Τα κεράσια στον Κολινδρό Πιερίας

ΣχετικάΆρθρα

Ο Κολινδρός είναι ιστορική κωμόπολη της Κεντρικής Μακεδονίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας, με μακρά γεωργική παράδοση. Μπορεί οι απαρχές της οργανωμένης φυλλοβόλας δενδροκομίας στη χώρα μας να πιστώνονται στη Νάουσα και το Ριζάρι Έδεσσας, κατά τη δεκαετία του 1920 αλλά οι αναφορές της αντίστοιχης δενδροκομικής οργάνωσης στην περιοχή του Κολινδρού ακολουθεί με διαφορά μικρότερης της δεκαετίας, οπότε μπορούμε να μιλάμε για μία από τις βαρύνουσες ιστορικά δενδροκομικές περιοχές της Ελλάδας.

Βάσει πληροφοριών από τους “συγκλητικούς” του Κολινδρού, τον Γεωπόνο κο Δημήτριο Χαραντώνη και τον Δενδροκόμο / Αμπελουργό κο Δημήτριο Κάνουρα (ο οποίος διαθέτει και φωτογραφικό ιστορικό αρχείο), μπορούμε να αναφέρουμε τα εξής συγκεντρωμένα ιστορικά πληροφοριακά δεδομένα:

Η κερασοκαλλιέργεια στην περιοχή του Κολινδρού ξεκινά από τη δεκαετία του 1930, με την καλλιέργεια των Κολινδρινών κερασιών (αναφέρονται από τότε ως “Πρώιμα Κολινδρού”), που ήταν κόκκινοι και γαλανοί (ωχροέρυθροι) πρώιμοι πληθυσμοί, πιθανόν επιλογές από άγρια άτομα από τα Πιέρια Όρη, οι απαρχές των οποίων βρίσκονται στον Κολινδρό.

Κόκκινος γενότυπος

Τα γαλανά κεράσια (ήταν δύο γενότυποι), που χρησιμοποιούνταν ως επικονιαστές των κόκκινων Κολινδρινών, είχαν καλύτερο μέγεθος αλλά μικρότερη εμπορική δυναμική. Χρησιμοποιούνταν κυρίως για την παρασκευή οικιακών σκευασμάτων (γλυκό κουταλιού). Ο ένας από τους δύο γενότυπους γαλανών όμως ονομάζονταν “Κριτσινογαλανά”, ήταν πιο τραγανόσαρκος και οι καρποί καταναλώνονταν ευχάριστα και ως νωποί.

Από τη δεκαετία του 1940, καλλιεργήθηκε ως επικονιάστρια ποικιλία και η όψιμη εγχώρια ποικιλία “Τραγανά Εδέσσης” (γνωστή τότε με τη συνώνυμη ονομασία “Ρούπκα”).

Τη δεκαετία του 1950 συντελούνται καθοριστικές εξελίξεις για την κερασοκαλλιέργεια του Κολινδρού:

· Ιδρύεται ο «Α.Σ. Κολινδρού» και αναλαμβάνει της εμπορία και διάθεση (στις αγορές Θεσσαλονίκης και Αθήνας) των Κολινδρινών κερασιών.

· Εισάγονται και εγκαθίστανται για καλλιέργεια οι παρόμοιας φύσεως με τα Κολινδρινά κεράσια ποικιλίες “Precoce della Marca” και “Precoce de Will”.

· Όλη η παραγωγή της περιοχής Κολινδρού διατίθεται με την επωνυμία “Πρώιμα Κολινδρού”.

Συνοψίζοντας, η γενετική προέλευση της εγχώριας ποικιλίας “Πρώιμο Κολινδρού”, μπορεί να ανάγεται στις εξής περιπτώσεις: α) στα “Κολινδρινά” κεράσια που προέρχονται από επιλογές άγριων πληθυσμών, β) στην ποικιλία “Precoce della Marca”, γ) στην ποικιλία “Precoce de Will” και δ) στην ποικιλία “Hative de Bale”, παρομοίων χαρακτηριστικών ποικιλία που αναφέρεται σε κάποιες πηγές αλλά δεν επιβεβαιώνεται από τους γνώστες της ιστορίας του Κολινδρού.

Στη δεκαετία του 1960 εξελίσσεται ένα γεγονός το οποίο θα αποδειχθεί αργότερα ιδιαιτέρως αρνητικό για τα “Πρώιμα Κολινδρού”. Εισάγεται για καλλιέργεια η επίσης πρώιμη αλλά μεγαλόκαρπη και εμπορικότατη ποικιλία “Bigarreau Burlat”, μαζί με τις επίσης εμπορικές “Van” και “B.S. Hardy Giant” ως επικονιάστριες ποικιλίες.

Τη δεκαετία του 1980 η κυρίαρχη καλλιεργούμενη ποικιλία της περιοχής ήταν η “B. Burlat”, εκτοπίζοντας το “Πρώιμο Κολινδρού”, μέχρι την εξαφάνισή του σήμερα.

Το Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων του Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων (ΕΛ.Γ.Ο. – ΔΗΜΗΤΡΑ), διατηρεί σήμερα στις συλλογές του στη Νάουσα άτομα (δένδρα) της ποικιλίας “Πρώιμο Κολινδρού”, κατόπιν συλλογής εγχώριου γενετικού υλικού που έγινε τη δεκαετία του 1980, στα πλαίσια ερευνητικού προγράμματος σε συνεργασία με τον διεθνή επιστημονικό οργανισμό I.B.P.G.R. (International Board for Plant Genetic Resources).

Τα αγρονομικά χαρακτηριστικά των διατηρούμενων ατόμων “Πρώιμο Κολινδρού” στο Τ.Φ.Ο.Δ.Ν. είναι: κόκκινη, μαλακόσαρκη, πρώιμη ποικιλία, με πρώιμη άνθιση (εποχής B. Burlat) και πρώιμη έως και υπερπρώιμη εποχή ωρίμανσης του καρπού (λίγες μέρες πριν ή μαζί με την B. Burlat). Ο καρπός είναι σφαιρικός, μαλακόσαρκος, με μέσο βάρος τα 4,8 γραμμάρια. Από αναλύσεις σε συνεργασία με το ΕΚΕΤΑ, βρέθηκε ότι τα S αλληλόμορφα γονίδια είναι S3S4. Σχηματίζει όμορφα, σουλουπωμένα δένδρα, γεγονός που παρουσιάζει γενετικό ενδιαφέρον για μελλοντικές διασταυρώσεις.

Η πρόταση του Τ.Φ.Ο.Δ.Ν. είναι ότι αξίζει να διατηρηθούν άτομα στην περιοχή καταγωγής της, καθότι είναι ποικιλία με ιστορική αξία, που ανέθρεψε γενεές αγροτών. Γενετικό υλικό (εμβολιοφόροι οφθαλμοί) μπορούν να παραχωρηθούν στους ενδιαφερόμενους από το Τ.Φ.Ο.Δ.Ν.