ΤΩΡΑ |
Όσες φορές την έχω δει στη σκηνή με εντυπωσιάζει το υποκριτικό της εύρος, τα εκφραστικά της μέσα, η αισθαντικότητα και η εσωτερικότητα που αποπνέει, οι δυνατές ερμηνείες της και η αφοσίωση της ψυχή τε και σώματι στην Τέχνη της! Και αναρωτιέμαι πως τέτοιες ηθοποιοί με όλα τα γράμματα κεφαλαία, όπως η χαρισματική και φωτεινή Στέλλα Κρούσκα, δεν βρίσκονται σε τηλεοπτικές σειρές αντάξιες του πληθωρικού τους ταλέντου για να τις γνωρίσει εκτός από το θεατρόφιλο κοινό και το τηλεοπτικό ή εκείνο που δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώνει εισιτήριο, ώστε να δείξουν τι και πόσο αξίζουν και να συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στην επιτυχία του σίριαλ με την υπόδυσή του. Κι ,όμως, αυτές οι ηθοποιοί λάμπουν κάθε βράδυ σαν χρυσός 24 καρατίων σε μικρούς πολιτιστικούς πυρήνες, όπως είναι το Studio Μαυρομιχάλη που μυρίζει θέατρο, προτού μπεις στην αίθουσα από το φουαγιέ ακόμη. Δούλεψε- και δουλεύει- για να δημιουργήσει το θέατρο αυτό με τον εκλεκτό, επίσης, συνάδελφό της και αγαπημένο της Φώτη Μακρή, με αυταπάρνηση, κόπο και μεράκι! Κάθε χρόνο ανεβάζουν έργα του παγκοσμίου ρεπερτορίου που σημειώνουν μεγάλη καλλιτεχνική επιτυχία και είναι σημείο αναφοράς για το φιλοθεάμον κοινό χρόνια τώρα. Λαμπρύνει και τιμά το λειτούργημα της όσο λίγοι συνάδελφοί της και είναι ευλογημένη με πολλά τάλαντα ακόμη: της σκηνοθέτιδας, της δραματουργού και της χορογράφου! Ξεχωρίζει για το ήθος, την ποιότητα, την παιδεία, τη μόρφωση και την έντονη προσωπικότητά της. Τη φετινή σεζόν ανέβασαν στο ζεστό και φιλόξενο τους χώρο, το Studio Μαυρομιχάλη τη συνταρακτική παράσταση” Ο καθένας πεθαίνει μόνος του”, βασισμένη στο βιβλίο του Χανς Φάλαντα, την οποία δεν πρέπει να χάσετε για κανένα λόγο. Η άκρως δημιουργική, πολυτάλαντη, με ήθος και ταπεινότητα, όπως αρμόζει στους πραγματικούς ηθοποιούς, Στέλλα Kρούσκα, από το Α ως το Ω!
Ανέχεια: Ταλαιπωρεί μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού της γης και θα εξακολουθήσει να το κάνει. Τα τελευταία χρόνια με την κρίση και με τον κορωνοϊό, εξαπλώθηκε και σε χώρες ισχυρές οικονομικά. Να ελπίσουμε ότι αυτό θα μας κινητοποιήσει; Δυστυχώς, μόνο όταν το πρόβλημα χτυπήσει τη δική μας πόρτα, αρχίζουμε να σκεφτόμαστε πως πρέπει να λειτουργήσουμε. Στην Ελλάδα, με την οικονομία της να θαλασσοδέρνεται χρόνια τώρα, θα δυσκολευτούμε πολύ. Και δεν το έχουμε πάρει ακόμη απόφαση.
Βιαιότητες: Έχω τρομάξει με την έξαρση της βίας κάθε μορφής. Πού ήταν κρυμμένη όλη αυτή η αγριάδα; Αυτό που ονομάζουμε εκπολιτισμός του ανθρώπου είναι προφανώς μια ουτοπία. Δεν μιλάμε πια για τα βαθιά μας ένστικτα που βγαίνουν στην επιφάνεια, γιατί αυτά, όπως στα ζώα έχουν να κάνουν με την επιβίωση. Εδώ πια μιλάμε για μεγάλη διαστροφή που δεν μπορώ να την αντέξω. Με αποκορύφωμα αυτό που συμβαίνει στα παιδιά. Ειλικρινά, άναυδη.
