Αχινός: Και τον τρως και τον πατάς

Ο αχινός είναι ένα από τα μακροβιότερα πλάσματα της γης. Ζει στη λάσπη του βυθού ή σε μέρη με φύκια ή επάνω σε βράχους, σε μικρό σχετικά βάθος. Χαρακτηριστικό του είναι τα μακριά του αγκάθια, με τα οποία κινείται, ενώ για την κίνησή του χρησιμοποιεί και βαδιστικούς ποδίσκους, που έχουν σχήμα σωλήνα. Εχθροί του είναι οι αστερίες, τα χέλια και άλλα ζώα με τα οποία τρέφεται.

ΣχετικάΆρθρα

Υπάρχουν γύρω στα 700 είδη αχινών, από τα οποία αρκετά είναι εδώδιμα και αποτελούν αλιεύματα. Στη μέση της κοιλιάς βρίσκεται το στόμα, όπου το ζώο φέρει μασητική συσκευή, με πέντε δόντια, ώστε να τεμαχίζει την τροφή του. Τα μάτια και οι ποδίσκοι του δεν φαίνονται. Από τους πόρους της κοιλιάς του προβάλλουν και οι ποδολαβίδες, τα οποία είναι εξαρτήματα που μοιάζουν με κλωστές, τα οποία χρησιμεύουν στον καθαρισμό του κέλυφους και στην άμυνα του ζώου. Τα αρσενικά με τα θηλυκά δεν διαφέρουν. Η γονιμοποίηση του θηλυκού γίνεται από τα γεννητικά προϊόντα που βγάζει μέσα στο νερό το αρσενικό. Τα αβγά επίσης τα γεννούν μέσα στο νερό. Το μέρος που τρώγεται είναι οι γεννητικοί αδένες του, όπου βρίσκονται και τα αβγά του, οι οποίοι αποτελούν και αφροδισιακό φαγητό (χαβιάρι). Οι αχινοί τρώγονται κυρίως ωμοί ή βραστοί (αχινόσουπα), κατατάσσονται στα θαλασσινά και θεωρούνται νηστίσιμοι. Απαραίτητα όταν σερβίρεται αχινός ωμός θα πρέπει να συνοδεύεται με λεμόνι ή ξύδι.

Μαρτυρίες για κατανάλωση αχινού στην Ελλάδα, υπάρχουν από το 3.000 π.Χ. και από το 1792 ήταν γνωστό σαν εµπορεύσιµο είδος. Στην αρχαία Ελλάδα η χρήση του ως ξεχωριστό έδεσμα ήταν ευρεία. Παράλληλα αποτελούσε ιδανικό φάρμακο για αρκετές παθήσεις όπως η ψώρα, διάφορα έλκη, υπερσαρκώματα κ.α.
Στη ρωμαϊκή αρχαιότητα, ο αχινός λατρεύτηκε τόσο που υπάρχουν πολυάριθμες αναφορές του στις περιγραφές των πολυσυζητημένων ρωμαϊκών συμποσίων, με διάφορες παραλλαγές, ωμό, μαγειρεμένο ή σε σάλτσες. Σήμερα τον απολαμβάνουμε ωμό με λεμόνι, τρόπος που φαίνεται να είναι και ο καλύτερος και αυτός που αναδεικνύει την αρμύρα της θάλασσας ή βραστός, ως σούπα ή ως συστατικό σε μακαρονάδες.

Οι αρσενικοί αχινοί δεν είναι βρώσιμοι. Είναι κατάμαυροι, έχουν μεγάλα αγκάθια και μεγαλύτερο χνούδι μπροστά στο στόμα τους, λέγονται δε συχνά “οβραίοι.” Οι θηλυκοί έχουν διάφορες αποχρώσεις του μαύρου -συχνά δυσδιάκριτες με το έντονο φως- μικρότερα αγκάθια και μας δίνουν τα υπέροχα αβγά του.

Αν πατήσετε αχινό:

-Καθαρίστε την περιοχή με λίγο οινόπνευμα ή οξυζενέ, για να αποφύγετε περαιτέρω μολύνσεις. Αν δεν διαθέτετε, καθαρίστε την περιοχή με λίγο νερό (κατά προτίμηση ζεστό, γιατί βοηθά στην απομάκρυνση των αγκαθιών).

-Επαλείψτε με λάδι, στα σημεία της επιδερμίδας που έχουν μπει τα αγκαθάκια. Χρησιμοποιείστε ελαιόλαδο ή baby oil ή ακόμα και λάδι αντηλιακό. Ό,τι έχουμε εύκαιρο, αρκεί να είναι λιπαρή ουσία. Περιμένετε λίγο μέχρι να μαλακώσει το δέρμα και τότε αφαιρέστε τα αγκάθια με ένα τσιμπιδάκι φρυδιών, το οποίο έχετε απολυμάνει προηγουμένως με οινόπνευμα ή καίγοντάς το με έναν αναπτήρα. Καλό θα είναι να έχουμε και έναν μεγεθυντικό φακό για να βλέπουμε.

-Προσοχή, υπάρχει και η λύση της καρφίτσας, αν και είναι καλύτερα να την αποφύγετε γιατί, εκτός του ότι τραυματίζετε το δέρμα, υπάρχει περίπτωση να έχετε το αντίθετο αποτέλεσμα. Αφού την απολυμάνετε με οινόπνευμα, πολύ προσεκτικά, την πιέζετε και βγαίνει το αγκαθάκι.

-Αν πάλι δεν διαθέτετε τσιμπιδάκι ή καρφίτσα, πιέζετε μηχανικά στα σημεία με τα δάχτυλά σας, ώστε να βγουν προς τα έξω τα αγκάθια του αχινού. Προσεκτικά, τα τραβάτε για να τα απομακρύνετε.

-Όταν επιτέλους τελειώσει αυτή η διαδικασία, πρέπει να απολυμάνετε με οινόπνευμα ή οξυζενέ για να αποφύγετε τη μόλυνση.

-Αποφύγετε να πατήσετε το πόδι όσο μπορείτε και καλύψτε την περιοχή με αυτοκόλλητο επίδεσμο.Το περιστατικό δεν είναι σοβαρό ούτε υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ο πόνος βέβαια είναι αρκετά μεγάλος. Συνήθως κρατάει γύρω στις δύο μέρες. Αν όμως δεν υποχωρεί, ίσως να σας ανακουφίσουν τα ποδόλουτρα με δροσερό νερό. Αν παρατηρείτε ακόμα μικρά μαύρα σημαδάκια που δεν μπορείτε να αφαιρέσετε, πηγαίνετε σε γιατρό και μην περιμένετε να βγουν από μόνα τους .Είναι πιθανό να δημιουργηθεί απόστημα στην περίπτωση που παραμείνουν κάποια αγκάθια μέσα στο δέρμα.