει.

 

Στον πυρήνα της σκηνοθετικής προσέγγισης βρίσκεται ακριβώς αυτή η χειρονομία. Η έξοδος από την εντροπία δεν επιτυγχάνεται μέσα από τη βία ή την επιβολή, αλλά μέσα από τη συνειδητή άρνηση συμμετοχής σε έναν φαύλο κύκλο. Οι γυναίκες σε αυτό το σπουδαίο έργο του μεγάλου ποιητή δεν καταλαμβάνουν απλώς την Ακρόπολη, «καταλαμβάνουν» τον χρόνο, τη ροή των πραγμάτων, την ίδια τη λογική της αναπόφευκτης καταστροφής.

 

Η κωμωδία, εδώ, δεν λειτουργεί ως εκτόνωση, αλλά ως μηχανισμός αποκάλυψης. Το γέλιο γεννιέται από την αμηχανία ενός κόσμου που ξαφνικά συνειδητοποιεί τη «γελοιότητά» του. Οι ανδρικοί χαρακτήρες δεν διακωμωδούνται επειδή είναι «κακοί» ή άχρηστοι, αλλά επειδή είναι εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που δεν μπορούν πια να ελέγξουν. Η γελοιότητα σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί σύμπτωμα της εντροπίας.

Ο Αριστοφάνης με τη «Λυσιστράτη» του μας υπενθυμίζει ότι κάθε κοινωνία που χάνει την επαφή με το «σώμα» και τη χαρά οδηγείται αναπόφευκτα στη βία. Και ταυτόχρονα μας δείχνει ότι η ανασύνταξη δεν ξεκινά από «επάνω», από την εξουσία, αλλά από το συλλογικό ένστικτο επιβίωσης. Από τη στιγμή που κάποιος άνθρωπος τολμά να πει: «ως εδώ».

 

Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου όπου η κοινότητα συναντιέται εδώ και αιώνες για να αναμετρηθεί με τα όριά της, η δική μας «Λυσιστράτη» φιλοδοξεί να επιστρέψει, όχι ως μνημείο της αρχαίας δραματουργίας ούτε ως ανάμνηση μιας έκφρασης του αρχαίου κόσμου», αλλά ως ζωντανό πολιτικό γεγονός. Μια υπενθύμιση ότι, ακόμη και μέσα στη μεγαλύτερη φθορά, η επανεκκίνηση είναι δυνατή – αρκεί να τολμήσουμε να φανταστούμε αλλιώς την ύπαρξη και κυρίως τησυνύπαρξή μας.

 

Σαν σε όνειρο…

 

Αστέριος Πελτέκης

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:

Μετάφραση: Κωνσταντίνος Μπούρας

Σκηνοθεσία- Δραματουργική επεξεργασία- Aπόδοση: Αστέριος Πελτέκης

Σκηνικά: Φρόσω Λύτρα

Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης

Μουσική σύνθεση: Γιώργος Ανδρέου

Χορογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος

Φωτισμοί: Στέλιος Τζολόπουλος

Μουσική διδασκαλία: Παναγιώτης Μπάρλας

Συνεργάτης σκηνογράφος ενδυματολόγος: Δανάη Πανά

Βοηθοί σκηνοθέτη: Εύη Σαρμή – Χριστόφορος Μαριάδης- Χριστίνα Ζαχάρωφ

Βοηθός χορογράφου: Αναστασία Κελέση

Βοηθός φωτιστή: Σαράντος Ζουρντός

Οργάνωση παραγωγής: Μαρίνα Χατζηιωάννου

Φωτογραφίες: MikeRafail | Thatlongblackcloud

 

*Βοηθοί σκηνοθέτη (στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης):

Μαρία Αλεξούδη/ Αγγελική Βουτσινά/ Ηλέκτρα Λιόντου

 

*Βοηθοί σκηνογράφου/ενδυματολόγου (στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης):

Χρήστος Βαξεβανίδης/ Νίκη Λεδάκη/ Χριστίνα Χασεκίδου

 

*Βοηθός παραγωγής (στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης):

Μαρία Γκούμα

 

Διανομή:

Ιορδάνης Αϊβάζογλου (Φιληδονίδης, Ευνούχος), Αντώνης Αντωνάκος(Παιονίδης, Λάκωνας, Ευνούχος), Νίκος Γεωργάκης (Κήρυκας Λακεδαιμονίων, Στρυμόδωρος), Δημήτρης Διακοσάββας (Κωφόβουλος, Ευνούχος), Χρύσα Ζαφειριάδου (Σπαρτοδείνα), Σοφία Καλεμκερίδου (Λαμπιτώ, Γριά), Κρατερός Κατσούλης (Κινησίας), Κατερίνα Καυκούλα (Σκωρομάχη), Αναστασία Κελέση (Σκυθή δούλα, Καλλιστράτη), Θάνος Κοντογιώργης (Πρωκτοφύλαξ, Ευνούχος), Ελισάβετ Κωνσταντινίδου (Λυσιστράτη), Τατιάνα Μελίδου (Αρχιδάμια η Βοιωτή), Δημήτρης Μορφακίδης (Δορυβρόντης, Δυσειδαιμώνα), Χρυσή Μπαχτσεβάνη (Στερησσάνδρα η Κορίνθια, Διαλλαγή), Δημήτρης Ναζίρης (Πρύτανης), Αλεξάνδρα Παλαιολόγου (Κλεονίκη), Κατερίνα Παπουτσάκη (Μυρρίνη), Ευθύμης Παππάς (Νεόπουρος), Βάσω Παύλου (Ρηξυδάτη), Παναγιώτης Πετράκης (Απόλλωνας, Λάχης), Χριστίνα Πετρολέκα – ΑΙ (ΠειθειΑΙ), Μαριέτα Πρωτόπαπα (Λαναρόστρυχη, Βροντήρα), Κώστας Σαντάς (Μάντης Αριστογέρων), Εύη Σαρμή (Ανδροδάμας), Γιάννης Τσεμπερλίδης (Τρεμοπίδης, Ευνούχος), Γιάννης Χαρίσης (Πρόβουλος)

 

Τραγουδίστρια: Κορίνα Λεγάκη  (Κορύφω, Αθηνά)

 

Μουσικός επί σκηνής: Βάιος Πράπας