Eγκαίνια της έκθεσης «Columbia-Die Ruinen von Athen»

Η CITRONNE Gallery – Aθήνα, παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Πάνου Χαραλάμπους COLUMBIA – Die Ruinen von Athen. Η έκθεση COLUMBIA αποτελεί συνέχεια της προγενέστερης έκθεσης του Χαραλάμπους, AMVRAKIA.MIA (CITRONNE Gallery, 2024). Αντλεί τον τίτλο της από την ιστορική Columbia της Ριζούπολης, έναν εμβληματικό τόπο της ελληνικής δισκογραφίας. Ο καλλιτέχνης διευρύνει την έρευνά του γύρω από την μνήμη, τον ήχο, το βίωμα και τα υλικά ίχνη της εμπειρίας.

ΣχετικάΆρθρα

Η έκθεση αυτή παραπέμπει σε έναν ευρύτερο ακουστικό πολιτισμό, όπου η φωνή, το τραγούδι και η μουσική ενσωματώνονταν στον δίσκο. Η στιγμή της κατεδάφισης του εργοστασίου της Columbia είναι καθοριστική: ένας ιστορικός τόπος μετατρέπεται σε ερείπιο και, τελικά, σε υπόλειμμα. Το υπόλειμμα αυτό, η επιβίωση μέσα από την απώλεια, βρίσκεται στον πυρήνα της δουλειάς του Χαραλάμπους.

Ο καλλιτέχνης αξιοποιεί τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του χώρου της γκαλερί για να ανασχηματίσει υπαινικτικά την πύλη της Columbia, δηλαδή την μνήμη του εργοστασίου. Έτσι, η είσοδος στην έκθεση μετατρέπεται σε εισόδιο μνήμης. Μέσα σε αυτή την χωρική πρόταξη αναπτύσσεται το πρώτο τμήμα της σπονδυλωτής εγκατάστασης, το audio room. Πάνω σε μία υπερμεγέθη τράπεζα εναποτίθενται δίσκοι βινυλίου, πικάπ, ηχεία, αρμαθιές καπνών, όστρακα, ένας βαλσαμωμένος αετός, αιχμηρά φύλλα από αθανάτους, Το Μαγικό Βουνό του Τόμας Μαν- μια σύγχρονη “προσωπική” νεκρή φύση. Ο ήχος που παράγεται από την φύση ή από τα βινύλια δεν ακούγεται από εμφανή ηχεία, αλλά μέσα από τα καπνά και τα όστρακα τα οποία μετατρέπονται σε αγωγούς ήχου.

Στην δεύτερη εγκατάσταση της έκθεσης, ο Πάνος Χαραλάμπους επανέρχεται σε ένα εμβληματικό μορφολογικό και εννοιολογικό στοιχείο της πρακτικής του, το μουσικό δάπεδο. Στην παρούσα έκθεση, το μουσικό δάπεδο μετατρέπεται σε πεδίο αναδιατύπωσης του τεμαχισμού της μνήμης. Ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί σπασμένα βινύλια ως μήτρες αποτύπωσης πάνω σε καμβά και, στην συνέχεια, επεμβαίνει ζωγραφικά. Τα ίδια τα βινύλια έχουν αφήσει αποτυπώματα, χαράξεις- την μορφολογία της φθοράς. Το βινύλιο, φορέας ήχου, μνήμης και εγγραφής, μετατρέπεται σε εργαλείο εικαστικής γραφής.

Η εγκατάσταση αυτή λειτουργεί ως καταληκτικό σημείο της έκθεσης- όχι επειδή «κλείνει» τη διαδρομή, αλλά επειδή την συμπυκνώνει. Το μουσικό δάπεδο, το αποτύπωμα, η ζωγραφική επεξεργασία, η φρίζα, το βουνό των θραυσμάτων και το βίντεο με το χαλάζι συνθέτουν έναν ενιαίο τόπο, όπου ο ήχος μετατρέπεται σε εικόνα· η εικόνα σε ίχνος· το θραύσμα σε φορέα μνήμης και επανενεργοποίησης. Ο Χαραλάμπους δεν οργανώνει απλώς αντικείμενα στον χώρο, αλλά μεσολαβεί ανάμεσα στον ήχο, στην ύλη και στη μνήμη.

Ο Πάνος Χαραλάμπους συγκαταλέγεται στους σημαντικούς και καταξιωμένους καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής σκηνής. Το έργο του έχει παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στην documenta 14 και στην 58η Μπιενάλε της Βενετίας στο Ελληνικό Περίπτερο. Η μακρά πορεία του συνδυάζει την καλλιτεχνική έρευνα, την διδασκαλία, την πράξη και την θεσμική παρουσία. Η πρακτική του έχει διαμορφώσει ένα διακριτό επιδραστικό πεδίο στην σύγχρονη ελληνική τέχνη.

Διάρκεια έκθεσης: 29 Απριλίου – 29 Ιουνίου 2026

Τατιάνα Σπινάρη-Πολλάλη, Πάνος Χαραλάμπους, Μαρίνα Φωκίδη

Πάνος Χαραλάμπους, η Διευθύντρια της CITRONNE Gallery Τατιάνα Σπινάρη-Πολλάλη, ο εκτελεστικός και καλλιτεχνικός Διευθυντής της Μπιενάλε της Αθήνας Poka-Yio