Γάμος: Δεν με απασχολεί. Θα ζήσω την προσωπική μου ζωή , όπως θέλω και καλό θα είναι να σεβόμαστε ο ένας την επιθυμία του άλλου να εκφραστεί με όποιον τρόπο νομίζει. Δεν χρειάζεται να δίνουμε συνεχώς και με μεγάλη σιγουριά τα φώτα μας σε σχέση με το πώς πρέπει να ζήσουν τον έρωτα ή την οικογένεια οι άνθρωποι.
Διεκδίκηση: Πολύ σημαντικό προσόν στη ζωή ενός ανθρώπου, φτάνει να περιβάλλεται από αξίες και ήθος. Άργησα να το καταλάβω. Είχα πολύ δοτικούς γονείς, νόμισα πως αυτό που αξίζεις θα στο δώσουν οι άνθρωποι. Μπορεί να σταθείς κάποιες φορές τυχερός, συμβαίνει κι αυτό, τις υπόλοιπες πάντως, οφείλεις να διεκδικείς, με επιμονή και πείσμα, με υπερηφάνεια και δουλειά σκληρή, χωρίς κολπάκια και χτυπήματα κάτω από τη μέση… Καθαρά!
Εξουσία: Όποιος την αποκτά αλλάζει λένε πρόσωπο. Συμβαίνει. Ή μήπως ήταν ούτως ή άλλως διαφορετικός; Δύσκολο πάντως να τη διαχειριστείς ακόμη κι όταν πρόκειται για μικρής εμβέλειας εξουσία.
Ζεστασιά: Η μυρωδιά του αγαπημένου μου, η ερώτηση της μαμάς μου τι φαγητό να μου στείλει (ακόμη), τα μηνυματάκια των ανιψιών, το τηλεφώνημα ενός φίλου… Ναι, είμαι τυχερή!
Ήθος: Το πιο σημαντικό στο χαρακτήρα ενός ανθρώπου. Ο άξονας που τον κάνει να λειτουργεί με ενσυναίσθηση, υπευθυνότητα και σεβασμό!
Θέατρο: Σώζει ζωές. Είτε είσαι ηθοποιός, είτε θεατής, μπορείς να βρεις σε αυτό παρηγοριά, ζεστασιά, να νιώσεις ότι συμπορεύεσαι, ότι συνυπάρχεις.
Ιταμός: Επικρατεί στις μέρες μας. Στην τηλεόραση (πολύ), στα μέσα δικτύωσης (πολύ). Δεν αντέχεται. Μακριά, μακριά…
Κίνητρα: Σε κινητοποιούν. Είναι χρήσιμα πολύ. Από κει και πέρα, ο καθένας διαλέγει. Θα βαδίσεις στο φως ή στο σκοτάδι. Εγώ πάντως, έχω μια οικογένεια, με την ευρεία της έννοια, που μου δείχνει το δρόμο όταν κινδυνεύω να χαθώ…
Λόγος: Λόγια, ομιλία, επικοινωνία, η λεκτική μετάδοση της πληροφορίας. Και παρά την τόσο διαδεδομένη πια ηλεκτρονική επικοινωνία, η προσωπική επαφή παραμένει πολύ σημαντική.
Μεγαλοδύναμος: Μπα….Δεν νομίζω.
Ναζισμός: Ξανά σε άνοδο; Πώς γίνεται; Ξεχνάμε τόσο γρήγορα; Πώς γίνεται η δυστυχία και η ανασφάλεια του κόσμου να οδηγούν σε τέτοιες παράλογες, ανεπίτρεπτες επιλογές;
Ξένοι ή Έλληνες συγγραφείς: Και Έλληνες και ξένοι, πολλοί. Αγαπώ το διάβασμα, μου κάνει καλό, με ηρεμεί, με συνδέει με τον κόσμο με την κατάλληλη εσωτερικότητα.
