Η Αθήνα στην τροχιά της Συναστρίας

 Με μεγάλη προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκαν τα επίσημα εγκαίνια της ομαδικής έκθεσης «Συναστρία» στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Μετά την πρώτη πράξη του Synastry Art Project, η οποία πραγματοποιήθηκε τη νύχτα της Νέας Σελήνης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η Συναστρία άνοιξε τη μεγάλη της πύλη στο κοινό: είκοσι εικαστικές και δεκατέσσερις ποιητικές δημιουργίες συναντήθηκαν κάτω από τον γυάλινο ουρανό της Εθνικής Βιβλιοθήκης, συνομιλώντας με αιώνες γνώσης, παρατήρησης και ανθρώπινης προσπάθειας κατανόησης του κόσμου.

Τη βραδιά άνοιξε ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, Σταύρος Ζουμπουλάκης, καλωσορίζοντας το κοινό και τους συντελεστές της διοργάνωσης. Τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων εκπροσώπησε ο Αντιπρόεδρος της Βουλής, Πάρις Κουκουλόπουλος, βουλευτής Κοζάνης, ενώ παρών ήταν και ο Δήμαρχος Καλλιθέας, Κώστας Ασκούνης.

Ακολούθησε η ομιλία του εμπνευστή και Project Manager της Συναστρίας, Λευτέρη Μωυσιάδη, ο οποίος αναφέρθηκε στη διαδρομή του εγχειρήματος και στη συνάντηση ανθρώπων και πεδίων που, ενώ υπήρχαν ήδη, δεν επικοινωνούσαν όσο συχνά θα έπρεπε.

 

«Μια ιδέα αποκτά πραγματικό νόημα τη στιγμή που παύει να ανήκει σε εκείνον που τη συνέλαβε. Η Συναστρία ξεκίνησε πριν από περίπου τέσσερα χρόνια από μια ερώτηση. Στην πορεία, όμως, συνέβη κάτι που δεν είχαμε σχεδιάσει: άνθρωποι από διαφορετικούς κόσμους άρχισαν να συναντιούνται γύρω από την ίδια ιδέα. Η επιστήμη συνάντησε την τέχνη. Η εικόνα, τον λόγο. Ο λόγος, τη μουσική. Η γνώση, το συναίσθημα», ανέφερε.

 

Μιλώντας για τον ανοιχτό και συμπεριληπτικό χαρακτήρα της διοργάνωσης, υπογράμμισε ότι η τέχνη δεν μπορεί να αποτελεί προνόμιο των λίγων, όχι επειδή πρέπει να γίνει ευκολότερη, αλλά επειδή πρέπει να γίνει προσβάσιμη. «Αυτή είναι η πύλη που θέλει να ανοίξει η Συναστρία. Όχι για να μας πει τι πρέπει να δούμε, αλλά για να δημιουργήσει περισσότερους τρόπους να βλέπουμε».

 

Κλείνοντας, συμπύκνωσε τη φιλοσοφία του εγχειρήματος στη σύνδεση των σημείων και των διαφορετικών ανθρώπινων διαδρομών: «Τα αστέρια υπήρχαν πάντα. Οι πλανήτες υπήρχαν πάντα. Τα σημεία υπήρχαν πάντα. Το νόημα δημιουργήθηκε όταν κάποιος αποφάσισε να τα ενώσει. Γιατί υπάρχουν ακόμη αστερισμοί που δεν έχουμε ανακαλύψει. Και υπάρχει ακόμη ένας κόσμος που μπορούμε να φανταστούμε διαφορετικά».

Για την επιμελητική προσέγγιση και την εσωτερική αναγκαιότητα της έκθεσης μίλησε ο επιμελητής της, Δρ Κώστας Πράπογλου, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία της Συναστρίας στην Εθνική Βιβλιοθήκη δεν αποτελεί μια συμπτωματική επιλογή χώρου, αλλά συνδέεται οργανικά με το περιεχόμενο και το σκεπτικό της.

 

«Μια έκθεση δεν μπορεί απλώς να τοποθετείται κάπου για να εξυπηρετήσει μια περίσταση. Δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως διακόσμηση ενός θεσμού ή ως επικοινωνιακό περίβλημα μιας εκδήλωσης. Μια έκθεση χρειάζεται λόγο ύπαρξης. Χρειάζεται εσωτερική αναγκαιότητα. Να γνωρίζουμε γιατί βρίσκεται εδώ. Και ίσως αυτή να είναι τελικά μία από τις βασικές ευθύνες του επιμελητή: να θέτει αυτό το “γιατί”, ακόμη και όταν δεν υπάρχει έτοιμη απάντηση», ανέφερε.

