ΤΩΡΑ |
DR RUTH PAVRI : ΟΜΙΛΕΙΤΕ ΒΙΒΛΙΚΑ;
Φράσεις από τη Βίβλο που χρησιμοποιούμε καθημερινά
Σε υποδέχονται “μετά βαϊων και κλάδων”, αλλά μετά σε αφήνουν “εκτός νυμφώνος”. Για να δικαιολογηθούν λένε ότι “το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σάρξ ασθενής”. Στην τράπεζα σε στέλνουν “από τον Αννα στον Καϊάφα” και μετά χωρίς λεφτά είσαι “επί ξύλου κρεμάμενος”. Ο Σπύρος Παπαδόπουλος στο “Μένουμε σπίτι” λέει κάποια στιγμή “νίπτω τας χείρας μου”, ενώ μια κυρία καίει τα μαλλιά του Πέτρου Γαίτανου γιατί γύρω τους γίνεται “Ανάστα ο Κύριος” Η Dr Ruth Pavri επισημαίνει φράσεις που προέρχονται από τη Βίβλο και έχουν ενσωματωθεί στο καθημερινό λεξιλόγιο.
Μετά βαίων και κλάδων: Η φράση προέρχεται από την θριαμβευτική είσοδο του Χριστού στην Ιερουσαλήμ. Την χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πούμε ότι κάποιος ή κάτι έγινε δεκτό με ενθουσιασμό.
Μωρές παρθένες: Οι μωρές παρθένες αναφέρονται στην παραβολή των 10 παρθένων. Είναι αυτές που δεν φρόντισαν να καβατζώσουν λάδι για τα λυχνάρια τους και έτρεχαν τελευταία στιγμή. Το λέμε ειρωνικά, όταν μας παριστάνει κάποιος τον αθώο.
Μάνα εξ ουρανού: Oταν οι Εβραίοι έφυγαν από την Αίγυπτο και περιπλανήθηκαν στην έρημο, ο Θεός τους έστελνε μάνα από τον ουρανό για να έχουν να φάνε. Το λέμε για αναπάντεχο δώρο.
Σόδομα και Γόμμορα: Πόλεις στη Βίβλο, γνωστές για τον έκλυτο βίο των κατοίκων της. Αυτό εννοούσε και η Σαπφώ Νοταρά όταν έλεγε: “Εδώ μέσα γίνονται Σόδομα και Γόμμορα!”, ότι δηλαδή γίνονται ακολασίες
Στήλη άλατος: Η γυναίκα του Λωτ, παρά την προειδοποίηση του Θεού, γύρισε να δει την καταστροφή των Σοδόμων και των Γομμόρων. Την ίδια στιγμή έγινε άγαλμα από αλάτι. Το λέμε όταν κάποιος ξαφνιάζεται απότομα από ένα γεγονός.
Γης Μαδιάμ: Tόπος στη Βίβλο που καταστράφηκε. Το λέμε σε περιπτώσεις αναστάτωσης ή καταστροφής.
Εκτός νυμφώνος: Οι μωρές παρθένες δεν βρήκαν λάδι για τα λυχνάρια τους, ο γαμπρός ήρθε, μπήκε στο σπίτι με τις άλλες 5, τις προνοητικές, κλείδωσαν την πόρτα και οι μωρές έμειναν “εκτός του νυμφώνος”. Το λέμε για χαμένες ευκαιρίες ή όταν μας αφήνουν στα κρύα του λουτρού.
Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα: Aπό τον ύμνο της Κασσιανής που ψάλλεται στους ναούς την Μ. Τρίτη: “Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…” Χρησιμοποιείται όταν κάποιος μετανοεί για τα λάθη του ή ειρωνικά για κάποιον που έχει κάνει πολλές αμαρτίες.
Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω: Το είπε ο Χριστός σε αυτούς που ήταν έτοιμοι να λιθοβολήσουν μια μοιχαλίδα. Το λέμε και σήμερα σε περιπτώσεις που ενώ κάποιο έχουν λερωμένη τη φωλιά τους, υποκρίνονται τους υπερασπιστές του νόμου.
Πριν αλέκτωρ φωνήσαι: Oταν ο Πέτρος ορκίζεται ότι θα υπερασπιστεί τον Χριστό με την ζωή του, αυτός του απαντά ότι θα τον απαρνηθεί τρεις φορές το ίδιο βράδυ “πριν αλέκτωρ φωνήσαι”, όπως και έγινε. Το λέμε όταν αυτά που θεωρούμε σίγουρα παίρνουν ξαφνικά διαφορετική τροπή.
Το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής: “Γρηγορείτε, το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής” λέει ο Χριστός στους μαθητές που κοιμούνται του καλού καιρού. Το λέμε για αυτούς που έχουν ωραίες ιδέες ή καλές προθέσεις αλλά δεν μπορούν να τις κάνουν πράξη.
Απελθέτω απ΄εμού το ποτήριον τούτο: O Xριστός γνωρίζοντας το τέλος, προσεύχεται στον κήπο της Γεσθημανή και λέει την συγκεκριμένη φράση. Την χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να αποφύγουμε σκληρές δοκιμασίες.
