Σταμάτης Κραουνάκης: «Η δική μου Λυσιστράτη»

ΣχετικάΆρθρα

«Είσαι φάρος στην παραλία της ζωής μας» του λέω και μου απαντά: «Τρέμω με τόσα σκαλιά» και γελάμε κι οι δύο. Ξέρει ότι εννοώ φάρος για το φως που μας οδηγεί γιατί υπάρχει καθαρή επικοινωνία μεταξύ μας. Διότι ο Σταμάτης Κραουνάκης στιγμάτισε -και συνεχίζει- στιγμές της ζωής μας με μουσικό χαλί τα τραγούδια του. Απρόβλεπτος, ευφάνταστος, ανατρεπτικός, υπερταλαντούχος, ασυμβίβαστος και πάνω από όλα ανεξάντλητα δημιουργικός, πήρε την “Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη και την έκανε όπερα. Για δύο βραδιές που έγιναν sold out αμέσως, 12 και 13 Ιουνίου θα την δούμε στο Ηρώδειο, σε μουσική, κείμενο και σκηνοθεσία δική του και με θίασο που σπάνια πλέον βλέπουμε να συνυπάρχουν τόσα ταλέντα από πολλές γενιές στο θέατρο. Μια συνθετάρα όπως είναι ο Σταμάτης, θεωρώ ότι ξεπέρασε τον εαυτό του με την δική του Λυσιστράτη και το αποτέλεσμα θα είναι αριστουργηματικό. Στην αποκλειστική συνέντευξη που μου έκανε την τιμή να μου παραχωρήσει για το Cosmopoliti, μας μιλάει για τη νέα του δημιουργία.

«Η δική μου Λυσιστράτη είναι ένα πράγμα πολύ αλλιώς από αυτό που είναι το έργο το κανονικό. Μας έδωσε τα «όπλα» -κι ο μουσικός είχε πάρα πολλά «όπλα»- και εκεί που ταυτίζομαι με το έργο είναι συνταρακτικό τι γίνεται. Αλλά κι εκεί που φεύγω από το έργο και κάνω ένα βήμα ακόμα για να έρθει το έργο στο τι σημαίνει τώρα, όπως το τραγούδι στο τέλος της πρώτης πράξης που μας λέει η Λυσιστράτη, ποια είναι αυτή η γυναίκα, ένας μονόλογος που δεν υπάρχει στο πρωτότυπο. Η παράσταση αποτελείται από 40 σκηνές, είναι όπερα με ελάχιστα σημεία συνδετικής πρόζας, όπου χρειάζεται και η μουσική μια μικρή ανάσα. Τα format της όπερας που χρησιμοποιώ, είναι όλων των ειδών: θέατρο του Μπρεχτ, παραδοσιακή ιταλική όπερα, πεντοζάλι, χασάπικα, παλιά Αθήνα, λαϊκό μουρλοκομείο! Όλα αυτά βάλ΄τα σε ένα μουσικό μίξερ υπηρεσίας των ιδεών και βγαίνει η τωρινή Λυσιστράτη. Δεν έχει καμία σχέση με τη Λυσιστράτη του 1986 εκτός από τα τραγούδια που μείνανε και ζήσανε στο χρόνο και από την παλιά παράσταση αλλά και γιατί και η Άλκηστη Πρωτοψάλτη τα έζησε από τις παραστάσεις μας. Είναι τα απολύτως αναγκαία highlights που δεν θα μπορούσαν να λείπουν. Επειδή το κείμενο το ετοίμαζα πολλά χρονιά -είχα την ιδέα για την Λυσιστράτη μιούζικαλ από τη δεκαετία του ΄90- και το είχα δουλέψει πάρα πολύ, η μουσική σαν να ήταν έτοιμη μέσα μου. Κι όταν στρώθηκα να το γράψω, έφυγε νερό. Γούσταρα και ήξερα μέσα μου ότι ήταν η ώρα τώρα. Ήταν σαν να πήρα μια παραγγελία από ψηλά. Μία φωνή μου είπε κάν΄το τώρα. Έχει πολλές εκπλήξεις η παράσταση, έχει πάρα πολύ γέλιο αλλά και συγκίνηση –υπάρχουν σημεία που θα κλάψει ο κόσμος πολύ- και τα πολιτικά μηνύματα σε σχέση με τους πολέμους που είμαστε γύρω γύρω πόλεμοι, είναι σαν να γράφτηκε χθες».