 

Αυτό το ερώτημα αποτέλεσε την αφετηρία της έρευνάς του στις συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Μέσα από τεκμήρια που αφορούν την αστρονομία, την αστροφυσική, την κοσμολογία, τους ουράνιους χάρτες, τους αστερισμούς και τη μέτρηση του χρόνου άρχισαν σταδιακά να διαμορφώνονται οι συνδέσεις και οι «συντεταγμένες» της έκθεσης.

 

Οι καλλιτέχνες κλήθηκαν να αναμετρηθούν με τη δική τους σχέση απέναντι στην κεντρική ιδέα και να καταθέσουν ο καθένας μια αυτόνομη καλλιτεχνική πρόταση. «Τα έργα μιλούν για πλανήτες, αστερισμούς, μύθους, τροχιές, ουράνια σώματα, χρόνο, μνήμη, ύλη, απόσταση και φως· για την ανθρώπινη επιθυμία να κοιτάξει πέρα από τα όρια της άμεσης εμπειρίας του», σημείωσε ο Κώστας Πράπογλου.

 

Κορυφαία στιγμή της βραδιάς αποτέλεσε η παρουσία του Τίτου Πατρίκιου και η ανακοίνωση της συμμετοχής του ως δέκατης τέταρτης ποιητικής φωνής της Συναστρίας.

 

Παρουσία του σπουδαίου Έλληνα ποιητή παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το νέο του ποίημα «Ένα ολόφωτο αστέρι», το οποίο φέρει ημερομηνία δημιουργίας 25 Αυγούστου 2026.

 

Ο Τίτος Πατρίκιος εξέφρασε τη βαθιά συγκίνηση και τη χαρά του για την παρουσία του στη Συναστρία, αλλά και για τη συνύπαρξη καταξιωμένων και νεότερων δημιουργών. Μίλησε για τους νέους ζωγράφους και ποιητές όχι ως ανταγωνιστές των παλαιότερων, αλλά ως την αναγκαία συνέχεια της τέχνης και της δημιουργικής της πορείας.

 

Η παρουσία του, η παρέμβασή του και η πρώτη ανάγνωση του νέου του ποιήματος προσέδωσαν στη βραδιά έναν ιδιαίτερα ανθρώπινο και συμβολικό χαρακτήρα, συνδέοντας τη μνήμη και την εμπειρία με τη νέα δημιουργία.

Είκοσι εικαστικές και δεκατέσσερις ποιητικές τροχιές

 

Στη «Συναστρία» συμμετέχουν οι εικαστικοί:

 

Άννα Αμπαριώτου, Λυδία Ανδριώτη, Χρήστος Αντωναρόπουλος, Κώστας Βαρώτσος, Στάθης Βατανίδης, Ρόζα Ζεϊντάν, Αννίτα Καλημέρη, Σοφία Καλογεροπούλου, Βασίλης Καρακατσάνης, MichaCattaui, Ιάσων Μέγκουλας (CacaoRocks), Κωνσταντίνος Ξενάκης, Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Κυριακή Πατρωνάκη-Χαραλαμπίδου, Λία Πέτρου, Λίνα Πηγαδιώτη, Εύη Σαββαΐδη, Τόλης Τατόλας, Γιώργος Τζινούδης και Κώστας Τσόκλης.

 

Οι δεκατέσσερις ποιητικές φωνές, σε αλφαβητική σειρά βάσει επωνύμου, είναι:

 

Γιώργος Βέης, Χάρης Βλαβιανός, Μυρσίνη Γκανά, Άννα Γρίβα, Νίκος Ερηνάκης, Γιάννης Ευσταθιάδης, Λένα Καλλέργη, Μαρία Κουλούρη, Δήμητρα Κωτούλα, Μαρία Πατακιά, Τίτος Πατρίκιος, Μαρία Τοπάλη, Θανάσης Χατζόπουλος και Δήμητρα Χριστοδούλου.

Μέσα από αυτή τη συνάντηση, η σύγχρονη εικαστική δημιουργία συνομιλεί με την ποίηση και με σπάνια τεκμήρια της ιστορικής και επιστημονικής κληρονομιάς της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Διαφορετικές εποχές, τέχνες, γλώσσες και τρόποι θέασης ενώνονται σε έναν κοινό αστερισμό, καλώντας τον επισκέπτη όχι μόνο να κοιτάξει, αλλά να ακούσει, να αγγίξει, να αισθανθεί και, τελικά, να δει τον κόσμο με περισσότερους τρόπους.

