«Θήλεις Άγγελοι» στο «Σπίτι του Ελύτη» στην Πλάκα

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε την περιοδική ομαδική έκθεση «Θήλεις Άγγελοι» στο Μουσείο «Σπίτι του Ελύτη», στην Πλάκα. Η έκθεση αναδεικνύει το ζωτικό θηλυκό στοιχείο στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη, ως αρχετυπικό σύμβολο δύναμης και αναδημιουργίας. Στην έκθεση παρουσιάζονται 50 έργα ζωγραφικής και γλυπτικής, από τα οποία τα 20 είναι έργα του Οδυσσέα Ελύτη. Συμμετέχουν13 καλλιτέχνες, με έργα που συνομιλούν με το ποιητικό και εικαστικό σύμπαν του νομπελίστα δημιουργού. Χειρόγραφα, φωτογραφίες, ντοκουμέντα και βιβλία από τη συλλογή του ποιητή, πλαισιώνουν τα εκθέματα.

ΣχετικάΆρθρα

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της ανέφερε:

«Τα κορίτσια έχουν κραταιά και αδιαφιλονίκητη παρουσία στο έργο του Ελύτη, καθώς αποτελούν μία γονιμοποιητική, ονειρική παρουσία στο ποιητικό αλλά και στο εικαστικό έργο του: “Ίρις Μαρία Νεφέλη/ πράσινη στα μεγάλα καταστήματα των νεωτερισμών/ μενεξεδιά στα υπόγεια καφενεία/ κόκκινη στις κηδείες των φτωχών”, είναι τις μύριες μορφές που ο ποιητής δίνει στους θήλεις αγγέλους του. Άγγελοι τόσο γήινοι, όπως “Τα κορίτσια” των “Ανοιχτών Χαρτιών”: “Μια πέτρα, ένα φυτό, ένα κορίτσι, αν κατά βάθος έχουνε δική τους ζωή, ανεξάρτητη από την ταραχή ή την αταραξία της επιφάνειάς τους, ετούτο σημαίνει κιόλας ότι η Ποίηση, και γενικά η Τέχνη, μας δημιουργούν σφαλερά την εντύπωση ότι προσθέτουνε ή παραλλάζουνε ή ξεπερνούνε τη ζωή, ενώ, στην πραγματικότητα, δεν κάνουν παρά ν’ αποκαλύπτουν ένα μέρος, από τη βαθύτερη ουσία της, ή ν’ αποδίδουν, απλά και μόνο, με μιαν ένστικτη μιμητική ικανότητα, τη θαυμαστή λειτουργία της”. Το κορίτσι, όπως κάθε στοιχείο της φύσης, είναι στο έργο του Ελύτη το κλειδί για να ψαύσουμε ένα μέρος της ουσίας της ζωής. Η παρούσα έκθεση δεν αποτελεί μία εξαντλητική καταβύθιση στο ποιητικό σύμπαν του Ελύτη -άλλωστε πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό;- αλλά ένα ταξίδι στον διάλογό του με έργα και αναζητήσεις κορυφαίων εικαστικών, με τους οποίους μοιράζεται τον ίδιο θεματικό πυρήνα. Ο διάλογος, με ορισμένους από αυτούς, είναι νοητός και ανασυστήνεται εκ των υστέρων. Με άλλους, όμως, τους παρόντες εδώ σήμερα, ο διάλογος ήταν υπαρκτός. Κάποιους τους θαύμαζε, άλλους γνώριζε στενά και σε ορισμένους αφιέρωσε κείμενά του -για εκείνους που θα ανατρέξουν στο Επίμετρο των “Ανοιχτών Χαρτιών” και στα σχετικά του κείμενα».

Η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, διευθύντρια του Μουσείου, ανέφερε:

«Στόχος να εικονιστεί, μέσα από την ευαισθησία, το ξεχωριστό ιδίωμα του κάθε καλλιτέχνη, η έννοια του ζωτικού θηλυκού στοιχείου. Μια έννοια που στο έργο του ποιητή λειτουργεί αρχετυπικά, που εικονίζεται με τρυφερότητα, αφαίρεση αλλά και με τη χρωματική ρώμη του Ελύτη, ενώ συχνά στα γραπτά του παίρνει τις πολλές όψεις μιας αρχέγονης δύναμης. Τα κορίτσια, τα αγγεία των μυστηρίων του Άξιον Εστί, ένα κορίτσι οξύ, αληθινή απειλή του μέλλοντος η Μαρία Νεφέλη, ανεμόεσσα η κόρη του Ημερολογίου και θεούλα με τη μώβ κορδέλα, κορίτσι βενέτικο, αλλά και θεά Φυτώ, στις πιο πνευματικές αποτυπώσεις, το κορίτσι αποτελεί ένα αισθητικό σύμβολο ακατάβλητης δύναμης, αθωότητας, απλών συμπυκνωμένων αισθήσεων, θαυμαστής σύμπτυξης ετερόκλητων στοιχείων, μεταμόρφωσης και αναδημιουργίας της ζωής».

Ο επιμελητής της έκθεσης, Τάκης Μαυρωτάς, δήλωσε:

«Η θεματική έκθεση “Θήλεις Άγγελοι” εκφράζει το πολλαπλό μας χρέος απέναντι στην πνευματική και καλλιτεχνική παρακαταθήκη του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη. Πενήντα μικρά και μεγάλα έργα ζωγραφικής και γλυπτικής προσεγγίζουν εκείνη τη γυναικεία μορφή, η οποία με το χέρι του ζωγράφου ή του γλύπτη μνημειώνει τον έρωτα για το ωραίο φύλο. Κόρες και γυναίκες, που δυναμώνουν την πεποίθηση ότι αποτελούν τη στέρεα βάση της αντίληψης του κόσμου μας. Πρόκειται για ένα οικείο περιβάλλον αισθήσεων, με σχηματοποιημένες απεικονίσεις τρυφερών μορφών στον χώρο της χαράς και του πάθους, απόμακρων από το πένθος και τη φθορά. Είναι σαν οι δημιουργοί τους να ακούν τον στοχασμό του Πετράρχη: “Ξέρω ν’ ακολουθώ σαν φεύγω να γλιτώσω απ’ τη φωτιά μου, παγώνω όταν τη βλέπω σαν λείπει, ο πόθος μου φλογίζει”».

Εκτός από έργα του Οδυσσέα Ελύτη, εκτίθενται έργα των Henri Matisse, Henri Laurens, Γεράσιμου Στέρη, Χρήστου Καπράλου, Γιάννη Τσαρούχη, Ορέστη Κανέλλη, Γιώργου Μαυροΐδη, Γιάννη Μόραλη, Γιώργου Σικελιώτη, Κώστα Πανιάρα, Αλέκου Φασιανού, Θόδωρου Παπαγιάννη και Αλέξη Βερούκα.

Στα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας του, το Μουσείο έχει υποδεχθεί 13.000 επισκέπτες, 1.500 μαθητές, ενώ 2.500 θεατές έχουν παρακολουθήσει τις 42 εκδηλώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο χώρο.