Μετά φανών και λαμπάδων. “Κάθε μέρα διδάσκω στο Ναό, μπορούσατε να με συλλάβετε εκεί και όχι να έρθετε μέσα στη νύχτα, μετά φανών και λαμπάδων σα να ήμουν κοινός κλέφτης” είπε ο Χριστός όταν πήγαν να τον συλλάβουν. Το λέμε όταν γίνονται εντυπωσιακές προετοιμασίες για κάτι.
Για τριάκοντα αργύρια: Οταν το ποσόν για μια προδοσία είναι ευτελές.
Εναντι πινακίου φακής: O Ησαύ πούλησε τα πρωτοτόκια στον αδελφό του Ιακώβ για ένα πιάτο φακές. Το λέμε όταν το τίμημα για κάτι πολύτιμο είναι ευτελές.
Ιούδας Ισκαριώτης: O προδότης, τότε και σήμερα
Από τον Αννα στον Καϊάφα: Οταν συνέλαβαν τον Χριστό, τον πηγαινοέφερναν από τον ένα στον άλλο…To λέμε για άσκοπη ταλαιπωρία.
Συ είπας: “Eίσαι ο Υιός του Θεού;” ρωτάει ο Καϊάφας τον Χριστό. Κι αυτός του απαντάει: ” Συ είπας”. Το λέμε ειρωνικά όταν κάποιος μας ρωτάει κάτι αυταπόδεικτο.
Διέρρηξε τα ιμάτιά του: Oταν τον ξαναρώτησαν και ο Χριστός απάντησε καταφατικά,ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού, ο Καϊάφας, για να δείξει την οργή του, διέρρηξε τα ιμάτιά του. Με την ίδια έννοια χρησιμοποιείται και σήμερα.
Νίπτω τας χείρας μου: Το είπε ο Πιλάτος. “Εγώ νίπτω τας χείρας μου από το αίμα του αθώου”. Είναι η αγαπημένη φράση αυτών που φοβούνται τις ευθύνες.
Αρον, άρον σταύρωσον αυτόν: “Ποιον να αφήσω ελεύθερο; Ιησούν ή Βαραββάν;” ρώτησε ο Πιλάτος. “Βαραββάν!” απάντησε το πλήθος. “Και τον Ιησούν τι να τον κάνω;” “Πάρτον, πάρτον και σταυρωσέ τον!”. Το λέμε σε πιεστικές καταστάσεις και σε βιαστικές αποφάσεις.
Μνήσθητί μου Κύριε:Το λέει ένας από τους δύο ληστές που σταυρώθηκαν μαζί με το Χριστόου. “Μνήσθητί μου Κύριε όταν έρθεις εν τη βασιλεία σου”. Σήμερα χρησιμοποιείται διαφορετικά και δηλώνει αιφνιδιασμό ή έκπληξη.
Επί ξύλου κρεμάμενος: “Σήμερον κρεμάται επί ξύλου..” ψάλλει ο ιερέας την Μεγάλη Πέμπτη και περιφέρει τον εσταυρωμένο μέσα στο ναό. Από αυτό το τροπάριο βγήκε η έκφραση “επι ξύλου κρεμάμενος” που σημαίνει μεγάλη ένδεια.
Ο επιούσιος : Aπό την προσευχή “τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον”. Το λέμε για όποιον βγάζει χρήματα ίσα για να ζήσει.
Του έψαλλε τον αναβαλόμενο: Την Μεγάλη Παρασκευή, την ώρα που ο ιερέας κάνει την αποκαθήλωση, ο ψάλτης λέει ένα τροπάριο που ξεκινάει με τον υπέροχο στίχο ” Σε, τον αναβαλόμενον το φως ως ιμάτιον…” Λόγω της μεγάλης διάρκειας του τροπαρίου, η έκφραση σημαίνει ότι κάποιος κατσάδιασε κάποιον για πολλή ώρα.
Εχουσιν γνώσιν οι φύλακες: Από τους Αίνους της Κυριακής του Πάσχα: ” Oντως παράνομοι σφραγίσαντες τον λίθον, μείζονος ημάς θαύματος αξιώσατε, έχουσιν την γνώσιν οι φύλακες, σήμερον προήλθε του μνήματος και έλεγον…” Για κάτι που ξέρουμε αλλά δεν το διατυμπανίζουμε.
Απιστος Θωμάς: Xρησιμοποιείται και σήμερα με την ίδια έννοια.
Επί τον τύπον των ύλων: O Aπιστος Θωμάς για να πιστέψει ότι ο Χριστός αναστήθηκε έβαλε το δαχτυλό του “επί τον τύπον των ύλων”, δηλαδή πάνω στα σημάδια από τα καρφιά. Το λέμε όταν έχουμε χειροπιαστές αποδείξεις.
Ανάστα ο Κύριος: Στην πρώτη Ανάσταση, πρωί του Μεγάλου Σαββάτου και ενώ ο ιερέας ψάλλει “Ανάστα ο Θεός κρίνων την γην…”, αρχίζουν να σημαίνουν χαρμόσυνα οι καμπάνες και οι πιστοί χτυπούν με θόρυβο τα στασίδια τους. Το λέμε όταν γίνεται έντονος θόρυβος και φασαρία.
Ζωή χαρισάμενη: Aπό τον ύμνο της Αναστάσεως “και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος” βγήκε αυτή η έκφραση που σημαίνει πλούσια ζωή, σαν κι αυτή που μας χάρισε ο αναστημένος Χριστός…
Σχόλια για αυτό το άρθρο