Ο καθένας πεθαίνει μόνος του: Το μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα, που θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας αντιφασιστικής λογοτεχνίας (το βιβλίο κυκλοφορεί στα Ελληνικά με τον τίτλο ‘’Μόνος στο Βερολίνο’’). Το διασκευάσαμε για το θέατρο μαζί με τον Φώτη Μακρή και την Έφη Ρευματά. Βασίζεται στην αληθινή ιστορία ενός ζευγαριού που αντιστάθηκε στο Ναζισμό. Και νομίζω πως μπορώ να το χαρακτηρίσω με μια φράση του Φάλαντα: « Ακόμα και μέσα στο μαύρο σκοτάδι μπορεί να υπάρξει αντίσταση και ελπίδα».
Προκλήσεις: Να παραμένω ψύχραιμη στις δύσκολες καταστάσεις, να κρατήσω την καλοσύνη στο ύψος της, να κάνω θέατρο με αυταπάρνηση…
Ρεαλισμός: Πάντα αποζητούσα να βλέπω τα πράγματα όπως είναι, χωρίς ωραιοποιήσεις, χωρίς να αμβλύνω τις γωνίες, όσο σκληρό κι αν είναι το παρόν. Είναι ανάγκη για εμένα το να βλέπω καθαρά μπροστά μου.
Studio Μαυρομιχάλη: Ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα. Δούλεψα και εξακολουθώ να δουλεύω πολύ σκληρά γι΄ αυτό. Είναι τρομερά δύσκολο να κρατήσεις ένα τέτοιο θέατρο στις μέρες μας. Πάντα ήταν αλλά νομίζω πως τα πράγματα έχουν αγριέψει ακόμη περισσότερο.
Τηλεοπτικές σειρές (συμμετοχή): Τίποτα πρόσφατο. Από τα παλιά λοιπόν. Επεισόδια στις σειρές Κόκκινος κύκλος, Αστυνόμος Μπέκας, συμμετοχή στις σειρές Πολυθρόνα για τρεις, Απαγορευμένη αγάπη, Ψεύτης παππούς, C΄est la vie κ.λ.π
Υπόσχεση: Αφήνω από έξω τη μαυρίλα. Τη μιζέρια. Την κακία. Ακολουθώ την αισιοδοξία μου, χαϊδεύω υπομονετικά την απαισιοδοξία μου…
Φώτης Μακρής: Συνοδοιπόρος σε όλα. Ορμητικός, χαοτικός, ευφυής σκηνοθέτης, αγαπημένος!
Χανς Φάλαντα: Εξαιρετικός συγγραφέας, που έζησε τη φρίκη του πολέμου ως Γερμανός και μας τη μεταφέρει μέσα από το έργο του. Εντάσσεται στο κίνημα της «Νέας Αντικειμενικότητας», όπου οι καλλιτέχνες αποτυπώνουν τη σκληρή πραγματικότητα και την ανησυχία για τον σύγχρονο κόσμο με νηφαλιότητα, χωρίς συναισθηματισμό, με μια διάθεση κυνισμού μερικές φορές, αλλά και έντονο πάθος.
Ψυχή: Κάτι άυλο, δύσκολο να το περιγράψεις, να το προσδιορίσεις, υψίστης σημασίας για τον καθένα και για τους γύρω του
Ωραία ζωή: Μία ζωή υπάρχει. Αυτή που ζούμε. Ας τη χαρούμε. Ας τη ζήσουμε παθιασμένα. Χωρίς μιζέρια. Χωρίς αυτοοικτιρμό. Είναι μικρή…
«Ο καθένας πεθαίνει μόνος του»
Μια παράσταση βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα
Ο Θεατρικός Οργανισμός «Νέος Λόγος» και το studio Μαυρομιχάλη παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε θεατρική διασκευή, το μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα, «Ο καθένας πεθαίνει μόνος του», σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή.
«Ακόμα και μέσα στο πιο μαύρο σκοτάδι μπορεί να υπάρξει αντίσταση και ελπίδα».