Είναι ενθουσιασμένος με όλους τους συνεργάτες του στην παράσταση. Τον ρωτώ για τον Τakis: «Ένα μεγάλο αστέρι, ο Τakis έκανε σκηνικά και κοστούμια. Μου τον σύστησε ο Άγγελος Παπαδημητρίου για τη «Συνωμοσία των λουκουμάδων» που τον ήξερε από το Κιάτο που είναι ο τόπος καταγωγής τους. Μόλις είχε τελειώσει τη Rada και γνωρίζω ένα παιδί που είναι μες το ταλέντο. Μου έκανε κάποια παιδικά τότε, γινόμαστε κολλητοί, μετά βοηθούσε και στην Αθηναΐδα, παίρνει υποτροφία από το «Φίλοι του Μεγάρου Μουσικής» για το Λονδίνο και είναι πρώτο όνομα στην όπερα αυτή τη στιγμή εκεί. Tου είχα πει από παλιά, ότι θέλω να κάνω την Λυσιστράτη μιούζικαλ κι από τότε ξεκίνησε το μπίρι μπίρι και τώρα ήρθε η ώρα. Το εικαστικό περιβάλλον του Takis, συμπληρώνει τη θεατρική πανδαισία με μια σύγχρονη ματιά που συνομιλεί με το παρελθόν χωρίς να το εγκλωβίζει. Mία από τις πιο αστείες σκηνές του έργου, είναι που βλέπουμε τι έπαθε η γυναίκα με την κακή μόδα. Όταν ήρθαν τα κοστούμια μετά από μια κουραστική πρόβα, ήταν σαν να άνοιξε μια πόρτα και ήρθαν τα παιχνίδια. Τόση χαρά και τέτοιο χάι από όλους, ήταν σαν πάρτι».

-Ο θίασος πώς προέκυψε;

Η Ελένη Ουζουνίδου (Λυσιστράτη), ο Χριστόφορος Σταμπόγλης (Πρόβουλος) και τα παιδιά τα δικά μου, ο Χρήστος Γεροντίδης, ο Κώστας Μπουγιώτης, ο Γιώργος Στιβανάκης και ο Σάκης Καραθανάσης, ήταν δεδομένοι, τους είχα μιλήσει για όλο αυτό. Εκτός από αυτούς, ούτε ένας άνθρωπος δεν ήρθε κατόπιν ωρίμου σκέψεως. Ήταν σαν αυτοί οι άνθρωποι να είναι δεδομένοι, από μια άλλη δύναμη που μου έστριβε η βίδα και έλεγα: μωρέ θέλεις; Και γινότανε. Έγιναν όλα κάπως… Ο Κώστας Βενετσάνος ήρθε γιατί χρειαζόμουν έναν άνθρωπο να είναι ο παλιός Αθηναίος, να εκπροσωπεί αυτό. Την Δήμητρα Γαλάνη την ήθελα να κάνει αυτό το τραγούδι, λέει έναν ύμνο για την Αθήνα και κλείνει το α’ μέρος. Είναι εξαιρετική. Η Στέλλα Κρούσκα, Μυρίνη, θεά! Η Σοφία Κουνιά που κάνει την Κλεονίκη, δεν διανοείσαι. Η Αργυρώ Καπαρού, Λαμπιτώ, θεά! Κάνουν όλοι ερμηνειάρες! Ερμηνειάρες! Θέλω να πω για την Ελένη Ουζουνίδου, μου έκανε μεγάλο δώρο. Είχα μεγάλη στήριξη με τον τρόπο που συνεννοηθήκαμε με την πρωταγωνίστρια. Η Ελένη την ώρα που είναι σόλο, είναι σόλο και την ώρα που μπαίνει στο χορό, είναι χορός.

