Σταύρος Παρχαρίδης: «Ελευθερία και μόνο»

Ο Σταύρος Παρχαρίδης ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία δημιουργών που δεν περιορίζονται σε μία μόνο ιδιότητα: είναι ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ένας άνθρωπος του θεάτρου που υπηρετεί την τέχνη του ολόπλευρα, με αφοσίωση και βαθιά επίγνωση της ευθύνης του λόγου! Η σκέψη του διακρίνεται από μια στοχαστικότητα που συχνά αγγίζει τα όρια φιλοσοφικού δοκιμίου, ενώ η καλλιτεχνική του πυξίδα μοιάζει σταθερά στραμμένη προς την αλήθεια του ανθρώπου. Την περίοδο αυτή σκηνοθετεί το έργο του Βασίλη Τσιράκη ”Πτέρυγα Α- Κελί 71” που κάνει πρεμιέρα στις 14 Φεβρουαρίου στο θέατρο Αλκμήνη. Η επιλογή του έργου δεν είναι τυχαία- τον κέρδισε η αλήθεια που πάλλεται πίσω από τις λέξεις του, η κατάθεση ψυχής και το θάρρος του κειμένου να φέρει στο φως τις εσωτερικές ανησυχίες που βαραίνουν πολλούς από τους συνανθρώπους μας… Στη ματιά του Παρχαρίδη, το έργο γίνεται ένας ζωντανός οργανισμός αυτογνωσίας και ενσυναίσθησης. Παράλληλα, ο ίδιος ανεβαίνει στη σκηνή ως ηθοποιός στη μουσικοθεατρική κωμωδία ”Οι εύθυμες κυράδες” στο πλευρό της Μαίρης Βιδάλη που παίζεται στο Διάχρονο θέατρο, όπου υποδύεται τον σύζυγό της, αποδεικνύοντας την ευελιξία του να μετακινείται από το δραματικό βάθος στη θεατρική ελαφρότητα με την ίδια πειθαρχία και αλήθεια. Πρόσφατα κυκλοφόρησε και το νέο του βιβλίο με τίτλο ”Τρεις αιφνίδιοι θάνατοι”, προσθέτοντας ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα της δημιουργικής του έκφρασης. Με βραβεύσεις για τις ερμηνείες του στον κινηματογράφο και με τη σταθερή του παρουσία στο θέατρο Μαίωτρον, που δημιούργησε μαζί με συναδέλφους του και όπου εστιάζει μέχρι σήμερα την καλλιτεχνική του δράση, ο Σταύρος Παρχαρίδης συνεχίζει να χαράζει μια πορεία συνέπειας, αναζήτησης και ουσιαστικής επικοινωνίας με το κοινό. Είναι ένας δημιουργός που δεν αρκείται στο να αφηγείται ιστορίες- επιμένει να ανοίγει διαλόγους με την ψυχή μας!

ΣχετικάΆρθρα

-Τι σε ιντριγκάρει περισσότερο τα έργα ή οι συνεργάτες για να σκηνοθετήσεις μια παράσταση;

Πρώτοι πάντα έρχονται οι άνθρωποι. Όλα τα άλλα έπονται. Πιστεύω πολύ στους ανθρώπους, μου αρέσει να τους λέω συνοδοιπόρους και όχι απλώς συνεργάτες, η τέχνη θέλει από μόνη της εκφραστές, έτσι όσο περισσότεροι μαζευόμαστε τόσο καλύτερα. Το να βρω συνοδοιπόρους λοιπόν με ιντριγκάρει. Το έργο, εννοώ το κείμενο, είναι το «καράβι» για το ταξίδι. Πώς να ταξιδέψεις χωρίς αυτό; Σε αυτό με ιντριγκάρει η αλήθεια πίσω από τις λέξεις, έτσι διαλέγω ένα θεατρικό έργο. Αν υπάρχει κατάθεση ψυχής το βλέπεις αμέσως. Οπότε μένει μόνο η αναμονή για «ούριο θεατρικό άνεμο», και αυτόν τον φέρνουν οι συνεργάτες, στην ’’ Πτέρυγα Α Κελί 71’’ του Βασίλη Τσιράκη που είναι ο Βύρων Κολάσης τον οποίο ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη, και ο εξαιρετικός Πέτρος Τσαπαλιάρης που ερμηνεύουν τους δύο χαρακτήρες του έργου, η Μαρία Παπατζέλου που έκανε τα σκηνικά και τα κοστούμια, ο Σπυρίδωνας που έγραψε τη μουσική, η Μαρίνα Βολουδάκη που ερμηνεύει το τραγούδι της παράστασης, ο Γιώργος Δανεσής για τους φωτισμούς, η Ελένη Καταλιακού που ως βοηθός σκηνοθέτη συνέβαλε τα μέγιστα, ο Gianni Tsellini που έκανε βίντεο, η Vania Aleksandrova για την κατασκευή των κοστουμιών, η Μάρω Κοκκώνη στο μακιγιάζ , ο Ευάγγελος Κάλλοου με τις φωτογραφίες και το βίντεο του, το θέατρο Αλκμήνη που μας φιλοξενεί και αφανείς συνοδοιπόροι, όπως ο Διονύσης Γεωργόπουλος που άνοιξε διάπλατα τη «Μεσσόγειο» που εκπροσωπεί, πίστεψε σε αυτό το ταξίδι και βοήθησε σημαντικά τον θεατρικό τούτο απόπλου , τον ευχαριστούμε από βάθος καρδιάς. Ευχαριστούμε επίσης την ΣΤΑΣΗ και την Cosmote για τη μεγάλη συμβολή στην προβολή του «ταξιδιού» μας. Σας ευχαριστώ όλους από καρδιάς!

