ΤΩΡΑ |
Με την Μαρίνα Ασλάνογλου, το θέατρο συναντά την ίδια του την αξιοπρέπεια! Η απουσία της από τη φετινή θεατρική σεζόν δεν είναι απλώς αισθητή, συνιστά ουσιαστικό έλλειμμα και ένα κενό πολιτισμικής βαρύτητας. Κουβαλά τη στόφα της μεγάλης θεατρίνας και μια υποκριτική ευγένεια που δεν κραυγάζει αλλά επιβάλλεται με φυσικότητα και αυθεντία. Ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία ηθοποιών που δεν εξαντλούνται στην τεχνική αρτιότητα, αλλά διαθέτουν ψυχικό εκτόπισμα, εσωτερικό βάθος και σκηνική ακτινοβολία που γεμίζει το χώρο ακόμη και στη σιωπή, καθιστώντας την παρουσία τους βιωματικό γεγονός για τον θεατή. Το ταλέντο της δεν μετριέται σε διακρίσεις, κι, όμως, δεν υπάρχει βραβείο ερμηνείας που να μην έχει αναγνωρίσει το μέγεθός της! Διαθέτει εκφραστικά μέσα σπάνιας πυκνότητας, μεταμορφώνει το ρόλο σε εμπειρία και την εμπειρία σε μνήμη διάρκειας. Η Μαρίνα Ασλάνογλου δεν ”παίζει” τους ρόλους -τους ενσαρκώνει με επίγνωση, πειθαρχία και βαθιά καλλιτεχνική συνείδηση, προσεγγίζοντας τους ως ζωντανούς οργανισμούς και όχι ως ερμηνευτικά κατασκευάσματα. Η φωνή της, το σώμα της, το βλέμμα της λειτουργούν ως φορείς νοήματος και όχι ως επιφανειακοί εντυπωσιασμοί, αποκαλύπτοντας μια ηθοποιό που γνωρίζει σε βάθος τη δραματουργία, σέβεται το κείμενο και υπηρετεί το ρόλο με σπάνια σεμνότητα, ακρίβεια και πνευματική εγρήγορση. Ο λόγος της, όπως και η τέχνη της, είναι καθαρός και αμείλικτος. Μίλα με νηφαλιότητα για την έπαρση της πρόσκαιρης αναγνωρισιμότητας, για την ευκολία με την οποία η τηλεόραση μπορεί να χαρίσει προβολή χωρίς να εγγυηθεί βάθος, ουσία και καλλιτεχνική ωρίμανση. Υπενθυμίζει τη σημασία της θητείας, της μαθητείας, της υπομονής και της συνεχούς εξέλιξης πριν από την ανάληψη δύσκολων απαιτητικών και ηθικά φορτισμένων ρόλων… Δεν ηθικολογεί- φωτίζει, και μέσα από αυτή τη στάση αποκαλύπτεται το ήθος μιας ηθοποιού που αντιλαμβάνεται την τέχνη της ως ευθύνη απέναντι στο κοινό, στο κείμενο και στον ίδιο τον πολιτισμό! Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει τη δύναμη της τηλεόρασης όταν αυτή υπηρετεί την ατμόσφαιρα, την ποιότητα και το ήθος της αφήγησης. Ο ενθουσιασμός της για το ”Porto Leone” που προβάλλεται από τον Alpha δεν είναι επιφανειακός- πηγάζει από τη χαρά της συνάντησης με ένα ρόλο κόντρα στη φύση της, την Αλεξάνδρα που της επέτρεψε να δοκιμαστεί, να αντισταθεί και τελικά να υπερβεί τον εαυτό της. Σε αυτή την ερμηνεία επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά την υποκριτική της γενναιότητα και την ικανότητά της να αποδομεί την εικόνα της, να ρισκάρει και να επανασυστήνεται μέσα από τη δραματουργική αλήθεια και την εσωτερική συνέπεια. Με οξυδέρκεια και ευαισθησία, μιλά για τη θέση και την εκμετάλλευση της γυναίκας σήμερα, για τις παγίδες, τις σιωπές και τις κοινωνικές στρεβλώσεις, αλλά και για το θέατρο ως χώρο αλήθειας: έναν τόπο όπου επιτρέπεται- και απαιτείται- να κοιτάξουμε τον εαυτό μας κατάματα, χωρίς ωραιοποιήσεις και προσχήματα. Γιατί η Μαρίνα Ασλάνογλου δεν ανήκει απλώς στο θέατρο- το υπηρετεί με ευλάβεια, το υπερασπίζεται με γνώση και το ανυψώνει με το παράδειγμά της! Και αυτός είναι ο λόγος που ακόμη και όταν απουσιάζει από τη σκηνή, η παρουσία της παραμένει αδιαπραγμάτευτη, ενεργή και καθοριστική για το μέτρο και την ποιότητα του σύγχρονου θεάτρου μας.
-Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν επηρεάσει τη σκέψη σου;
Ναι, υπάρχουν και είναι άνθρωποι που με δίδαξαν κυρίως με τη στάση ζωής τους. Δεν ήταν πάντα οι πιο προβεβλημένοι, αλλά εκείνοι που αντιμετώπιζαν το θέατρο και τη δουλειά μας με σεβασμό, συνέπεια και αφοσίωση. Άνθρωποι που πίστευαν στη σιωπή της πρόβας, στη δουλειά χωρίς εκπτώσεις, στην ευθύνη απέναντι στο κοινό. Από αυτούς έμαθα ότι ο ηθοποιός δεν διαμορφώνεται μόνο πάνω στη σκηνή, αλλά και στον τρόπο που υπάρχει μέσα στον κόσμο! Ότι το ταλέντο χωρίς δουλειά δεν αρκεί.
-Υπάρχει κάποια «θητεία» που πρέπει να κάνει ο ηθοποιός προτού μπει στα βαθιά νερά;
Πιστεύω βαθιά στη διαδρομή. Όχι ως υποχρέωση, αλλά ως ανάγκη. Η θητεία είναι εκπαίδευση ψυχής! Να κάνεις μικρούς ρόλους, να βρεθείς σε δύσκολες πρόβες, να ζήσεις απογοητεύσεις και αμφιβολίες. Εκεί αποκτάς αντοχή, μέτρο και ταπεινότητα. Τα βαθιά νερά δεν είναι για να εντυπωσιάζεις, αλλά για να αντέχεις! Εκεί χτίζεται ο ηθοποιός. Στα βαθιά νερά δεν μπαίνεις με ‘’θόρυβο’’, μπαίνεις με αντοχή…
-Γιατί πολλοί ηθοποιοί της νέας γενιάς αποκτούν έπαρση από μια τηλεοπτική επιτυχία;
Γιατί η αναγνωρισιμότητα σήμερα έρχεται πολύ γρήγορα και, πολλές φορές, προηγείται της ουσιαστικής ωρίμανσης. Δεν το λέω επικριτικά, είναι αποτέλεσμα της εποχής. Όταν, όμως, δεν έχει προηγηθεί εσωτερική δουλειά και εμπειρία, η επιτυχία μπορεί να λειτουργήσει παραπλανητικά. Το θέατρο, με την αυστηρότητά του, σου μαθαίνει τα όριά σου! Η τηλεόραση, αν δεν είσαι έτοιμος, μπορεί να σου τα θολώσει.
-Ηθοποιός γίνεσαι για να υπηρετήσεις το θέατρο ή για να αποκτήσεις αναγνωρισιμότητα;
Ηθοποιός γίνεσαι για να υπηρετήσεις κάτι μεγαλύτερο από εσένα! Το κείμενο, τον άνθρωπο, την αλήθεια. Είναι μια ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας. Για να αφηγηθείς ανθρώπινες ιστορίες, να φωτίσεις πλευρές της ύπαρξης. Αν έρθει η αναγνωρισιμότητα, είναι ένα αποτέλεσμα , όχι ο στόχος. Όταν ο στόχος γίνεται η εικόνα, η ουσία αργά ή γρήγορα χάνεται…
-Έχω την εντύπωση ότι είσαι περισσότερο ηθοποιός του θεάτρου παρά της τηλεόρασης.
Το θέατρο είναι η ρίζα μου! Εκεί έμαθα να στέκομαι, να αναπνέω, να αντέχω την έκθεση, να αφηγούμαι. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που σε δοκιμάζει κάθε βράδυ. Η τηλεόραση είναι ένα διαφορετικό μέσο, με άλλους ρυθμούς και εργαλεία. Εξίσου απαιτητικό, απλώς με διαφορετικούς κανόνες. Δεν τα συγκρίνω πια. Τα αντιμετωπίζω ως δύο διαφορετικές γλώσσες που απαιτούν την ίδια ειλικρίνεια.
-Ποιους ρόλους του παγκόσμιου ρεπερτορίου αγάπησες πιο πολύ;
Αγάπησα κυρίως ρόλους που με ανάγκασαν να ξεβολευτώ. Γυναίκες αντιφατικές, πληγωμένες, σκοτεινές, αλλά βαθιά ανθρώπινες. Ρόλους που με έφεραν αντιμέτωπη με πλευρές μου που δεν ήξερα. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποιον. Κάθε ρόλος ήταν μια συνάντηση και μια μικρή απώλεια όταν τελείωνε. Κάθε ρόλος αφήνει ένα αποτύπωμα και παίρνει κάτι από εσένα… Και ναι, κάποιοι μου λείπουν, αλλά ίσως γιατί με άλλαξαν…
-Τα βραβεία σε έκαναν πιο υπεύθυνη απέναντι στο κοινό;
Σίγουρα. Όχι με την έννοια του βάρους, αλλά της επίγνωσης. Το βραβείο δεν είναι επιβεβαίωση, είναι υπενθύμιση ότι κάποιος σε εμπιστεύτηκε. Σε καλεί να παραμένεις σε εγρήγορση, να μην βολεύεσαι, να συνεχίζεις να ψάχνεις. Είναι υπενθύμιση ότι οφείλεις να είσαι παρούσα, αληθινή και εργατική.
Το κοινό έχει ευαισθησία και αντιλαμβάνεται πότε είσαι αληθινός.
-Τι σε ενοχλεί στη δουλειά που κάνεις;
Η προχειρότητα. Όταν η τέχνη αντιμετωπίζεται σαν προϊόν γρήγορης κατανάλωσης. Και η έλλειψη σεβασμού στο χρόνο της δημιουργίας. Αυτά με πληγώνουν, αλλά με κάνουν και πιο επιλεκτική.
-Γιατί δεν σε βλέπουμε σε τραγικούς ρόλους;
Ίσως, γιατί ο τραγικός ρόλος θέλει τη σωστή στιγμή και τη σωστή συνθήκη. Δεν είναι θέμα ικανότητας, αλλά ανάγκης. Ο τραγικός ρόλος δεν «παίζεται», κουβαλιέται. Όταν έρθει η στιγμή, θα έρθει και αυτός.
-Ποιες είναι οι προϋποθέσεις σου για να συμμετάσχεις σε δουλειές;
Πρώτα το κείμενο, το έργο, μετά οι συντελεστές και οι άνθρωποι. Και τέλος το νόημα. Θέλω να ξέρω γιατί γίνεται αυτή η δουλειά και τι έχει να πει. Αν λείπει η ουσία ή ο σεβασμός, όσο λαμπερό κι αν φαίνεται κάτι, δεν με αφορά. Θέλω να μιλάει στην ψυχή μου…
-Η Αλεξάνδρα στο Porto Leone είναι κόντρα ρόλος για εσένα;
Ναι, και αυτό ήταν που με γοήτευσε . Δεν την προσέγγισα με κριτική διάθεση, αλλά με προσπάθεια κατανόησης. Δεν προσπάθησα να την εξηγήσω, αλλά να την ακούσω. Να καταλάβω γιατί είναι ικανή να κάνει τα πάντα χωρίς να αναλογιστεί το κόστος των πράξεων της. Και πως το μίσος είναι τόσο δυνατό συναίσθημα που σε αλλοιώνει και σε μετακινεί ψυχικά. Ήταν μια πρόκληση, αλλά και μια απελευθερωτική εμπειρία, γιατί με έβγαλε από γνώριμα μονοπάτια.
-Πού οφείλεται η ατμόσφαιρα της σειράς;
Στη συλλογική προσήλωση. Όλα λειτούργησαν ως σύνολο. Σκηνοθεσία, φωτογραφία, σκηνικά, κοστούμια, ερμηνείες. Υπήρχε σεβασμός στο υλικό και στην εποχή που αφηγούμαστε. Είναι μια δουλειά που είμαι περήφανη για την συμμετοχή μου και πολύ χαρούμενη για το αποτέλεσμα!
-Πόσο επίκαιρη είναι η θεματική της εκμετάλλευσης της γυναίκας σήμερα;
Δυστυχώς, είναι διαχρονικά επίκαιρη. Οι μορφές αλλάζουν, αλλά η ουσία παραμένει. Γι’ αυτό και έχει σημασία να μιλάμε γι’ αυτά τα θέματα με ευθύνη, χωρίς κραυγές, αλλά με αλήθεια. Παρότι έχουν κατακτηθεί θεσμικά δικαιώματα και υπάρχει μεγαλύτερη ορατότητα, η εκμετάλλευση δεν έχει εξαλειφθεί, έχει μεταμορφωθεί. Η εκμετάλλευση της γυναίκας δεν ανήκει στο παρελθόν· απλώς άλλαξε μορφή… Και γι’ αυτό ακριβώς παραμένει ένα θέμα που απαιτεί συνεχή εγρήγορση, λόγο και δράση κοινωνική, πολιτισμική και προσωπική.
-Ποια είναι η δύναμη της τηλεόρασης;
Η δύναμη της τηλεόρασης είναι τεράστια, γιατί λειτουργεί ταυτόχρονα ως καθρέφτης και ως διαμορφωτής της κοινωνίας. Πρώτα απ’ όλα, έχει τη δύναμη της μαζικότητας. Μπαίνει καθημερινά σε χιλιάδες σπίτια, απευθύνεται σε διαφορετικές ηλικίες και κοινωνικές ομάδες και δημιουργεί κοινές αναφορές. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να επηρεάσει τρόπους σκέψης, συμπεριφορές, αξίες και συναισθήματα πιο άμεσα από οποιοδήποτε άλλο μέσο… Η άμεση της απήχηση μπορεί να επηρεάσει, να προβληματίσει, να ενώσει. Ακριβώς γι’ αυτό έχει και μεγάλη ευθύνη. Δεν είναι απλώς ψυχαγωγία, είναι λόγος που φτάνει παντού.
-Μπορεί το θέατρο να θεραπεύσει τον πόνο;
Το θέατρο δεν θεραπεύει με τη στενή έννοια. Αλλά ανοίγει ρωγμές. Μας φέρνει σε επαφή με τον πόνο, τη χαρά και την απώλεια, χωρίς φίλτρα. Και μόνο το ότι κάποιος νιώθει πως δεν είναι μόνος, είναι βαθιά θεραπευτικό. Το θέατρο μας θυμίζει την αξία της ανθρώπινης επαφής! Ίσως, η μεγαλύτερη του θεραπευτική δύναμη να είναι ότι μας επιτρέπει να κοιτάξουμε τον εαυτό μας κατάματα , χωρίς να φοβηθούμε…
Σχόλια για αυτό το άρθρο