Με ρεαλισμό και ειλικρίνεια στο έργο του, ο Φάλαντα περιγράφει την καθημερινή ζωή των Γερμανών πολιτών και την αντίσταση που πρόβαλαν στο ναζισμό κάποιοι -λίγοι- «συνηθισμένοι» άνθρωποι.
Κεντρική ιστορία είναι αυτή των Κβάνγκελ, μια αληθινή ιστορία, την οποία ανακάλυψε ο συγγραφέας σε φακέλους της Γκεστάπο μετά το τέλος του ναζιστικού καθεστώτος.
Ο Ότο Κβάνγκελ είναι ένας εργοδηγός σε εργοστάσιο επίπλων που έχει μετατραπεί σε εργοστάσιο που φτιάχνει φέρετρα. Η Άννα είναι η γυναίκα του. Όταν ο γιος τους σκοτώνεται στον πόλεμο, αποφασίζουν να αντισταθούν με τον δικό τους τρόπο. Γράφουν κάρτ ποστάλ κατά του Χίτλερ και τις αφήνουν σε κεντρικά σημεία, για να αφυπνίσουν το Γερμανικό λαό.
Με άξονα αυτήν την ιστορία, ο Φάλαντα, δημιουργεί μια τοιχογραφία γεγονότων, προσώπων και εποχής. Μια διεισδυτική αποτύπωση χαρακτήρων και των κινήτρων, των σκέψεων και της συμπεριφοράς τους απέναντι στο καθεστώς.
Ο Φάλαντα δε γράφει για ήρωες και μεγάλα κατορθώματα. Γράφει για «τους απλούς, καθημερινούς» ανθρώπους. Αυτούς, που τα προβλήματα της επιβίωσης, η ανεργία, η ανέχεια, ο αγώνας για τον επιούσιο, δεν τους επιτρέπουν ούτε να ονειρευτούν. Κι όταν κάποιος τους δίνει υποσχέσεις και τους μοιράζει ψίχουλα, εκείνοι γραπώνονται από αυτόν. Και ξεχνάνε ότι η εξουσία δε νοιάζεται, δε χαρίζει. Καταβροχθίζει. Την ενέργειά τους, τις σχέσεις τους, τα όνειρά τους, την ίδια τους την ύπαρξη.
Μπορεί κάποιος να αντιδράσει; Υπάρχει αντιμετώπιση, διαφυγή, ελευθερία; Υπάρχει χώρος ν΄ αγωνιστείς, να απαιτήσεις, να διεκδικήσεις;
«Ο καθένας με τις δυνάμεις του, το βασικότερο να αντιστέκεσαι», λέει ο Φάλαντα.
Και ο τίτλος;
«Ο καθένας πεθαίνει μόνος του», λέει ο Φάλαντα. Και συμπληρώνει: «Όχι, δεν είναι ένα έργο για το θάνατο. Είναι ένα έργο για τη ζωή».
Και το πώς μπορείς να τη ζήσεις, συμπληρώνουμε εμείς.
«Δεν είναι πιασάρικος ο τίτλος» μας είπαν.
Ας τελειώνουμε με τα πιασάρικα.
Το μυθιστόρημα του Φάλαντα θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας αντιφασιστικής λογοτεχνίας. Μας αποκαλύπτει τον τρόπο, με τον οποίο εγκαθίσταται στις ανθρώπινες συνειδήσεις ο ολοκληρωτισμός, απειλώντας με πλήρη αφανισμό τόσο την ψυχή όσο και το σώμα.
Μας υπενθυμίζει ότι ο ναζισμός δεν είναι ένα μουσειακό απολίθωμα του παρελθόντος, αλλά μια υπαρκτή απειλή στο σήμερα. Κάθε μυθιστόρημα όπως το “Ο καθένας πεθαίνει μόνος του”, που περιγράφει τη φρίκη μιας τέτοιας κοινωνίας, είναι ένας ακόμη λόγος να παλέψουμε και να φωνάξουμε ακόμα πιο δυνατά: “Ποτέ ξανά!”