– Τι σε εντυπωσίασε στο έργο του Βασίλη Τσιράκη ”Πτέρυγα Α- Κελί 71” και είπες το ”ναι”;

Η αλήθεια όπως είπα, πίσω από τις λέξεις. Το ότι δεν φοβάται να εκθέσει τις εσωτερικές ανησυχίες πολλών συνανθρώπων μας. Το ότι φλυαρεί γλυκά τη σκληρή γλώσσα ενός συστήματος που σου καταβροχθίζει την ψυχή και μετά σε εγκλωβίζει στο απέραντο του ψέμα μετατρέποντας το μαγικό ραβδί του χρήματος σε δική σου αλήθεια. Ο Βασίλης Τσιράκης τον οποίο και ευχαριστώ που μου εμπιστεύτηκε το πόνημά του, σε αυτό το έργο ορίζει την ταυτότητα του εσωτερικού εγκλεισμού, φέρνει σε αντιπαράθεση την ανάγκη για επιβίωση. Δεν φοβάται να γίνει υπερβατικός και να ορίσει την αλήθεια έτσι όπως αυτός την νιώθει. Οι ήρωες του μιλούν από καρδιάς με εσωτερικότητα κινηματογραφική. Ορίζει το χρόνο μέσα από μία επανάληψη που σκοτώνει όνειρα και προοπτικές. Φέρνει για μια ακόμη φορά στην επιφάνεια ερωτήματα που θεωρούνται οι απαντήσεις τους δεδομένες, αλλά είναι οι σωστές τελικά; Αποφάσεις, επιλογές δικές μας ορίζουν το μέλλον μας όντως; Ή μήπως όχι; Η συνέχεια στην σκηνή του θεάτρου Αλκμήνη. Α ναι, να μην ξεχάσω και την αναζήτηση της ελευθερίας τόσο ως έννοια αλλά και ως μια πραγματικότητα που ζούμε.

– Εκτός από σκηνοθέτης, είσαι και ηθοποιός. Ποιο ρόλο υποδύεσαι στις ‘’Εύθυμες κυράδες’’ στο θέατρο Διάχρονο.

– Χαίρομαι πολύ για αυτή την ερώτηση, γιατί μου δίνεται η ευκαιρία να ευχαριστήσω την Μαίρη Βιδάλη για μια συνεργασία που ξεκίνησε στο χαρτί και ολοκληρώθηκε στο θεατρικό σανίδι. Σε αυτή την παράσταση εκτός από τη διασκευή του έργου που έχω κάνει, παίζω και τον κύριο Φορντ-Αύλακα τον πολυμήχανο ζηλιάρη άντρα της κυρίας Φορντ που απολαυστικά και με μεγάλη μαεστρία ερμηνεύει η Μαίρη Βιδάλη.