-Υπάρχει αγωνία για την παράσταση; Σκέφτεσαι να ξαναπαιχτεί και μετά το Ηρώδειο;

Είναι ώρες στην πρόβα που νιώθω ότι θα μας ξεπεράσει αυτό το πράγμα. Θα δείξει. Το βασικότερο από όλα, αυτή τη στιγμή όπως είναι η φάση, δεν έχει αγωνία για τον εαυτό της. Γλεντάνε όλοι, είναι κεφάτοι, αφού δεν βάζω πολύ πρόβα, για να είναι φρέσκο την ημέρα που θα παιχτεί. Κάνουμε πρόβες από το Φεβρουάριο άλλωστε. Αν είναι να έχει μοίρα πορείας θα ζητήσει μόνο του και θα γίνει, είμαι 100% σίγουρος γι΄αυτό που σου λέω. Πιστεύω ότι θα ζητήσει μόνο του. Με ακούς ήσυχο; Είμαι ήσυχος γιατί μου αρέσει. Θα γίνει αυτό που πρέπει. Πάντως η παράσταση θα ηχογραφηθεί κι αν όλα πάνε καλά, θα ανεβεί σε μία πλατφόρμα να μπορεί όποιος θέλει να την έχει, να αγοράζει το έργο. Υπάρχει και πρόγραμμα που το τύπωσε η Ένωση Συντακτών, είναι πάρα πολύ ωραίο, με όλο το κείμενο, με έναν εξαιρετικό ζωγράφο από τα Χανιά που έκανε πολύ ωραία πράγματα».

-Είπες ότι έχει συγκίνηση η παράσταση. Εσύ συγκινείσαι εύκολα;

Συγκινούμαι εύκολα πλέον αλλά ταυτόχρονα είμαι και πολύ κανίβαλος με τη συγκίνησή μου. Την ώρα που θα έρθουν τα δάκρυα, θα μου πω κι ένα «άντε σκάσε τώρα». Γιατί η συγκίνηση σκέτη δεν είναι χρήσιμη, κατρακυλάς σε ένα μελό άνευ λόγου. Όταν βέβαια έρθει το χοντρό το κλάμα, δεν το συγκρατώ. Μωρέ μεγαλώσαμε και είμαστε αλλιώς. Το τώρα μου, μ΄αρέσει πολύ. Λυπάμαι που δεν είχα βρει αυτόν τον Σταμάτη τον ήσυχο, 15 χρόνια πριν. Χάνουμε πολύ τον καιρό μας με αντιπαλότητες. Σε σέρνει εύκολα ο ψύλλος στο αλώνι, όπως λέω συχνά. Στην τραγωδία, την κωμωδία και στον εκκλησιαστικό λόγο, όσοι μπορούν να διαβάσουν απαλλαγμένα τα πράγματα από την ψαλμωδία, όλες οι απαντήσεις είναι εκεί. Ο Ιωάννης περιγράφει την ιστορία με τον Ιούδα με τρεις λέξεις: Και απελθών απήγξατο. Όλο το μέγα δράμα με τρεις λέξεις. Είμαστε σε μια ευλογημένη χώρα γεμάτη καλλιτέχνες, ποιητές, ωραίοι άνθρωποι, νέους καλλιτέχνες με τρομερή όρεξη, αστέρια και τώρα, την ώρα που συναντάω τα αληθινά μεγέθη μπροστά μου και καμαρώνω που κάποιοι από αυτούς είναι φίλοι μου, κάτι μου δίνει κουράγιο.

-Η γνώμη σου για το χρόνο ποια είναι;

Ο κόσμος σου δίνει το σήμα. Προσωπικά, το χρόνο δεν το λαμβάνω υπόψιν μου. Θεωρώ ότι ο χρόνος είναι μια αμετακίνητη έννοια, εκτός από τον κύκλο της ημέρας που ξημερώνει και βραδιάζει πάντα στον ίδιο το σκοπό που λέει και το τραγούδι και έχουνε κουρδίσει εδώ και χρόνια, όλη την ανθρωπότητα να μετράει το χρόνο. Δυστυχώς από πίσω είναι πάντα τα λεφτά. Όσο μπορεί το κάθε σπίτι και ο κάθε άνθρωπος, πρέπει να αντισταθούμε σε αυτή την κατάρρευση, ας είναι και προσωπικό. Δεν με ενδιαφέρει να γίνει ομαδικό. Ο καθένας από εμάς να πει, παιδιά εγώ δεν ψήνομαι, φτάνει. Απόσταση.