Χανς Φάλαντα
O Χανς Φάλαντα (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Rudolf Ditzen) γεννήθηκε το 1893 στο Γκράιφσβαλντ και πέθανε το 1947 στο Βερολίνο. Το ψευδώνυμο του, Φάλαντα, είναι ένας συνδυασμός χαρακτήρων από τα Παραμύθια των Αδερφών Γκριμμ: ο πρωταγωνιστής του παραμυθιού Hans in Luck και ένα άλογο με το όνομα Φάλαντα στο παραμύθι The Goose Girl.
Άσκησε διάφορα επαγγέλματα (τοπογράφος, λογιστής, νυχτοφύλακας, έμπορος δημητριακών και διαφημιστής, μεταφραστής και δημοσιογράφος). Επηρεασμένος αρχικά από τον εξπρεσιονισμό, εμφανίζεται στα γράμματα το 1920 με το μυθιστόρημά του “Ο νεαρός Goedeschal”. Ο Φάλαντα προσχωρεί στο καλλιτεχνικό κίνημα “Νέα Αντικειμενικότητα” και ασπάζεται τον κοινωνικό νατουραλισμό με τη συνειδητή χρήση του απλού ύφους. Το 1932 κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του «Και τώρα ανθρωπάκο;», το οποίο περιγράφει την καθημερινή ζωή των προλεταριοποιημένων μικροαστών. Με το βιβλίο αυτό ο Φάλαντα αποκτά παγκόσμια φήμη. Ακολουθούν δώδεκα περίπου μυθιστορήματα. Ξεχωρίζουν τα “Λύκος ανάμεσα σε λύκους” (1932), “Ο σιδερένιος Gustav” (1938), «Εφιάλτης» (1946) και το “Ο καθένας πεθαίνει μόνος του” (1946), εμπνευσμένο από την πραγματική ιστορία του ζεύγους Otto και Elise Hampel, που εκτελέστηκαν από τους Ναζί, κατά τη διάρκεια του πολέμου, εξαιτίας της αντιφασιστικής τους δράσης. Ο Φάλαντα πεθαίνει τον Φεβρουάριο του 1947 από υπερβολική δόση υπνωτικών. Το 1950 κυκλοφορεί το πιο προσωπικό του βιβλίο, “Ο πότης”.
Το μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα κυκλοφορεί στα Ελληνικά με τον τίτλο «Μόνος στο Βερολίνο» σε μετάφραση Άντζης Σαλταμπάση, από τις εκδόσεις «Πόλις».
Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ :
Μετάφραση: Έφη Ρευματά
Διασκευή – Δραματουργική επεξεργασία : Φώτης Μακρής, Στέλλα Κρούσκα, Έφη Ρευματά
Σκηνοθεσία – Φωτισμοί: Φώτης Μακρής
Σκηνικά – Κοστούμια: Μάγδα Καλορίτη
Μουσική – Μουσική επιμέλεια: Φοίβος Σαμαρτζής – Στέλλα Κρούσκα
Παίζουν: Κωνσταντίνος Δημητρακάκης, Βασιλίνα Κατερίνη, Στέλλα Κρούσκα, Φώτης Μακρής, Στέλιος Πετράκης, Έφη Ρευματά, Φοίβος Σαμαρτζής, Κλεοπάτρα Τολόγκου, Μενέλαος Χαζαράκης
Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Κάθε Σάββατο στις 20.30 και κάθε Κυριακή στις 19.00
Τιμές εισιτηρίων:
Κανονικό: 15 ευρώ
Φοιτητικό, κάτω των 25 ετών, άνω των 65: 12 ευρώ
Άνεργοι, ατέλειες, Α.Μ.Ε.Α. : 10 ευρώ
ΕΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ VIVA
Προνομιακή τιμή προπώλησης μόνο 9 ευρώ για όλες τις παραστάσεις
https://www.viva.gr/tickets/theater/o-kathenas-pethainei-monos-tou/
Υπεύθυνος Επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης
Σχόλια για αυτό το άρθρο