ΤΩΡΑ |
Φέτος, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση παρουσιάζει καλλιτεχνικά έργα-αντίδοτα στη μοναξιά, που έχουν στον πυρήνα τους την ανάγκη μας να αλληλοσχετιζόμαστε, την ανάγκη μας να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο μέσα από το βλέμμα του άλλου, την ανάγκη μας να συνάψουμε ουσιαστικές σχέσεις: ερωτικές, φιλικές, γονεϊκές, σχέσεις με τον εαυτό μας, την κοινωνία και τον κόσμο. Οι φετινές παραγωγές μιλούν για την αγάπη, για τα μικρά ή μεγάλα σκιρτήματα, αυτά που μας βοηθούν να ζήσουμε, να αντέξουμε τις προκλήσεις της ζωής, την καθημερινότητα, τις κοινωνικές αδικίες, τις προσωπικές μας ανησυχίες. Γιατί οι σχέσεις είναι το καταφύγιό μας.
«…που γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός»
Δημήτρης Παπαδημητρίου –
Κ. Π. Καβάφης
02.11.2024 | Κεντρική Σκηνή
Έξι μήνες μετά τη sold-out επιτυχία του, ο μεγάλος συνθέτης Δημήτρης Παπαδημητρίου επιστρέφει με ένα προσωπικό στοίχημα: να παρουσιάσει για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης το εμβληματικό του έργο πάνω στον Κ. Π. Καβάφη.
«Ο Καβάφης μελοποιείται. Καθόλου εύκολο έως αδύνατο αν δεν είσαι Αιγυπτιώτης. Δύσκολο και εάν είσαι. Αλλά μελοποιείται. Με την έννοια ότι κάποια στιγμή μπορεί να τον αισθανθείς να σου μειδιάσει – κάπως σαρδόνια… Μόνο αν συμπαθήσει κάτι σε σένα, ο πονηρός Αλεξανδρινός θα καθαρίσει αργά τους φακούς του – σημάδι μυστικό πως γυαλίζοντάς τα σχολαστικά, θα αφήσει να ανακλαστεί θολό το είδωλό σου επάνω στα θρυλικά στρογγυλά, μικρά γυαλιά του. Αυτό σημαίνει “μελοποιώ τον Καβάφη”».
Το έργο του Δημήτρη Παπαδημητρίου, «…που γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός», γράφτηκε και πρωτοπαρουσιάστηκε στα επίσημα εγκαίνια της εμβληματικής Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, τον Οκτώβριο του 2002. Στη συνέχεια, παίχτηκε σε μεγάλους χώρους σε όλο τον κόσμο, όπως στο Alice Tully Hall του Lincoln Center στη Νέα Υόρκη (με ερμηνευτή, μεταξύ άλλων, τον Rolando Villazón), στη Salle de Conférences II στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι με τους ίδιους ερμηνευτές, στο Μέγαρο Μουσικής, στο Ηρώδειο και σε πολλές άλλες αίθουσες. Τον περσινό Μάιο καταχειροκροτήθηκε στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης με την καλλιτεχνική υπογραφή του μεγάλου συνθέτη, σε εκδοχή ενδεκαμελούς ορχήστρας δωματίου.
Το Σάββατο 2 Νοεμβρίου, το έργο του Κ. Π. Καβάφη θα ζωντανέψει ξανά μέσα από τις μελωδίες του Δημήτρη Παπαδημητρίου σαν «μια παλιά έξις» ή «ένας εφηβικός έρωτας», σε κάθε γωνιά της Κεντρικής Σκηνής της Στέγης.
«Κατόπιν αυτών, η ανάγκη να παιχτούν και τα μεταγενέστερα έργα μου υποχρέωσε τον “Καβάφη” μου να αφήσει “χώρο” και σε αυτά. Ώσπου ξαφνικά, από εξωγενείς πηγές που εμπιστεύομαι πολύ καλλιτεχνικά, μου υπενθυμίστηκε η ανάγκη επανεκτέλεσής του και μου ξύπνησε η ενθύμησή του σαν μια παλιά έξις, ένας εφηβικός έρωτας που δύσκολα ξεπεράστηκε μα διόλου δεν ξεχάστηκε.
Ο Καβάφης είναι ένα ουράνιο σώμα με τεράστιο πεδίο βαρύτητας. Αν μπεις σε αυτό, δύσκολα ξεφεύγεις. Σου φαίνεται περίεργο μερικές φορές και που υπάρχει άλλη ποίηση.
Εδώ, το στοίχημά μου το αρχικό δεν ισχύει πια: Ο Καβάφης μελοποιείται. Καθόλου εύκολο έως αδύνατο αν δεν είσαι Αιγυπτιώτης. Δύσκολο και εάν είσαι. Αλλά μελοποιείται. Όμως, το πολυεπίπεδο μέσον που λέγεται Συμφωνική Ορχήστρα εδώ εγκαταλείπεται. Μια Ορχήστρα Ελληνικού Τραγουδιού 11 οργάνων παίρνει τη σκυτάλη. Άλλες φωνές προστίθενται στο στερέωμα του έργου. Γίνεται μια ελαφρύτερη μουσική ματιέρα, πιο υπαινικτική, ακόμη λιγότερο “καλλιεπής” από ό,τι ηθελημένα στην πρώτη εκδοχή είχα ορχηστρικά απογυμνώσει την ορχήστρα από τους βερμπαλισμούς στους οποίους τόσο ωραία διαπρέπει, όταν ωστόσο πρέπει. Εδώ, την ορχηστρική διασκευή την έκανε ο Τάσος Ρωσόπουλος με αυτήν ακριβώς την περίμετρο. Απομένει να δούμε τώρα έναν Καβάφη πιο κοντά στο είδος τραγουδιού που οραματίζεται ο Μεγάλος Αιρετικός μου στα τρία του μέρη, ή οι Μετασχηματισμοί μου (“Τα Τραγούδια της Αιώνιας Φυγής”, “Του Έρωτα η Μαύρη Δόξα”) ή και “Οι Μπαλάντες της οδού Ατθίδων”. Άλλωστε, τι κι αν ο “Αλεξανδρινός” προηγήθηκε της υφολογικής “επανάστασής” μου αυτής, υπήρξε αυτός μέγας εμπνευστής της».
-Δημήτρης Παπαδημητρίου
Συντελεστές
Σχόλια για αυτό το άρθρο