ΤΩΡΑ |
Λίγες παρουσίες διαθέτουν εκείνη τη σπάνια χάρη να φωτίζουν τη σκηνή πριν ακόμη ακουστεί ο πρώτος λόγος ή η πρώτη νότα. Η Υακίνθη Λάγιου ανήκει στη σπάνια κατηγορία καλλιτεχνών που ενώνει την υψηλή καλλιέργεια με τη βαθιά ευαισθησία , την πνευματικότητα με την καλλιτεχνική αλήθεια και την τρυφερότητα με το εκτυφλωτικό φως της ψυχής της. Είναι ένας άνθρωπος με ήθος, αισθητική, ευγένεια και εσωτερική λάμψη, μία παρουσία που τιμά το ελληνικό θέατρο και τον πολιτισμό. Το ”Άη Λαός” Τρωάδες του Ευριπίδη, δεν είναι απλώς μία εμβληματική παράσταση. Είναι μια μυσταγωγία της μνήμης, ένα συγκλονιστικό μουσικό θεατρικό έπος, όπου η αθάνατη μουσική του Ζακύνθιου μουσικοσυνθέτη Δημήτρη Λάγιου, οι ποιητικοί στίχοι του Μιχάλη Μπουρμπούλη και ο αιώνιος λόγος του Ευριπίδη συνυπάρχουν σε μία σπάνια δραματουργική σύνθεση. Ο Στέλιος Βραχνής( σύλληψη-σκηνοθεσία) με τόλμη, καινοτομία, βαθιά γνώση και σπουδαία θεατρική έμπνευση, δημιουργεί ένα έργο που υμνεί τη δημοκρατία, το δίκαιο, τη μνήμη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ένα σκηνικό ρέκβιεμ που συγκλόνισε κοινό και κριτικούς με τις διθυραμβικές του αποδοχές.
Η Υακίνθη Λάγιου δεν ανεβαίνει στη σκηνή μόνο ως κόρη του αείμνηστου Δημήτρη Λάγιου- δυστυχώς τον έχασε σε ηλικία πέντε χρόνων. Ανεβαίνει ως άξια συνεχίστρια μιας σπουδαίας μουσικής παρακαταθήκης, μεταφέροντας με σεβασμό, συγκίνηση και προσωπική καλλιτεχνική ταυτότητα το έργο τού πατέρα της στις νεότερες γενιές. Η ερμηνεία της γίνεται προσευχή, μνήμη και βαθιά κατάθεση ψυχής, ιδιαίτερα στα τραγούδια που σφράγισε η μυθική Σωτηρία Μπέλλου. Με λόγο εμβριθή και άψογη χρήση της ελληνικής γλώσσας, η ίδια υπενθυμίζει ότι η τραγωδία δεν είναι μοιρολατρεία, αλλά η ανώτερη παιδαγωγία του ανθρώπου: η τέχνη που μας μαθαίνει να αντικρίζουμε τον πόνο και το θάνατο, με αξιοπρέπεια , αλήθεια και φως. Και ίσως αυτό το φως να είναι το μεγαλύτερο χάρισμά της- ένα φως που αγγίζει τον θεατή και μένει μέσα του πολύ μετά την αυλαία. Πραγματικά τέτοιους φωτεινούς ανθρώπους με τόση ποιότητα, ανθρωπιά και πνευματικό ανάστημα, έχει ανάγκη το ελληνικό θέατρο. Και η Υακίνθη Λάγιου, αποτελεί μία από τις πιο ελπιδοφόρες και πολύτιμες παρουσίες της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας!
Άη Λαός: Πότε αρχίζει πραγματικά το έργο; Και πότε τελειώνει πραγματικά; Απόηχος του δικαίου της δημοκρατίας, της ανθρώπινης μοίρας, του ανθρώπινου αγώνα και της τραγωδίας.
Βραχνής Στέλιος: Καινοτόμος. Η παιδεία του, τα ακούσματά του, η αισθητική του, οι εμπειρίες του, οι μνήμες του, η ευαισθησία του, ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Κυρίως όμως, ο τρόπος που έχει μάθει να ακούει τη σιωπή.
Γονείς: Η μανούλα μου και ο κόσμος όλος! Όσο για τον πατέρα μου… μου έλειψε η παρουσία του. Δεν τον έζησα… Κι όμως, κατάλαβα γιατί είμαι ένας τόσο παθιασμένος σπόρος. Ο ερωτισμός τους ήταν μια έκσταση μέσα στον ασίγαστο πόθο και η δημιουργία δονούνταν από την ίδια εσωτερική τους ορμή.
