ΤΩΡΑ |
Με αφορμή την ελληνική πρεμιέρα του σκηνοθετικού της ντεμπούτου In-I in Motion στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, πραγματοποιήθηκε ανοιχτή συζήτηση με τη σπουδαία Γαλλίδα σταρ Ζιλιέτ Μπινός, με τίτλο «Μπροστά και πίσω από την κάμερα: Το σκηνοθετικό μου ντεμπούτο στο Ντοκιμαντέρ». Τη συζήτηση συντόνισε ο Επικεφαλής Προγράμματος του Φεστιβάλ Γιώργος Κρασσακόπουλος. «Είναι μεγάλη τιμή να σας έχουμε εδώ. Έχετε παρευρεθεί και σε προηγούμενη διοργάνωση, όμως είναι η παρθενική σας εμφάνιση με την ιδιότητα του δημιουργού και το πρώτο σας τέτοιου είδους εγχείρημα γενικότερα. Παρακολουθώντας κανείς το ντοκιμαντέρ διαπιστώνει πως πρόκειται για ένα πραγματικό έργο τέχνης. Πιστεύω πως όλη η μαγεία του έγκειται στο γεγονός πως μεταδίδει μια αλήθεια. Εμπεριέχει μια ειλικρίνεια, κι αυτό έρχεται σε πλήρη συνάφεια με την ιδιοσυγκρασία σας» τόνισε ο Γιώργος Κρασσακόπουλος, καλωσορίζοντας τη λαμπερή προσκεκλημένη του Φεστιβάλ στην κατάμεστη αίθουσα Τζον Κασσαβέτης.
Από την πλευρά της, η Ζιλιέτ Μπινός στάθηκε στη βαθιά, συχνά σκοτεινή αλλά συγχρόνως λυτρωτική, εσωτερική διαδικασία που συνοδεύει την υποκριτική, περιγράφοντας πώς η τέχνη λειτουργεί για την ίδια ως δίοδος αυτογνωσίας. «Ως ηθοποιός καλείσαι καθημερινά να σταθείς με ειλικρίνεια όχι μόνο απέναντι στον εαυτό σου αλλά και απέναντι στην ανθρωπότητα συνολικά. Έρχεσαι αντιμέτωπη με τους δαίμονές σου, κοιτάζεις το σκοτάδι σου, το υποσυνείδητό σου. Μέσα από βιβλία διαπίστωσα πως αυτές οι πτυχές μας ταυτίζονται –σε μεγάλο βαθμό– με αυτό που αποκαλούμε θηλυκότητα. Πρόκειται για μια διαδικασία μέσα από την οποία βγαίνεις καλύτερος άνθρωπος, πιο καθαρός. Γι’ αυτό κι αγαπώ την υποκριτική, γιατί με βοηθά να κατανοήσω ποια είμαι και ποιος είναι ο λόγος που βρίσκομαι εδώ. Τέτοιου είδους συνειδητοποιήσεις συμβάλλουν στο να αποβάλλει κανείς τον φόβο και σταδιακά να ανακαλύψει τον δρόμο του».
Μιλώντας για τη δική της διαδρομή και την ανάγκη καλλιτεχνικής εξέλιξης που τη συνοδεύει, η ηθοποιός αναφέρθηκε στη επιθυμία της να σκηνοθετήσει. «Πάντα ονειρευόμουν πως μια μέρα θα σκηνοθετούσα, κι αυτό πήγαζε από την ανάγκη μου να εξελιχθώ. Υπήρχε άγνοια από την πλευρά μου γύρω από πολλές πτυχές αυτής της διαδικασίας, και όταν τελικά με προσέγγισαν οι παραγωγοί και στήριξαν την ιδέα ένιωσα πώς, ίσως, τελικά, να ήταν γραφτό» δήλωσε, συμπληρώνοντας πως «πολλές φορές θέλεις απλώς να μείνεις σπίτι με τις πιτζάμες σου, αλλά η προοπτική της έκθεσης στον κόσμο και σε όσα συμβαίνουν εκεί έξω είναι που σε παρακινεί να δημιουργήσεις. Στη δική μου περίπτωση τουλάχιστον δεν πρόκειται για συνειδητή επιλογή, απλώς προσπαθώ να ακούω και να ακολουθώ τις προκλήσεις που προκύπτουν στην πορεία». Αναφορικά με την πηγαία της ανάγκη να μοιράζεται, κάτι που όπως σχολίασε ο Γιώργος Κρασσακόπουλος εκφράζεται και μέσα από το ντοκιμαντέρ της, η ίδια τόνισε: «Το μοίρασμα δημιουργεί ζεστασιά, χτίζει κοινότητες, σε κάνει να νιώθεις λιγότερο μόνη και να βιώνεις περισσότερη αγάπη. Δίνει νόημα στην ύπαρξη και δεν υπάρχει κάτι καλύτερο από αυτό».
Ανατρέχοντας στην εμπειρία της δημιουργίας του ντοκιμαντέρ, η Μπινός περιέγραψε τη σύνθετη συναισθηματική διαδρομή της διαδικασίας. «Θα μπορούσα να κάνω μια διαφορετική ταινία για κάθε διαφορετική συναισθηματική κατάσταση που βίωσα στη διάρκεια της παράστασης. Μία για όλα τα αστεία που συνέβησαν, μία για τις εντάσεις, και πάει λέγοντας. Προσπάθησα να μπω στη θέση των θεατών, και στην αρχή ήταν δύσκολο γιατί παλεύεις να τους κερδίσεις. Υπήρχε πολλή συγκεχυμένη πληροφορία, αλλά την ίδια στιγμή είχα στο μυαλό μου τα λόγια της Σούζαν Μπάτσον “ξεκίνα από το συναίσθημα, αλλά χωρίς να το εκβιάσεις”» υπογράμμισε η Ζιλιέτ Μπινός, συμπληρώνοντας πως η επαφή με το συναίσθημα βρίσκεται στην ουσία κάθε καλλιτεχνικής δημιουργίας. «Σε έναν κόσμο που συχνά φαντάζει τρομακτικός, αρκεί να γίνουμε δημιουργικοί. Δεν είναι πάντα εύκολο να έρθουμε σε επαφή με αυτό το κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης γιατί απαιτεί να αφεθούμε, να χάσουμε τον έλεγχο. Κάθε μορφή καλής τέχνης, όμως, πηγάζει ακριβώς από εκεί».
Αναφερόμενη στη συνεργασία της με σπουδαίους σκηνοθέτες στην καριέρα της, η Ζιλιέτ Μπινός τόνισε πως η σπουδαιότερη διδαχή της αφορά τη διατήρηση της αυθεντικότητας. «Να είσαι ο εαυτός σου και να εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου. Δεν υπάρχει λόγος να προσποιείσαι. Είναι σημαντικό και συνάμα δύσκολο γιατί οι επιρροές που έχουμε είναι ποικίλες. Μέσα από τις αναφορές που συλλέγουμε ανά τα χρόνια, έχει σημασία να καταφέρουμε να διακρίνουμε τι είναι αυτό που μας ταιριάζει και τι όχι και, υπό αυτό το πρίσμα, να επιλέξουμε εάν θα το ενσωματώσουμε ή όχι στη δουλειά μας. Οφείλουμε να διατηρήσουμε τη διαφορετικότητά μας» υποστήριξε. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, το ντοκιμαντέρ In-I in Motion που αποτυπώνει το δημιουργικό της ταξίδι προέκυψε σε μεγάλο βαθμό από την επιθυμία της να έρθει αντιμέτωπη με την αβεβαιότητα. Μια διαδικασία που την ώθησε να έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με τους φόβους και τις αδυναμίες της. «Ο φόβος δεν είναι κάτι που μπορείς ποτέ να αποβάλεις ολοκληρωτικά. Αλλά μπορείς να τον αποδεχτείς, κι όταν συμβεί αυτό σε μεταμορφώνει» εξήγησε.
Αναφορικά με το μοντάζ, η Ζιλιέτ Μπινός παραδέχτηκε πως αποτέλεσε μία από τις πιο απαιτητικές για την ίδια διαδικασίες. Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με έμπειρους μοντέρ ανέφερε πως πολλές από τις αποφάσεις που λαμβάνονται παραμένουν βαθιά προσωπικές. «Υπάρχουν στιγμές που αισθάνεσαι όπως μέσα σε μια σχέση. Με τον μοντέρ σου κινείστε παράλληλα, αλλά στο τέλος της ημέρας η πραγματική επιλογή έγκειται σε σένα. Υπήρχαν σκηνές που λάτρεψα, αλλά χρειάστηκε τελικά να αφαιρεθούν, προκειμένου να μείνουμε πιστοί στη δομή και στον ρυθμό της ταινίας. Υπάρχει ένα ορισμένο πλαίσιο όταν καλείσαι να πάρεις αποφάσεις». Σκοπός της ήταν να συνθέσει μια ταινία που θα αποτύπωνε τη βιωματική της εμπειρία και, όπως επεσήμανε, υπήρχαν στιγμές στο δημιουργικό ταξίδι που αισθανόταν να χάνεται. «Το να αφήνεις τον εαυτό σου να χαθεί σου επιτρέπει να μάθεις να εμπιστεύεσαι. Πρόκειται για ένα μονοπάτι που καμιά φορά είναι δύσκολο να διασχίσεις. Συχνά όμως, όταν νιώθεις πως βρίσκεσαι σε αδιέξοδο ξεκινά κάτι καινούργιο, και εκεί ακριβώς έγκειται η ευτυχία της ύπαρξης».
Επίσης, η πολυβραβευμένη και διάσημη ηθοποιός τοποθετήθηκε ως προς τη διττή της ιδιότητα στο ντοκιμαντέρ In-I In Motion, όπου είναι συγχρόνως το πρόσωπο που κινηματογραφείται αλλά και η σκηνοθέτρια. «Δεν ήμουν ποτέ πίσω από την κάμερα, ήμουν πάντα από μπροστά. Είχα το προνόμιο να κινηματογραφηθώ από την αδερφή μου, μια επαγγελματία με σπουδαία εμπειρία, και τελικά χρησιμοποίησα το υλικό που μου παρείχε εκείνη για να συνθέσω την ταινία. Παρ’ όλα αυτά, κλήθηκα να φροντίσω για την αυθεντικότητα των όσων συνέβησαν μέσω του μοντάζ. Υπήρχε ένα περιστατικό, για παράδειγμα, όπου η μοντέρ μου έφτιαξε μια πολύ όμορφη σκηνή, η οποία όμως δεν αποτύπωνε την πραγματικότητα. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο επέμεινα να την αφήσουμε εκτός της ταινίας» επεσήμανε, προσθέτοντας πως η αναζήτηση της αλήθειας κατέχει πάντα κεντρικό ρόλο στην καλλιτεχνική της έκφραση. «Είναι το κλειδί για κάθε μορφή δημιουργίας. Με ενδιαφέρει να εκθέτω ένα κομμάτι του εαυτού μου μέσα από την τέχνη είτε πρόκειται να φτάσει σε ένα ευρύ κοινό είτε όχι».
Ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, η Ζιλιέτ Μπινός σχολίασε: «Πιστεύω ότι ο ευρωπαικός κινηματογράφος είναι εκπληκτικά πλούσιος. Οι διαφορές μας είναι η δύναμή μας. Αυτές μας ενώνουν». Η Ζιλιέτ Μπινός απέτισε, επιπλέον, φόρο τιμής στον θρυλικό ντοκιμαντερίστα Φρέντερικ Γουάιζμαν, που πρόσφατα έφυγε από τη ζωή. «Θεωρώ τους ντοκιμαντερίστες πραγματικούς πολεμιστές. Παλεύουν για την επιβίωσή τους. Είναι δύσκολο να βγάλουν χρήματα, κι όμως χωρίς τη δουλειά τους θα είχαμε πολύ πιο περιορισμένη γνώση της αλήθειας αυτού του κόσμου».
Σχόλια για αυτό το άρθρο