– Τι είναι ελευθερία για εσένα;

Το απόλυτο και μη διαπραγματεύσιμο δικαίωμα κάθε ανθρώπου αλλά και κάθε ζωντανού πλάσματος στον πλανήτη, να είναι αυτό που θέλει να είναι, να ζει με αξιοπρέπεια, να μπορεί να μην φοβάται το αύριο, να μπορεί να αποφασίζει για τον εαυτό του χωρίς κάποιος άλλος να επεμβαίνει σε αυτό με έμμεσο ή άμεσο τρόπο. Ελευθερία είναι να μην έχεις την ανάγκη να σε φροντίσει κάποιος άλλος για το καλό σου και να μην φροντίζεις εσύ για το «καλό» του άλλου ερήμην του. Ελευθερία είναι η τέχνη σε κάθε μορφή. Ελευθερία είναι η δημιουργία, σε όποιον κλάδο επαγγελματικό και αν βρίσκεσαι. Ελευθερία είναι η πρώτη ανάσα ενός παιδιού και η τελευταία ενός γέροντα όταν η ευτυχία έχει πλημμυρίσει τη ζωή του. Πολλά είναι ελευθερία, μα πάνω από όλα είναι το δικαίωμα του διπλανού σου να ζει ελεύθερος . Ελευθερία είναι η ανάγνωση ενός ποιήματος μέσα σε ένα κελί, ή μια προσευχή που δίνει ελπίδα εκεί που η ελευθερία χάθηκε… (σ.σ έξοχοι στοχασμοί).

– Υπάρχει ισότητα στην εποχή μας σε όλες τις εκφάνσεις της;

Σε έναν κόσμο με τόσο ανταγωνιστικό περιβάλλον και με τον ατομισμό πρωταγωνιστή στην καθημερινότητα, καθώς επίσης και την υπέρμετρη, επιτρέψτε μου τη λέξη, «χρηματολαγνία» η ισότητα πολλές φορές έρχεται δεύτερη αν όχι τρίτη. Ωστόσο, βλέπω γύρω μου πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι , πολίτες μεταξύ τους συζητούν επί του θέματος, ενοχλούνται από την εξέλιξη του. Διεκδικούν συλλογικά τα δικαιώματα τους και το δίκιο όχι μόνο το δικό τους αλλά και το δίκιο ανθρώπων που δεν έχουν άμεση επαφή. Η ισότητα και η διεκδίκηση της δεν είναι μια προσωπική ιστορία και ας ξεκινά από την προσωπική μας αίσθηση και από το πώς εμείς εννοούμε την ισότητα. Η ισότητα είναι θέμα όλων! Πρέπει να την επιδιώκουμε για τους άλλους έτσι ώστε να το κάνουν και οι άλλοι για εμάς. Θα ήταν ουτοπικό ίσως, αν πιστεύει κάποιος ότι θα επέλθει πλήρη ισότητα. Αν όμως το δούμε από μία άλλη οπτική θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει ισότητα στην ανισότητα… Να μια αφετηρία που μπορούμε να μιλάμε επί ίσοις όροις. Παράδοξο μεν, αφετηρία για αλλαγή, νοοτροπίας δε.

– Ποια είναι η χειρότερη ”φυλακή” στον κόσμο;

Η φυλακή του μυαλού της σκέψης. Η φυλάκιση της ελεύθερης έκφρασης, η φυλάκιση του δικαιώματος να κάνεις λάθος. Η μεγαλύτερη φυλακή είναι η ψευδαίσθηση της ελευθερίας, που κάνει το όνειρο μπαγιάτικο, την ελπίδα να μοιάζει όνειρο απατηλό και την αλήθεια ψέμα… Αν θέλεις να είσαι πραγματικά ελεύθερος, χάρισε ελευθερία, σωματική πνευματική, ψυχική. Γιατί αυτό πιστεύω είναι ελευθερία, η ανιδιοτελής διάθεση της!

– Ο εγκλεισμός, δηλαδή η φυλακή μπορεί να σωφρονίσει τους παραβατικούς;

Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να καταλάβουν το τι και το ό,τι έκαναν λάθος . Ο σωφρονισμός είναι κάτι τελείως διαφορετικό από την τιμωρία. Αν κάνει κάποιος ο,τιδήποτε κακό που έχει αντίκτυπο στους συνανθρώπους του πρέπει να αναλάβει και την ευθύνη. Αν απλώς τιμωρηθεί ίσως με τον καιρό συνηθίσει την οποία τιμωρία. Ίσως και να του λείπει στην τελική. Οπότε δεν κερδίζει κανείς τίποτα. Αν όμως ο ίδιος άνθρωπος καταλάβει ότι έκανε λάθος τότε σίγουρα έχουμε κερδίσει όλοι. Η ερώτηση σας όμως φέρνει στην επιφάνεια πολλά άλλα ερωτήματα, ένα από αυτά είναι γιατί φτάνει κάποιος να δείξει παραβατική συμπεριφορά . Του προσέφερε η οικογένεια του η κοινωνία, η πολιτεία, ό,τι χρειάστηκε και αυτός έγινε παραβατικός; Ή ωθήθηκε από σειρά λαθών, παραλήψεων και αδυναμιών τρίτων; Βλέπετε δεν έχουμε όλοι τις ίδιες αντιστάσεις και την ίδια εσωτερική δύναμη. Εδώ μπαίνει και ένα ακόμη ερώτημα ποιος ορίζει το τι είναι παράβαση. Π.χ. είναι παράβαση να κυκλοφορώ χωρίς μάσκα στο δάσος μόνος με τον τετράποδο φίλο μου, ή να οδηγώ μόνος μου στην εθνική οδό χωρίς μάσκα, ενώ αυτό είναι εκτός «νόμου»; Θυμάστε τον υποχρεωτικό εγκλεισμό πριν λίγα μόλις χρόνια; Δέχτηκα επίπληξη για κάτι τέτοιο σας πληροφορώ εκείνη την εποχή . Καιρός να πέσουν οι μάσκες. Ο νόμος «παρανομεί» κάθε φορά που υπερβαίνει την λογική. Παρανομεί επίσης όταν δεν δίνει ίσες και ίδιες ευκαιρίες, ποιος θα «σωφρονίσει» τον «παραβάτη» νόμο; Σε όλα τα πιο πάνω υπάρχει μόνο μία απάντηση. Αν, ως κοινωνία δεν θέλουμε παραβατικές συμπεριφορές και νόμους παραβάτες, ας φροντίσουμε για σωστή μόρφωση, σωστές συνθήκες εργασίας, περίθαλψης, ευκαιρίες ίσες για όλους, ίσα μέτρα και σταθμά για όποιον παρανομεί, βλέπετε οι βέργες είναι καλές μόνο για να κρατήσουν ίσια την φασόλια, να την βοηθήσουν να αναρριχηθεί να μεγαλώσει να δώσει καρπούς, όχι για να χτυπήσουμε το βλαστό. Όσο για τον εγκλεισμό που ρωτάτε είναι αποδεκτός μόνο για εννέα μήνες στο κορμί μιας γυναίκας, για λίγο στην αγκαλιά μιας μάνας, ενός πατέρα , μετά …. Ελευθερία και μόνο.

-Γιατί οι συνθήκες του έργου είναι σουρεάλ;

Γιατί ξεπερνούν τη φαινομενικά απτή πραγματικότητα. Οι ήρωες κινούνται σε συγκεκριμένες συνθήκες κάτω από τις οποίες ο χρόνος έχει χάσει τη δύναμη του. Είναι λίγος και ταυτόχρονα πολύς. Ο χώρος αρκετός και ταυτόχρονα όχι. Οι αποφάσεις των ηρώων έχουν μία ιδιάζουσα λογική η οποία ορίζει ενώ ταυτόχρονα ανατρέπει την προσωπική τους αλήθεια. Όλα μοιάζουν συνηθισμένα μα η συνήθεια γίνεται από λύτρωση τιμωρός. Άλλωστε, έτσι δεν είναι και στην ζωή ο σουρεαλισμός έχει κατακτήσει μέρος της καθημερινότητας μας και ας μην έχουμε την δύναμη να το παραδεχτούμε… Όμως το βλέπουμε, καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει και το αγνοούμε, μερικές φορές το διασκεδάζουμε.

-Τι καινούργιο ετοιμάζεις;

Αυτή την περίοδο είναι «επί του πιεστηρίου» η έκδοση ενός βιβλίου μου με τρεις μονολόγους από τις εκδόσεις ΑΝΑΤΥΠΟ και κεντρικό τίτλο «Τρεις αιφνίδιοι θάνατοι» θα έχουμε το βιβλίο λίαν συντόμως. Γράφω ένα θεατρικό βασισμένο πάνω στο βιβλίο του Δήμου Χρυσού «Ο ερημίτης του Ραχμαντάν» ευελπιστούμε να το δούμε στη σκηνή από Σεπτέμβρη. Ετοιμάζεται η περιοδεία της «Πτέρυγας Α Κελί 71» για την άνοιξη του 2026 , παράλληλα γράφω το σενάριο για μία ταινία. Στο σημείο της παραγωγής βρίσκεται και η παράσταση «Στο ίδιο δωμάτιο» του Διονύση Στεργιούλα που αναφέρεται στην ζωή της Θεσσαλονικιάς ποιήτριας Ανθούλας Σταθοπούλου. Πάντα υπάρχουν και αρκετά επαγγελματικά σχέδια σε αναμονή. Όπως η καλοκαιρινή περιοδεία με τις «Εύθυμες κυράδες» από το Διάχρονο θέατρο!