Δραματουργικός άξονας : Η Εκάβη γίνεται το πρόσωπο μέσα από το οποίο συμπυκνώνεται ο πόνος μιας ολόκληρης πόλης. Το Θήτα του Θανάτου γίνεται Θήτα της Θυσίας, από την απώλεια προς την επιβίωση, τη μνήμη και την αντίσταση. Δεν είναι πια ο πόλεμος. Είναι αυτό που απομένει στον άνθρωπο όταν ο πόλεμος έχει τελειώσει. Όπως γράφει ο Λιαντίνης, η αρχαία τραγωδία δεν είναι μοιρολατρική, είναι η ύπατη οδηγία βίου, που διδάσκει στον άνθρωπο πώς να αντικρίζει τον θάνατο με αξιοπρέπεια και ρεαλισμό.
Ευριπίδης : «Όποιος πιστεύει αλλά και δεν πιστεύει στο Θεό, έχει μέσα του ζωντανό το νόμο της φύσης. Είναι ο άνθρωπος της γης, που καθώς βρίσκεται ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, αγωνίζεται να κατανοήσει το νόημα της ύπαρξης του μέσα στο σύμπαν» Δημήτρης Λιαντίνης
Ζωή : Αυτό που ζούμε είναι ένας πόλεμος. Είναι καιρός να εγκαταλείψουμε τον κόσμο των πολιτισμένων και τη λογική του Διαφωτισμού. Κρυφά ή φανερά, είναι απαραίτητο να γίνουμε εντελώς διαφορετικοί ή θα πάψουμε να υπάρχουμε.
Ήττα: Η ήττα δεν προηγείται του αγώνα. Πριν από κάθε ήττα υπάρχει η προσπάθεια, η αντίσταση ενός γυμνού ανθρώπου που στέκεται απέναντι σε αυτό που μοιάζει παντοδύναμο.
Θέατρο : Την αγάπη μου για το θέατρο την έμαθα μέσα από τον πατέρα μου. Ήμουν ακόμα μωρό που με έπαιρνε μαζί του στις παραστάσεις. Εκείνος κρατούσε το εισιτήριο κι εγώ περνούσα μαζί του την πόρτα του θεάτρου. Δεν θυμάμαι, αν τότε καταλάβαινα τι έβλεπα. Θυμάμαι όμως πως το θέατρο μπήκε στη ζωή μου μαζί με εκείνον.
Ιστορία : Είναι οι βαθιές ρίζες μας. Μας δείχνει την εγκατάλειψη, την απώλεια και την ανθρώπινη μοίρα, αλλά ταυτόχρονα μάς θέτει απέναντι στο τι επιλέγουμε να είμαστε όταν όλα έχουν καταρρεύσει. Η καλοσύνη, η κατανόηση και η αλληλεγγύη να είναι οι πιο ουσιαστικές μορφές πολιτισμού. Οι νίκες δεν είναι τόσο διδακτικές όσο οι ήττες. Αυτές είναι που μας βάζουν τα μεγάλα διλήμματα.
Κληρονομιά πολιτιστική : Δεν είναι μια κληρονομιά που απλώς διαφυλάσσουμε αλλά μια ζωντανή παρακαταθήκη που αναγεννιέται κάθε φορά που την ξαναδιαβάζουμε, την ξαναερμηνεύουμε και την κάνουμε ξανά βίωμα μας. Είναι η συμπεριφορά μας.
Λάγιος Δημήτρης : Στοργικός πατέρας, που ήθελε να προλάβει να μου μάθει τόσα πολλά, σαν να διαισθανόταν πως ο χρόνος δεν θα του το επέτρεπε. Ένας αιρετικός, μα ταυτόχρονα αρμονικός άνθρωπος. Ένας αιώνιος μαθητής, που μου έλεγε «Να ονειρεύομαι».
Μουσικοθεατρική παράσταση – τραγούδι : Στην αττική τραγωδία ο λόγος γινόταν μουσική, η μουσική γινόταν τραγούδι, και το σώμα του Χορού έδινε μορφή στο συλλογικό πόνο. Η δημιουργική πρόταση του Στέλιου Βραχνή συνομιλεί με το «ρυθμό της φύσης που είναι αθάνατος».
