ΤΩΡΑ |
Η παρουσία του Δημήτρη Καταλειφού στην ελληνική σκηνή συνιστά ένα σπάνιο καλλιτεχνικό φαινόμενο, όπου η υψηλή τεχνική συναντά την εσωτερικότητα και η θεατρική παιδεία μετασχηματίζεται σε ζωντανή, παλλόμενη εμπειρία! Κορυφαίος ερμηνευτής, που όχι απλώς υπηρετεί, αλλά τιμά και λαμπρύνει το ελληνικό θέατρο, o Δημήτρης Kαταλειφός έχει διαμορφώσει μέσα από εμβληματικές ερμηνείες ένα υποδειγματικό υποκριτικό ήθος, το οποίο λειτουργεί ως μέτρο και πρότυπο για τις νεότερες γενιές! Με στόφα μεγάλου ηθοποιού, εκτόπισμα σκηνικής προσωπικότητας και μια αξιοθαύμαστη ”αγγλική” πειθαρχία στην τεχνική του, κατορθώνει να συνθέτει ρόλους με σπάνια ακρίβεια, λεπτότητα και ψυχολογικό βάθος. Παράλληλα, η φωνητική του καλλιέργεια, η ρυθμική ακρίβεια της εκφοράς του λόγου και η σχεδόν μουσική του σχέση με τη γλώσσα αναδεικνύουν κάθε κείμενο σε μια πολυεπίπεδη δραματουργική εμπειρία, ενώ η σκηνική του οικονομία και η εσωτερική ένταση που διατρέχει την ερμηνεία του καθιστούν ακόμη και την πιο ανεπαίσθητη κίνηση φορέα σημασίας. Η πλαστικότητα της υποκριτικής του παρουσίας, η ικανότητά του να μεταβαίνει αβίαστα από το δραματικό στο λεπταίσθητο και από το εξωτερικό στο βαθιά εσωτερικό παίξιμο, καθώς και η σπάνια του ευφυΐα στην ανάγνωση των ρόλων, τον κατατάσσουν αδιαμφισβήτητα στους μεγάλους δασκάλους της σύγχρονης ελληνικής σκηνής, έναν πραγματικό sir του θεάτρου! Η υποκριτική του γραφή, απαλλαγμένη από περιττούς εντυπωσιασμούς, εδράζεται σε μια ουσιαστική κατανόηση του δραματικού κειμένου και σε μια σπάνια ικανότητα εσωτερικής μεταμόρφωσης. Κάθε του εμφάνιση συνιστά μια πράξη θεατρικής αλήθειας, όπου ο ηθοποιός υποχωρεί για να αναδυθεί ο ρόλος. Με μια σχεδόν τελετουργική αφοσίωση στην τέχνη του, οικοδομεί ερμηνείες που δεν εξαντλούνται στην επιφάνεια της δράσης, αλλά διεισδύουν στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, ανασύροντας υπαρξιακά ερωτήματα και βαθύτερες συγκινησιακές αποχρώσεις. Η πνευματικότητα που διακρίνει την υποκριτική του, η αυστηρή αισθητική του συνέπεια και η βαθιά του προσήλωση στην αλήθεια του ρόλου συνθέτουν ένα ερμηνευτικό ήθος σπάνιας καθαρότητας, που υπερβαίνει τις συμβάσεις και αγγίζει τα όρια της καλλιτεχνικής μύησης. Κι όμως, πίσω από αυτή τη σκηνική δύναμη διακρίνεται ένας άνθρωπος ταπεινός και σεμνός, με ήθος και ευγένεια που αρμόζουν στους αληθινά μεγάλους καλλιτέχνες… Από τις 30 Απριλίου, ο Δημήτρης Καταλειφός ανεβαίνει στη σκηνή του θεάτρου Άνεσις για να ενσαρκώσει τον John Barrymore στο ομώνυμο έργο του William Luce σε σκηνοθεσία του άξιου Φοίβου Σαμαρτζή και να την πλημμυρίσει με φως. Πρόκειται για ένα βαθιά στοχαστικό θεατρικό εγχείρημα, που πραγματεύεται την τροχιά της δόξας και της παρακμής, την λάμψη που φαντάζει αιώνια και τη φθορά που επέρχεται σιωπηλά. Μέσα από ένα κείμενο πυκνό σε μνήμη και εξομολόγηση, ο Καταλειφός καλείται να διασχίσει την ταραγμένη, αλκοολική αλλά και γοητευτική ζωή ενός θρυλικού ειδώλου, αναδεικνύοντας τις αντιφάσεις, τα πάθη και την εύθραυστη φύση της θεατρικής και κινηματογραφικής μεγαλοσύνης. Η αναμέτρηση του με έναν τόσο πολυσύνθετο ρόλο δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη ερμηνεία, αλλά μια υπόσχεση υψηλής θεατρικής εμπειρίας, όπου η τέχνη της υποκριτικής ανυψώνεται σε επίπεδο βαθιάς υπαρξιακής διερεύνησης- μια σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσει κανείς έναν μεγάλο δάσκαλο της σκηνής να μετατρέπει το λόγο σε βίωμα και την υποκριτική σε πράξη βαθιάς πνευματικής ακτινοβολίας!
