ΤΩΡΑ |
Μεσολόγγι, 10 Απριλίου 1826. Τριάντα πέντε χιλιάδες στρατιώτες στοιχίζονται γύρω από μια πόλη που έχει εξαντλήσει τα τρόφιμα, τα πυρομαχικά και τον χρόνο της. Μέσα, τρεις χιλιάδες αγωνιστές – και ανάμεσά τους μία γυναίκα που αρνείται να δεχτεί ότι ζει μια τραγωδία. Το αποκαλεί επιλογή.
Το θεατρικό έργο «Προς την Ελευθερία» του Κωνσταντίνου Κυριακού έρχεται στη σκηνή από τη Θεατρική Εταιρεία THEARTES των Κωνσταντίνου Κυριακού και Κατερίνας Μπιλάλη για να τιμήσει τα 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου, ένα από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης – όχι μουσειακά, αλλά ανθρώπινα, παρουσιάζοντας ανθρώπους φοβισμένους, ερωτευμένους, αμφιταλαντευόμενους, και τελικά αδύναμους μπροστά στο μεγαλείο που επέλεξαν.
«Δεν ήταν τραγωδία. Ήταν επιλογή. Υπάρχει τεράστια διαφορά – η τραγωδία σού συμβαίνει. Την επιλογή την κάνεις εσύ.»
– Δέσπω Δεληγιώργη, Β΄ Πράξη
ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ
Στο επίκεντρο του δράματος βρίσκεται η Δέσπω Δεληγιώργη, κόρη αξιωματικού και αγωνίστρια, που αναλαμβάνει τον συντονισμό της πόλης στις τελευταίες ημέρες της πολιορκίας. Δίπλα της, ο Μίχος Βλαχόπουλος, ο άνθρωπος που επιλέγει να μείνει όχι από ηρωισμό αλλά από αγάπη· ο Αναστάσιος Πολυζωίδης, δικαστής και αφηγητής, που έρχεται να καταγράψει και μένει για να μαρτυρήσει· και ο Θεόδωρος Κερασιώτης, ο Έλληνας που πέρασε στην υπηρεσία του Ιμπραήμ – ένας άνθρωπος που δεν είναι κακός, απλώς αδύναμος.
Το έργο κινείται ανάμεσα στο ιστορικό και το ανθρώπινο: τα κανονίδια που ηχούν στο βάθος έχουν γίνει ρυθμός, σαν αναπνοή· τα παιδιά πεινούν· τα τρόφιμα τελειώνουν. Και όμως, αυτοί οι άνθρωποι αρνούνται να ορίσουν τον εαυτό τους ως θύματα. Συζητούν, αγαπούν, αμφιβάλλουν, αποφασίζουν. Η «Έξοδος» δεν είναι η ιστορία μιας ήττας – είναι η ιστορία ανθρώπων που επέλεξαν πώς θα ζήσουν τη ζωή τους.
«Καλύτερα να πεθάνεις όρθιος, παρά να ζεις γονατιστός.»
– Δέσπω Δεληγιώργη, Α΄ Πράξη
ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ;
Το 2026 συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Μια επέτειος που δεν χρειάζεται μνημειακή πομπή – χρειάζεται ζωντανή σκηνή. Χρειάζεται ηθοποιούς που αναπνέουν δίπλα στο κοινό, φόβος ορατός στα μάτια, αγάπη ορατή στα χέρια.
Άλλωστε αυτές οι εικόνες πείνας και εξαθλίωσης μέσα σε μια πολιορκημένη πόλη, επανεμφανίζονται στους σύγχρονους πολέμους μπροστά στα μάτια ενός εκπολιτισμένου κόσμου που στέκει βουβός και αποσβολωμένος. Επειδή, όμως, το θέατρο είναι ο χώρος όπου οι νεκροί μπορούν να ξαναμιλήσουν – ας τους δώσουμε τη φωνή, με την ελπίδα να μας ξυπνήσουν από την απάθεια, να ενεργοποιήσουν την ευαισθησία μας,ώστε να σταθούμε με γενναιότητα απέναντι σε αυτήν τη φρικιαστική επινόηση του ανθρώπου, τον πόλεμο.
Σε ένα κλίμα όπου η ιστορική μνήμη διεκδικείται, παραποιείται ή αδειάζει από νόημα, το «Προς την Ελευθερία» αντιτάσσει μια απλή, ισχυρή ερώτηση: τι επιλέγεις, όταν δεν έχεις τίποτα άλλο να χάσεις;
ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ
Στο βάθος της σκηνής, τάφοι ηρώων – του Μάρκου Μπότσαρη, του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, του Λόρδου Βύρωνα. Ανδρείκελα-μανεκέν σκορπισμένα περιμετρικά, ντυμένα με ρούχα της εποχής που αφαιρούνται σιγά-σιγά. Φωτισμός που αλλάζει ρυθμό ανάμεσα στον κόσμο της αφήγησης και στον κόσμο της δράσης. Και ο Πολυζωίδης – ο αφηγητής που κινείται ελεύθερα ανάμεσα στις εποχές, που παγώνει τον χρόνο για να μιλήσει στο κοινό, που μετατρέπεται σε μάρτυρα όσων καταγράφει.
Το σκηνικό δεν αναπαριστά τον πόλεμο –τον υπαινίσσεται. Τα κανονίδια ακούγονται τόσο τακτικά που έχουν γίνει αναπνοή. Η εξαθλίωση δεν αφηγείται – φαίνεται στα πρόσωπα. Η αγάπη δεν διακηρύσσεται – ζει σε μια αγκαλιά που κρατάει πολύ περισσότερο απ’ ό,τι χρειάζεται η σκηνή.
Κωνσταντίνος Κυριακού
«Η αγάπη εν καιρώ πολέμου έχει ιδιαίτερο βάρος· δεν είναι αδυναμία, ούτε πολυτέλεια – είναι αντίσταση.»
– Αναστάσιος Πολυζωίδης, Α΄ Πράξη
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Τίτλος: «Προς την Ελευθερία»
Συγγραφέας – Σκηνοθέτης: Κωνσταντίνος Κυριακού
Δραματουργική επεξεργασία: Κατερίνα Μπιλάλη
Σκηνικά – Κοστούμια: Κατερίνα Τσακότα
Πρωτότυπη μουσική: Άρτεμις Ματαφιά
Φωτισμοί: Λέων Εσκενάζη
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώτα Τσιότσκα
Κινησιογραφία: Στεφανία Γώγου
Φωτογραφίες: Φανή Τουμπουλίδου
Ηθοποιοί:
Κατερίνα Μπιλάλη, Κωνσταντίνος Κυριακού, Γιώργος Πασσάκος, Γιάννης Γιαραμαζίδης, Γιώτα Τσιότσκα
Παίζει και τραγουδάει ζωντανά η Άρτεμις Ματαφιά
Ακούγονται οι φωνές του Οδυσσέα Σταμούλη και της μικρής Μαρίας Γιαννακοπούλου
* Το θεατρικό έργο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «Δρόμων».
«Ελεύθεροι ζήσαμε. Ελεύθεροι πεθαίνουμε.»
– Δέσπω Δεληγιώργη, Γ΄ Πράξη
Σχόλια για αυτό το άρθρο