Νους : Μου έρχεται πρώτα η λέξη «πόνος». Κάπου άκουσα πως η φράση συνδυάζει έννοιες από τη νευροβιολογία του πόνου (Θεωρία της Πύλης), την ψυχολογία και την πνευματική αναζήτηση. Γιατί μέσα από την οδύνη ο άνθρωπος αφυπνίζεται, επιστρέφει στο εδώ και τώρα και έρχεται αντιμέτωπος με τον ίδιο του τον εαυτό…
Ξένοι : Όλοι είμαστε ξένοι. Ξένοι με τον εαυτό μας. Ξένοι με τους διπλανούς μας. Εκεί, όπου ο τόπος γίνεται άτοπος, το πέρασμα αξεπέραστο και το πουθενά επίμονο.
Όνειρα καλλιτεχνικά : Η ζωή είναι από μόνη της ένα όνειρο και χρειάζεται να την ευγνωμονούμε κάθε μέρα. Είναι, όμως, και ένας διαρκής αυτοσχεδιασμός. Αυτό είναι το όνειρό μου: να μπορώ να αυτοσχεδιάζω ελεύθερα, χωρίς να φοβάμαι την κρίση, χωρίς να χρειάζεται όλα να έχουν από πριν έναν προορισμό ή να είναι όλα τακτοποιημένα και ευθυγραμμισμένα. Αφήνω χώρο στο απρόσμενο. Κι αν με καλέσει η ζωή, η τέχνη ή ένας συνταξιδιώτης που θέλει να συμπορευτούμε για λίγο σε αυτό το ταξίδι, θα είμαι εκεί.
Πόλεμοι : Και ο πόλεμος συνεχίζεται…
Ρέκβιεμ : Για μένα δεν είναι μόνο μια νεκρώσιμη ακολουθία, αλλά μια τελετουργία μνήμης απέναντι στη φθορά του κόσμου. Είναι ο θρήνος για έναν κόσμο που χάνεται και ταυτόχρονα η προσδοκία της αναγέννησής του. Το ρέκβιεμ ξεκινά ως κραυγή πένθους και μέσα από την τελετουργία, να μετατρέπεται σε γιορτή της ζωής.
Στίχοι (Μιχάλης Μπουρμπούλης) : Ποιητής και Φιλόσοφος. Μακάρι να ήμουν ένα μικρό πουλί στο παραθύρι του ανεμόμυλού του, να φωλιάζω εκεί σιωπηλά και να τον κοιτώ καθώς σκύβει πάνω στο χαρτί, χαμένος στις σκέψεις του, να γράφει.
Τρωάδες : Γιώτα Φέστα, Ιωάννα Πηλιχού, Άλκηστις Αγγελοπούλου, Σοφία Γιολδάση, Πέλια Γιαννουλάτου, Ελένη Δημοπούλου, Μαρία Κατηρτζίδου, Δήμητρα Ζαχαριάδου, Ηρώ Σαλάκου, Μαίρη Λιόλιου, Μυρτώ Χαλέμη και οι Ταλθύβιοι : Απόστολος Λινάρδος, Αλκιβιάδης Στασινός, Οδυσσέας Πετράκης και Δημήτρης Μαρκόπουλος.
Υπερπέραν : Εκεί που θα συναντηθούμε ξανά, όλοι μαζί!
Φωνή : Μόνο ψυχή… Αγαπώ τους ανθρώπους που είναι παθιασμένοι όταν τραγουδούν σε τόνους παράφωνους, γιατί εκεί μπορεί να υπάρχει κάτι αληθινό, κάτι που δεν μπορεί να το δώσει η τεχνική από μόνη της. Μου έρχεται στο νου ο συνθέτης Allan Pettersson, που έλεγε «Η μουσική στο έργο είναι η ίδια η ζωή, με τις ευλογίες και τις κατάρες της…».
Χορός (τραγωδίας) : Ένα σώμα που κινείται, αναπνέει, τραγουδά και πάσχει, που κουβαλά τη μνήμη, τον πόνο, την αγωνία, αλλά ακόμη και την ελπίδα. Με ρυθμό και άρρυθμο, με σιωπή και κραυγή, προσπαθεί να ακουστεί ο άνθρωπος μέσα στο χάος. Ο Χορός είναι η ίδια η ανάσα της τραγωδίας!
Ψυχή : Αντίληψη, σκοτάδι και φως, μαύρο και γκρίζο, μέσα στη γενναιοδωρία και την αγριότητα της ανθρώπινης ψυχής…
Ωραίες δουλειές : Μακάρι όλοι μας να βρίσκαμε τις ‘ωραίες δουλειές’ και όχι απλώς δουλειές… Μια ευχή που θέλω να κάνω, ως άνθρωπος, είναι να βρούμε όλοι μας αυτό που πραγματικά επιθυμούμε.
Σχόλια για αυτό το άρθρο