– Θα θέλατε να μου κάνετε μια αποτίμηση της ουσιώδους και μεστής καριέρας σας;
Είναι πολύ δύσκολο για εμένα να κάνω μια αποτίμηση. Αν μπορώ να πω κάτι είναι ότι έχω προσπαθήσει, αν μη τι άλλο, ό,τι κάνω να το κάνω με καλές προθέσεις, δηλαδή να με ενδιαφέρει ότι αυτό που θα παρουσιαστεί να το έχω αγαπήσει… Αυτά είναι τα κριτήρια, τα οποία είναι ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα κάθε φορά, αυτή είναι η συνισταμένη της δικής μου προσπάθειας για αυτή την τέχνη του θεάτρου!
– Λάθη κάνατε, θα θέλατε να αποφύγετε κάποια πράγματα;
Σαφώς και έχω κάνει λάθη με την έννοια ότι συχνά συναντάει κανείς ανθρώπους σε αυτή τη συλλογική τέχνη που τυχαίνει να μην ταιριάζουν οι ιδιοσυγκρασίες μας. Όποτε τυχαίνει αυτό, δηλαδή η έλλειψη χημείας το θεωρώ λάθος, γιατί δεν απολαμβάνω το αποτέλεσμα. Αυτό, βέβαια, δεν μπορεί κανείς να το προβλέψει πάντα. Άλλοτε μπορεί να φταίω εγώ, άλλοτε η άλλη πλευρά…
– Σας στεναχώρησε κάποια παράσταση ή συνεργασίες;
Πάνω από όλα με στεναχώρησε η διάλυση ομάδων στις οποίες συμμετείχα και συνδημιούργησα, η ”Σκηνή” (1980) και το ”Εμπρός” (1990). Ήταν δύο ομάδες με τις οποίες ονειρεύτηκα πολύ, αλλά και προσγειώθηκα απότομα.
– Ποιο έργο ή ποιος ρόλος θα σας μείνει αξέχαστος;
Καταρχάς, κάθε ρόλος που έχω παίξει είναι προϊόν μιας φροντίδας και μιας αγάπης από εμένα, επομένως κατά μία έννοια ”είναι όλοι τους παιδιά μου”! Ένα ρόλο που θα ήθελα πολύ να ξαναπαίξω γιατί τον αγάπησα πολύ είναι ο ”Επιστάτης” του Πίντερ και ο Χιου από τον ”Ξεριζωμό” του Μπράιαν Φρίελ. Τους αναφέρω επειδή, ηλικιακά ακόμη θα μπορούσα να τους ξαναπαίξω…
– Τι σας έκανε να πείτε ”ναι” στο έργο ” Barrymore”;
Το έργο μιλά για έναν ηθοποιό που γνώρισε ακμή και παρακμή, πράγμα που με συγκινεί ιδιαίτερα, γιατί και εγώ είμαι ηθοποιός, και επίσης η συνεργασία μου με νέους ανθρώπους, όπως ο σκηνοθέτης Φοίβος Σαμαρτζής και ο ηθοποιός Δημήτρης Τσιγκριμάνης. Γενικά, το κύκνειο άσμα ενός ηθοποιού έχει πάντα μια πολύ συγκινητική αίσθηση…
– Έχετε κοινά χαρακτηριστικά με τον John Barrymore;
Πρώτον, ότι είμαι ηθοποιός και δεύτερον σε μια ηλικία που πλησιάζει προς το τέλος μιας πορείας, όπως και ο Barrymore, πράγμα που με συγκινεί και με ευαισθητοποιεί…
– Πώς είναι ο Φοίβος Σαμαρτζής ως σκηνοθέτης;
Τον γνώρισα στο Studio Μαυρομιχάλη και αγαπηθήκαμε πολύ αμοιβαία. Είναι πολύ δοσμένος και αφοσιωμένος στο θέατρο και έχουμε μια εξαιρετική επαφή και συνεργασία. Τον αγαπώ σαν παιδί μου και θέλω πολύ να προχωρήσει και ως ηθοποιός και ως σκηνοθέτης γιατί του αξίζει!
– Ισχύει ότι είστε περισσότερο του θεάτρου παρά της τηλεόρασης; Γιατί δεν σας βλέπουμε σε σίριαλ;
Επειδή το θέατρο απαιτεί μεγάλη ενέργεια, μου είναι πολύ δύσκολο να συνδυάσω ταυτόχρονα και τα δύο. Αν μου πρότειναν ένα καλό σίριαλ και δεν είχα θέατρο θα το έκανα με μεγάλη χαρά, αλλά δυστυχώς σπάνια βρίσκεται ο ελεύθερος χρόνος. Βέβαια περισσότερο θα προτιμούσα να έπαιζα στον κινηματογράφο.
– Ο ηθοποιός πρέπει να είναι προσηλωμένος στην εξέλιξη του παρά να κυνηγά την εύκολη αναγνωρισιμότητα;
Ιδανικά πιστεύω πως ”ναι”, απλώς επειδή ο καθένας έχει διαφορετικές προτεραιότητες για την επιβίωση του, μερικές φορές επιλέγει την αναγνωρισιμότητα, αλλά θεωρώ ότι η ουσία αυτής της τέχνης απαιτεί την προσήλωση…
– Οι ηθοποιοί της γενιάς σας, εκτός από ταλέντο, διαθέτουν ήθος και ευγένεια. Ποια είναι η γνώμη σας για τη σημερινή γενιά των ηθοποιών;
Θεωρώ ότι υπάρχουν πολλά νέα υπερταλαντούχα πλάσματα! Η εποχή, όμως, έχει αλλάξει τρομερά και απαιτεί αυτή η τέχνη να γίνεται περισσότερο επάγγελμα. Έτσι, τα νέα παιδιά κάνουν ταυτόχρονα πολλά πράγματα για να μπορέσουν να επιβιώσουν και έχει χαθεί η προσήλωση σε ένα πράγμα, κάτι που ίσχυε για τη δική μου γενιά γιατί οι συνθήκες ήταν κάπως καλύτερες. Η δική μου εποχή ήταν πολύ διαφορετική από τη σημερινή γιατί υπήρχαν στην κοινωνία οράματα και αξίες που σήμερα δεν υφίστανται πια… Τώρα προέχει η ατομική καριέρα, η προβολή, η αναγνωρισιμότητα και όχι η ιδεολογία μιας ομάδας ή μιας παράστασης συνόλου. Παλαιότερα τα κίνητρα ήταν το ”εμείς” τώρα κυριαρχεί το ”εγώ”…
– Σας απασχολεί η υστεροφημία σας;
Όχι καθόλου, όταν ήμουν μικρότερος είχα αυτή την επιθυμία, αλλά τώρα που έχω μεγαλώσει πραγματικά δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Άλλωστε, πιστεύω ότι η ιστορία, ειδικά η καλλιτεχνική, σε μεγάλο βαθμό γράφεται λάθος και με σκοπιμότητες…
– Ο χρόνος που περνά αδυσώπητα;
Με πληγώνει, με αγχώνει, με θυμώνει, κάποιες φορές προσπαθώ να συμφιλιωθώ μαζί του, αλλά εξακολουθώ και πιστεύω ότι ο χρόνος είναι ο πρωταγωνιστής στη ζωή του ανθρώπου και των έργων τέχνης!
– Υπάρχει κάποιος ρόλος που επιθυμείτε πολύ να ερμηνεύσετε;
Ναι, ονειρευόμουνα πάρα πολύ να παίξω ένα ρόλο στον κινηματογράφο. Από θεατρικούς με νοιάζουν περισσότερο οι συνεργασίες και όχι τόσο οι ρόλοι.
– Υπάρχουν καλοκαιρινά σχέδια;
Θα παίξω με μεγάλη χαρά στους ”Πέρσες” του Αισχύλου σε σκηνοθεσία του Χρήστου Θεοδωρίδη, το ρόλο του Δαρείου και χαίρομαι πολύ που θα συνεργαστώ με αυτόν τον τόσο ταλαντούχο σκηνοθέτη.
Σχόλια για αυτό το άρθρο