 

Η έκθεση «Συναστρία», σε επιμέλεια και κείμενο του Δρ Κώστα Πράπογλου, θα διαρκέσει έως τις 4 Οκτωβρίου 2026 στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η επόμενη πράξη της Συναστρίας θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου, τη βραδιά της Πανσελήνου, στη Νέα Στοά Αρσακείου. Οι δεκατέσσερις ποιητές και ποιήτριες της διοργάνωσης θα συναντήσουν το κοινό της Συναστρίας και τους φίλους της ποίησης, της αστρονομίας, της τέχνης, της μουσικής και των εικαστικών, παρουσιάζοντας και διαβάζοντας τα ποιήματα που συνθέτουν τον ποιητικό αστερισμό του εγχειρήματος.

Το ίδιο βράδυ, στο αίθριο της Στοάς Αρσακείου, θα ακολουθήσει μια ξεχωριστή μουσική εκδήλωση αφιερωμένη στην Πανσέληνο, ολοκληρώνοντας μια βραδιά κατά την οποία η ποίηση, η μουσική και ο νυχτερινός ουρανός θα συναντηθούν στο κέντρο της Αθήνας.

 

Η διαδρομή θα συνεχιστεί στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου στο Πλανητάριο του Ευγενιδείου Ιδρύματος, με τις προβολές του «Γαλαξιακού Ταξιδιού». Οι προβολές θα είναι ανοιχτές στο κοινό και η συμμετοχή θα εξασφαλίζεται κατά σειρά προτεραιότητας, μέσω του συστήματος κρατήσεων που θα είναι διαθέσιμο στην επίσημη ιστοσελίδα του Ευγενιδείου Ιδρύματος.

Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager ), Μαρία Τσακάλου (Tsakalou Pr), Έλλη Μελέα ( Από τη ΔΕΗ ), Αλέξία Αηδονά (Tsakalou Pr)

Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager ), Πάρις Κουκουλόπουλος ( Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων ),  Σταύρος Ζουμπουλάκης

Λευτέρης Μωυσιάδης, Τίτος Πατρίκιος

Λευτέρης Μωυσιάδης, Γιώργος Λάγιος

Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager ), Χρυσάνθη Κουτσουράκη ( Διευθύντρια του Μουσείου Κώστα Τσόκλη )

Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager ), Κώστας Ζώμπος ( εκπρόσωπος τύπου της Περιφέρειας Αττικής )

 

Πέτρος Κωστόπουλος, Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager ), Ιωσήφ Τσάλης, Γιάννης Λάτσιος

Αφροδίτη Γιαμούζη, Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager ), Ιωάννα Τσιβανίδου, Αντιγόνη Τσιβανίδου

Κώστας Πράπογλου ( Επιμελητής της έκθεσης ), Χρήστος Αντωναρόπουλος ( ζωγραφος ), Λευτέρης Μωυσιάδης ( Project Manager )

Μαρία Λεμονιά, Μαρία Τσακάλου (Tsakalou Pr), Χρήστος Χατζηβασιλείου, Αλεξία Αηδονά (Tsakalou Pr), Ελίτσα Μπίζιος

Stephanie Cattaui, Αλέξης Κελέκης, Micha Cattaui ( καλλιτέχνης ), Feni Cattaui

Ιωάννα Βαρδινογιάννη, Γιάννης Σαχίνης

Γιώργος Λάγιος, Ελίτσα Μπίζιος, Χρήστος Χατζηβασιλείου

Αλεξάνδρα Γωγούση, Εβελίνα Δασκαλή

Αλεξάνδρα Αθανασιάδη

Ρόζα Ζεϊντάν, Μαρία Σατραζέμη

Λίνα Πυγαδιώτη (καλλιτέχνης), Κώστας Πραπογλου (επιμελητής), Λία Πέτρου (καλλιτέχνης)

Πέτρος Κωστόπουλος, Κώστας Βαρώτσος

Βασίλειος Κωστέτσος

 

Line Up με τις καλλιτέχνιδες και τους καλλιτέχνες της Συναστρίας μαζί με τον επιμελητή της έκθεσης Κώστα Πράπογλου και τον Project Manager Λευτέρη Μωυσιάδη