-Μετά την “Λυσιστράτη” τι ετοιμάζεις;

Θα κάνω μια σειρά ερωτικά ποιήματα με την Δήμητρα Γαλάνη ενός πολύ μεγάλου ποιητή, που δεν μπορώ να πω ακόμα ποιος είναι. Και θα γράψω μουσική και τραγούδια για το μονόλογο που έγραψε ο Σταμάτης Φασουλής και θα παίξει στο Υπόγειο στο Θέατρο Τέχνης τη νέα σεζόν. Είναι υπέροχος, γλαφυρός μονόλογος, έχει συγκίνηση και το χιούμορ του Σταμάτη. Μ΄αρέσει πολύ. Σκέφτομαι και το επόμενο έργο, δεν το έχω έτοιμο αλλά το σκέφτομαι.

-Τι θέλεις να κρατήσει ο κόσμος μετά το τέλος της παράστασης;

Αυτό το πάρα πολύ δύσκολο καλοκαίρι, κάτι να πάρει ο κόσμος που να του σηκώσει το θάρρος για τη ζωή του. Θέλω να βγουν από την παράσταση και να πουν αξίζει τον κόπο να προσπαθούμε. Η Ελλάδα είναι κάτι καλύτερο από αυτό που νομίζουμε.

Λυσιστράτη – Μια ξεκαρδιστική όπερα

Μουσική – Κείμενο – Σκηνοθεσία Σταμάτης Κραουνάκης • Συνεργάτες στο λιμπρέτο Λίνα Νικολακοπούλου (στίχοι τραγουδιών «Πάμε Κοπέλες», «Το Νήμα», «Χορικό της Συμφιλίωσης»), Γιώργος Χατζιδάκις, Λάκης Λαζόπουλος (στιχοι του τραγουδιού «Όλα γι’ αυτή την πόλη») • Συνεργάτρια στη σκηνοθεσία Μαριλένα Μόσχου • Σκηνικά – Κοστούμια Takis • Χορογραφία Θοδωρής Πανάς • Φωτισμοί Στέλλα Κάλτσου • Σύμβουλος θεατρολόγος Ευανθία Στιβανάκη • Εικαστικό σήμα παράστασης Κώστας Σπανάκης • Φωτογραφίες Σπύρος Πώρος • Επικοινωνία Δέσποινα Κραουνάκη • Ερμηνεύουν (με σειρά εμφάνισης) Λένα Ουζουνίδου Λυσιστράτη, Κώστας Μπουγιώτης Απόλλων κομπέρ, Σοφία Κουνιά Κλεονίκη, Έλενα Καφούρου Ινδή, Πένυ Ξενάκη Μπάμπουσκα Κορυφαία, Γεωργία Αμοργιαννιώτη Μινώικα, Αργυρώ Καπαρού Λαμπιτώ, Βενετία Καναβέλλη Μια κοπέλα, Γιώργος Στιβανάκης Θηβαία / Ένας ανάπηρος στρατιώτης, Κωνσταντίνος Τσονόπουλος Θηβαία / Βαγγέλας, Στέλλα Κρούσκα Μυρίνη, Χριστόφορος Σταμπόγλης Πρόβουλος, Χρήστος Γεροντίδης Κινησίας, Κώστας Βενετσάνος Ένας βέρος Αθηναίος, Σάκης Καραθανάσης Λαϊκός τραγουδιστής, Θεολόγος Παπανικολάου Ιεροψάλτης, Σπύρος Πινκερίδης Κήρυκας, Δήμητρα Γαλάνη Θεά Αθηνά, Μαριλένα Μόσχου Κουκλάρα της Αθήνας, Μαρία Παπαδοπούλου Κουκλάρα της Αθήνας • Μουσικοί επί σκηνής Δημήτριος Ανδρεάδης πιάνο, μουσική διεύθυνση, ενορχήστρωση, Δημήτρης Κικλής πλήκτρα, Γιώργος Ταμιωλάκης βιολοντσέλο, ευφώνιο, Λάμπρος Παπανικολάου κόντρα μπάσο, Θεολόγος Παπανικολάου βιολί, Κοσμάς Κοκόλης κιθάρα, μπουζούκι, Νίκος Κατσίκης σολίστ (μαντολίνο, ισπανικό λαούτο, μπουζούκι) • Παραγωγή Gr entertainment – Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου