ΤΩΡΑ |
Η Έλενα Καρακούλη είναι μία δημιουργός με ξεχωριστό καλλιτεχνικό εκτόπισμα, μια σκηνοθέτιδα που δεν αντιμετωπίζει το θέατρο ως απλή αναπαράσταση της πραγματικότητας, αλλά ως βαθιά ανατομία της ανθρώπινης ύπαρξης! Με οξυδέρκεια, πνευματική ευαισθησία και σκηνική αντίληψη που αναζητά πάντοτε την ουσία πίσω από την επιφάνεια, οικοδομεί παραστάσεις με εσωτερική ένταση, δραματουργική συνοχή και ισχυρό αισθητικό αποτύπωμα! Η σκηνοθετική της μάτια διαθέτει σκέψη, τόλμη και προσωπική σφραγίδα- δεν αρκείται στο προφανές, αλλά διεισδύει στις αντιφάσεις, στις σιωπές και στις αθέατες πλευρές των ανθρώπων… Και καθώς η δημιουργική της φύση δεν εξαντλείται στα όρια της σκηνής, η Έλενα Καρακούλη μεταφέρει τη βαθιά παρατηρητικότητά της και στην λογοτεχνία. Το καινούργιο της μυθιστόρημα ‘’Υπουργείο Μοναξιάς΄΄ έρχεται με έναν τίτλο που από μόνος του γεννά ερωτήματα, υπαινιγμούς και έναν ολόκληρο κόσμο συναισθηματικών αναζητήσεων. Η μοναξιά, αυτή η αθέατη συνθήκη της σύγχρονης ύπαρξης, γίνεται το πεδίο μιας λογοτεχνικής εξερεύνησης που αγγίζει τον πυρήνα της εποχής μας. Γιατί η μοναξιά δεν είναι πάντοτε η απουσία των άλλων- ενίοτε είναι η αδυναμία να συναντήσουμε ουσιαστικά τον εαυτό μαςκαι τον διπλανό μας… Η Καρακούλη αποδεικνύει πως διαθέτει περισσότερες από μία δημιουργικές γλώσσες, αλλά μία ενιαία, βαθιά καλλιτεχνική συνείδηση! Είτε σκηνοθετεί είτε γράφει, αναζητά τον άνθρωπο πίσω από τον ρόλο, την αλήθεια πίσω από τις λέξεις, το νόημα πίσω από τη σιωπή. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο προνόμιο ενός πραγματικού δημιουργού: να μπορεί να μετατρέπει την παρατήρηση σε τέχνη και την τέχνη σε αφορμή βαθύτερου αναστοχασμού. Η ιδιαίτερη δύναμη του βιβλίου βρίσκεται και στο γεγονός ότι δεν πραγματεύεται μία αφηρημένη φιλοσοφική έννοια, αλλά μία υπαρκτή κοινωνική πληγή, μέσα από μία σύγχρονη δυστοπική αφήγηση, όπου η ανθρώπινη επαφή δοκιμάζεται ακόμη και από την τεχνητή νοημοσύνη. Μια δημιουργός που δεν φοβάται να θέσει δύσκολα ερωτήματα, να αναμετρηθεί με τις αντιφάσεις της εποχής και να φωτίσει όσα οι άνθρωποι συχνά επιλέγουν να αποσιωπούν… Αυτή είναι η καλλιτεχνική ταυτότητα της Έλενας Καρακούλη.
-Υπουργείο Μοναξιάς: Ποιο ήταν το έναυσμα για να γράψεις ένα βιβλίο με αυτό τον πρωτότυπο τίτλο;
Αν και ακούγεται άκρως μυθιστορηματικό, το Υπουργείο Μοναξιάς υπήρξε πράγματι και αυτό ακριβώς ήταν και το έναυσμα του βιβλίου. Τόσο στη Μεγάλη Βρετανία όσο και στην Ιαπωνία λειτούργησαν κατά την πανδημία Υπουργεία μοναξιάς, γιατί τα κρούσματα κατάθλιψης και οι αυτοκτονίες είχαν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Μετά την κρίση του κόβιντ, η λειτουργία τους σταμάτησε, όμως, όπως βλέπουμε σε παγκόσμια κλίμακα, φαίνεται ότι τα προβλήματα όχι μόνο δεν επιλύθηκαν αλλά μάλλον επιδεινώθηκαν. Παρά την απεριόριστη σύνδεση, μοιάζει να είμαστε πιο μόνοι από ποτέ. Όλοι είμαστε τελικά ευάλωτοι στη μοναξιά, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας. Στο βιβλίο πρωταγωνιστούν επαγγελματίες ακροατές αλλά και ψηφιακοί ακροατές με σκοπό να συντροφεύσουν ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο και που αισθάνονται την ανάγκη να ακουστούν.
-Ένα βασικό θέμα του βιβλίου είναι η τεχνητή νοημοσύνη και η θέση που καταλαμβάνει στις ζωές μας. Επίσης μου έκανε εντύπωση το επίμετρο του βιβλίου στο οποίο αναφέρεσαι σε πραγματικά γεγονότα. Ποια είναι η δική σου σχέση με την τεχνολογία;
Ζούμε σε έναν ψηφιακό κόσμο που εμένα προσωπικά μου δημιουργεί αμηχανία. Πρόσφατα απέκτησα ίνσταγκραμ και αυτό λόγω του πρώτου μου βιβλίου, πριν απείχα εντελώς από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πολύ συχνά αισθάνομαι πως οι εξελίξεις καλπάζουν και με ξεπερνούν. Αισθάνομαι πως ενώ η τεχνολογία μάς υπόσχεται απεριόριστη σύνδεση και ελευθερία κινήσεων, τελικά συμβαίνει κάτι παράξενο: Ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας για να τον αφιερώσουμε στους δικούς μας ανθρώπους ή στην προσωπική μας ξεκούραση και εξέλιξη, αυτός ο πολύτιμος ελεύθερος χρόνος συρρικνώνεται. Είμαστε συνδεδεμένοι με τις οθόνες μας, αλλά όχι μεταξύ μας. Στο επίμετρο αναφέρομαι σε κάποια μεμονωμένα περιστατικά που με προβλημάτισαν: Από πραγματικές αυτοκτονίες εφήβων, εθισμένων σε διάφορες εφαρμογές και βιντεοπαιχνίδια μέχρι την τεχνολογία του πένθους (εφαρμογή για τη διατήρηση της ψηφιακής παρουσίας των ανθρώπων μετά το θάνατό τους). Εν ολίγοις, ό,τι φοβόμαστε είναι ήδη εδώ και το ερώτημα είναι αν θα μπορούμε ή αν θα θελήσουμε να ελέγξουμε την κατάσταση…
-Τα τελευταία χρόνια έχεις σκηνοθετήσει παραστάσεις όπως τις Σκηνές από ένα γάμο, το Τrue West και το Μίζερι. Πώς ήταν η μετάβαση από το θέατρο στη λογοτεχνία; Τι σε δυσκόλεψε περισσότερο;
Η δημιουργία μιας θεατρικής παράστασης είναι ομαδική υπόθεση, που βασίζεται στη συνεργασία, στην ανταλλαγή και έχει τους δικούς της περιορισμούς. Όταν έγραφα το πρώτο μου μυθιστόρημα, αισθάνθηκα μια πρωτόγνωρη ελευθερία και ήρθα αντιμέτωπη με άλλα εμπόδια. Σε κάθε περίπτωση πάντως διαπίστωσα ότι με απασχολούν και στις δύο περιπτώσεις σταθερά τα ίδια θέματα: Από ποια υλικά είμαστε φτιαγμένοι; Τι σημαίνει να αγαπάς;Τι σημαίνει να γερνάς; Πώς φροντίζουμε ο ένας τον άλλο; Και πώς γίνεται κανείς ευτυχισμένος; Κι ακόμα, έχουμε ευθύνη απέναντι στα όντα που δημιουργούμε;
-Σε ποιους πιστεύεις ότι απευθύνεται το μυθιστόρημά σου;
Παρατηρώ με χαρά ότι η θεματολογία του βιβλίου αγγίζει και προβληματίζει πολλούς αναγνώστες. Είτε μιλάμε για τους εφήβους μαθητές μου είτε για το κοινό στις βιβλιοπαρουσιάσεις αλλά και στις λέσχες ανάγνωσης που έχω προσκληθεί, διαπιστώνω την μεγάλη ανάγκη των αναγνωστών να μιλήσουν για όλα αυτά τα θέματα που θίγονται στο βιβλίο. Υπάρχει κάτι επείγον και διαπιστώνω ότι είναι πολλοί αυτοί που αναγνωρίζουν στο βιβλίο κομμάτια του εαυτού τους. Αυτή η ταύτιση με συγκινεί βαθιά!
-Αν σου έλεγα να τελειώσουμε αυτή τη συνέντευξη με ένα απόσπασμα από το βιβλίο, ποιο θα διάλεγες;
Σταματήστε τώρα ό,τι κάνετε. Μην εξελίσσεστε άλλο, δεν έχει κανένα απολύτως νόημα. Γυρίστε πίσω.
Χρησιμοποιήστε τα μάτια σας, τα αυτιά σας, τα χέρια σας, το μυαλό σας. Κοιτάξτε επιτέλους, κοιτάξτε ο ένας
τον άλλο. Κάντε μια παύση τώρα σε ό,τι κάνατε νομίζοντας ότι έχετε το χρόνο να επανορθώσετε. Ο χρόνος σας τελειώνει, ανατέλλει πια η εποχή όπου θα είστε περιττοί και αναλώσιμοι…
Σχόλια για αυτό το άρθρο